یاسای ژماره (3)ی ساڵی 2009 یاسای پارێزگاكانی ههرێمی كوردست
جستجو در مفاد 🔎
جستجو در متن مواد قانون با سرعت بالا و دقت هوش مصنوعی
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: پارێزگار به لهسهر كار لادراو دادهندرێ لهكاتی له دهستدانی یهكێك له مهرجهكانی ئهندامیهتی دوای دهرچوونی بڕیاری ئهنجومهنی پارێزگا لهم بارهیهوه و پارێزگار بۆی ههیه له بهردهم دادگای كاڕگێری تایبهتمهند له ماوهی پازده رۆژ له رۆژی پێیراگه یاندینههوه تانه له بڕیارهكه بدات.
ماددهی ههشتهم:
ماددهی ههشتهم: ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا له رێگهی ههڵبژاردنی راستهو خۆی گشتییهوه دادهمهزرێ و پێكدی له (7) حهوت ئهندام بۆ ئهو قهزایهی ژمارهی دانیشتوانی له (50)ههزار كهس كهمتره و بۆ ههر (50) پهنجا ههزار كهسی زیاد له رادهی ناوبراو ئهندامێكیان دێته سهر به مهرجێك لیستی پاڵێوراوان بهجۆرێك رێك بخرێ كه رێژهی نوێنهرایهتی ئافرهت له ئهنجومهندا له (30%)ی ژمارهی ئهندامانی كهمترنهبێ.
ماددهی نۆیهم:
ماددهی نۆیهم: ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: ههڵبژاردنی سهرۆكی ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا له نێوان ئهندامانی به زۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی له یهكهم دانیشتنی ئهنجومهنی خۆجێیهتی كه لهسهر بانگهێشتی قایمقام له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی پهسندكردنی ئهنجامی ههڵبژاردنهكان دهبهسترێ و دانیشتنهكهش به سهرۆكایهتی بهتهمهنترین ئهندام دهبێ و له بارێكدا كه پاڵێوراوهكه به زۆرینهی پێویست دهرنهچوو، دووباره ههڵبژاردن له نێوانی ئهو دوو پاڵێوراوهدا دهكرێ كه زۆرینهی دهنگیان وهرگرتووه وكامهی زیاتر دهنگی وهرگرت ئهو دهردهچێ. دووهم: له بارێكدا كه ئهنجومهن بانگهێشت نهكرا بۆ كۆبوونهوه ئهوا ئهنجومهن له خۆیهوه له سهعات دوازدهی نیوهڕۆی رۆژی دوایی به سهرۆكایهتی به تهمهنترین ئهندام كۆدهبێتهوه. سێیهم: ههڵبژاردنی قایمقام له نێوان ئهندامانی و به زۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی دهبێ و ئهگهر هیچ پالێوراوێك زۆرینهی پێویستیان نههێنا، ئهوا كێبڕكێ له نێوان ئهو دوو كهسه دهبێ كه زۆرترین دهنگیان وهرگرتووه و ئهو كهسه به براوه دادهنرێ كه زۆرینهی دهنگهكان بهدهست دێنێ. چوارهم: له كار لادانی سهرۆكی ئهنجومهنی خۆجییهتی یان قایمقام به زۆرینهی 2\3ی ژمارهی ئهندامانی دهبێ له حاڵهتێك دا كه یهك لهو هۆیانهی لهسهر ئیسپات بوو كه له ماددهی (شهشهم/دووهم)ی ئهم یاسایهدا هاتووه. پێنجهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بودجهی یهكهی كارگیریی قهزا و رهزامهندیی دهربڕین لهسهر پلانهكانی بودجهی فهرمانگهكانی سهر بهخۆی و ناردنی بۆ پارێزگار. شهشهم: نهخشهكێشانی سیاسهتی گشتی بۆ بهرێوهبردنی قهزا و چاودێری كردنی دهزگا جێبهجێ كارهكانی و رێكخستنی كاره كارگێڕییهكان. حهوتهم: سهرپهرشتی كردنی بهرنامهی خزمهتگوزاریه گشتیهكان بۆ ئاوهدانكردنهوه له قهزادا. ههشتهم: دهربڕینی هاوكاریی و ههماههنگی و راوێژ لهگهلأ ئهنجومهنی كارگێڕی ناحیهكان به جۆرێك كه هاوسهنگی و بهرژهوهندیی گشتی بهدی بێنن. نۆیهم: پهسندكردنی دیزاینه بنهڕهتیهكان له قهزادا بهههماههنگی كردن لهگهلأ ئهنجومهنی پارێزگا و له چوارچێوهی نهخشهی گشتی حكومهتی ههرێم دا. دهیهم: چاودێری كردن و ههڵسهنگاندنی چالاكیه پهروهردهیی و تهندروستیهكان له سنووری قهزا و پێشكهش كردنی راسپارده لهڕێگای ئهنجومهنی پارێزگاوه. یازدهم: چاودێریكردنی رێكخستنی بهكارهێنانی زهوی گشتی له ناو رووبهری جوگرافی قهزا و كاركردن لهسهر پهرهپێدانی كشتوكالأ و ئاودێری و دارستان و سامانی ئاژهڵی تێیدا. دوازدهم: ههر تایبهتمهندییهكی تر كه ئهنجومهنی پارێزگا پێیدهدات بهمهرجێك لهگهلأ یاسایه كارپێكراوهكاندا ناكۆك نهبێ. سێزدهم: دانانی پێڕهوی ناوخۆ بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا.
ماددهی دوازدهم:
ماددهی دوازدهم: ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه ئهم تایبهتمهندییانهی خوارهوهی ههیه: یهكهم: ههڵبژاردنی سهرۆكی ئهنجومهنی ناحیه له نێوان ئهندامانی به زۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی له یهكهم دانیشتنی كه دهیبهستێ لهسهر بانگهێشتی بهرێوهبهری ناحیه له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی پهسهندكردنی ئهنجامی ههڵبژاردنهكان دهبێ و دانیشتنهكه به سهرۆكایهتی به تهمهنترین ئهندام دهبهسترێ. و ئهگهر پاڵێوراوهكه به زۆرینهی پێویست سهرنهكهوت، ئهوا ههڵبژاردن لهنێوان ئهو دوو پالێوراوهدا دووباره دهبێتهوه كه زۆرترین دهنگیان هێناوه و ئهوه دهیباتهوه كه زۆرینهی بهدهست دێنێ. دووهم: له حاڵهتی بانگهێشت نهكردنی ئهنجومهن بۆ دانیشتن، ئهنجومهن لهخۆیهوه لهكاتژمێر دوانزدهی نیوهڕۆی رۆژی پاشتر دادهنیشێ و بهتهمهنترین ئهندام سهرۆكایهتی دهكات. سێیهم: بهڕێوهبهری ناحییه له نێوان ئهندامانی و بهزۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی ههڵدهبژێردرێ و ئهگهر هیچ كام لهپاڵێوراوهكان زۆرینهی پێویستیان بهدهست نههێنا، كێبڕكێ لهنێوان ئهو دووهدا دهكرێ كه زۆرینهی دهنگهكانیان بهدهست هێناوه و، ئهوهش دهیباتهوه كهزۆرینهی دهنگهكان بهدهست دێنێ. چوارهم: لهكارلادانی سهرۆكی ئهنجومهنی خۆجێییهتی یان بهڕێوهبهری ناحییه بهزۆرینهی دهنگی 2/3 ی دوو لهسهر سێی ژمارهی ئهندامانی لهكاتی هاتنهدی یهكێك له هۆیهكانی كه له بڕگهی ((دووهم))ی ماددهی شهشهمی ئهم یاسایهدا هاتووه. پێنجهم: ئامادهكردنی پڕۆژهی بودجهی ناحییه و پیشاندانی رهزامهندی لهسهر پلانی بودجهی فهرمانگهكانی سهر بهو و رهوانه كردنی بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا. شهشهم: چاودێری رێكخستنی بهكارهێنانی زهوی وزاری گشتی لهنێو رووبهری جوگرافی ناحییه و كاركردن لهپێناو پهرهپێدانی كشتوكاڵ و ئاودێری و دارستان و سامانی ئاژهڵی ناوی. حهوتهم: نهخشهكێشانی سیاسهتی گشتی بهڕێوهبردنی ناحییه و چاودێری كردنی دهزگا جێبهجێكارهكانی و رێكخستنی كردهوهكانی بهڕێوهبردن. ههشتهم: سهرپهرشتی كردنی بهرنامهكانی خزمهتگوزاری بۆ ئاوهدانكردنهوهی ناحییهكه. نۆیهم: پیشاندانی رهزامهندی لهسهر دیزاینه بنهڕهتییهكانی ناحییه به بهههماههنگی كردن لهگهڵ ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا و له چوارچێوهی نهخشهی گشتی حكومهتی ههرێم. دهیهم: چاودێری و ههڵسهنگاندنی چاڵاكییه پهروهردهیی و تهندروستییهكان لهسنووری ناحییهكه و پێشكهش كردنی راسپارده لهسهریان لهرێگای ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزاوه. یانزدهم: ههر دهسهڵاتێكی دیكه كه ئهنجومهنی پارێزگا یاخود ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا پێی دهدا بهمهرجێك لهگهڵ یاسا كارپێكراوهكاندا ناكۆك نهبن. دوانزدهم: چاودێری كردنی فهرمانگه خۆجێیهكان و بهرزكردنهوهی راسپاردهی پێویست لهو بارهیهوه بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا. سیانزدهم: دانانی پێڕهوی ناخۆ بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه.
ماددهی سێزدهم:
ماددهی سێزدهم: له بارێكدا كه بڕیاری ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه لهگهلأ بڕیاری ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزاز ناكۆك بوو، ئهوا بڕیاری ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا ئهولهویهتی دهبێ ئهگهر پهیوهندیی به ههموو قهزاكهوه ههبوو.
ماددهی چواردهم:
ماددهی چواردهم: یهكهم: پێویسته پاڵێوراو بۆ ئهندامیهتی ئهنجومهنهكان ئهم مهرجانهی لێ بێتهدی: 1. پێویسته عیراقی بێ و به تهواوی شیاو بێ وبیست وپێنج ساڵی له تهمهنی له كاتی خۆ پالاوتنی دا تهواو كرد بێ. 2. پێویسته بۆ پاڵێوراوی ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان و ئهنجومهنهكانی خۆجێیهتی قهزاكان بهلانی كهم بڕوانامهی ئامادهیی یان هاوتاكهیان ههبێ و بۆ پالێوراوی ئهنجومهنه خوجێیهكانی ناحیهكانیش بڕوانامهی بنهڕهتی یان هاوتاكهیان ههبێ. 3. پێویسته خوو رهوشت و ناوبانگی باش بێ و به هیچ تاوان و كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نه درا بێ. 4. پێویسته له رۆڵهكانی یهكه كارگێڕییهكه بێت به پێی تۆماری باری شارستانی یان به شێوهیهكی بهردهوام بۆ ماوهیهك له (ده) سالأكهمتر نهبێ لێی دانیشتبێ بهمهرجێك نیشتهجێ بوونهكهی بۆ مهبهستی گۆڕانكاری دیموگرافی نهبێت. 5- نابێ لهكهسهكانی هێزه چهكدارهكان و هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بێ. 6- نابێ بهشداریی لهو تاوانانهدا كردبێ كه رژێمی بهعس نهخشهی بۆ كێشابوون یان جێبهجێی كردبوون یان ئهنجامی دابوون. دووهم: ماوهی خولی ههڵبژاردن چوار ساڵی ساڵنامهییه لهیهكهم دانیشتنیهوه دهست پێدهكات و بهكۆتایی هاتنی ساڵی چوارهم كۆتایی دێت. سێیهم: پێویسته ئهندام خۆی بۆ كارهكانی ئهنجومهن تهرخان بكات.
ماددهی پازدهم:
ماددهی پازدهم: 1. سهرۆكی ئهنجومهنهكان سهرۆكایهتی دانیشتنهكانی ئهنجومهنهكانیان دهكهن و له بهڕێوهبردنی دانیشتنهكان بهرپرسیارن و ڕادهی یاسایی تێیاندا به ئامادهبوونی زۆرینهی رهها تهواو دهبێ. 2. سهرۆك بهرنامهی كۆبوونهوهكه به ئهندامان رادهگهیهنێ و دهشێ ئهندام پێشنیازی زیادكردنی ماددهیهك یا زیاتر بۆ سهر بهرنامهكه بكات و زۆرینهش بۆیان ههیه ئهمه قهبوول بكهن یا رهتی بكاتهوه. 3. ئهنجومهنهكان بۆیان ههیه داوای ئامادهبوونی ههر فهرمانبهرێك بكهن لهو كاروبارهی كه پهیوهندیی بهفرمانهكهیهوه ههیه. 4. دهنگدان له ئهنجومهنهكان بهئاشكرایی دهبێ و دهشێ بكرێته نهێنی لهسهر داوای زۆرینهی ژمارهی ئهندامان و بڕیارهكان به زۆرینهی دهنگی ئاماده بووان وهردهگیرێت و لهكاتی یهكسان بووندا، ئهو لایهنه پهسند دهكرێ كه سهرۆك دهنگی بۆ دهدا.
ماددهی شازدهم:
ماددهی شازدهم: یهكهم: سهرۆك و ئهندامانی ئهنجومهنهكان ئهم سوێندهی خوارهوه لهبهردهم ئهنجومهنی پارێزگادا دهخۆن: (سوێند به خودای گهوره دهخۆم كه پارێزگاریی لهیهكێتی ههرێمی كوردستان ـ عێراق و سهلامهتی خاكهكهی بكهم و چاودێری بهرژهوهندییهكانی گهل بكهم و پابهندبم به دهستوور و یاسا كارپێكراوهكان لهههرێمدا و بهدڵسۆزی و راستگۆیی و دهسپاكی و بێ لایهنیهوه كاری خۆم ئهنجام بدهم و خودا شاهێده لهسهر ئهوهی دهیڵێم). دووهم: پارێزگار ئهو سوێندهی كه له (یهكهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه لهبهردهم سهرۆكی ههرێم بهئامادهبوونی وهزیری ناوخۆ دهخوات. سێیهم: قایمقام و بهڕێوهبهری ناحیه ئهو سوێندهی سهرهوه كه له (یهكهم)ی ئهم ماددهیهدا هاتووه لهبهردهم وهزیری ناوخۆ به ئامادهبوونی پارێزگار دهخۆن.
ماددهی حهڤدهم:
ماددهی حهڤدهم:دهستهی جێبهجێكار: ههر یهكهیهكی كارگێڕیی دهستهیهكی جێبهجێ كردنی دهبێ، سهرۆكی یهكهی كارگێڕیی سهرۆكایهتی دهكات و سهرۆكی فهرمانگه خۆجێیهتییهكان تێیدا ئهندام دهبن و تایبهتمهند دهبن بهم كاروبارانهی خوارهوه: یهكهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بودجهی ساڵانهی یهكهی كارگێڕیی و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی یهكهی كارگێڕیی. دووهم: ئامادهكردنی پلانی گهشه پێكردنی یهكهی كارگێڕیی. سێیهم: جێبهجێ كردنی یاسا و بڕیار و ئهو رێنماییانهی كه له دهسته لاتدرایهتی تایبهتهوه دهرچوون. چوارهم: ههماههنگی كردن لهگهلأ بابهته هاوبهشهكاندا. پێنجهم: پێشنیازكردنی پرۆژهی بڕیارهكان بۆ ئهنجومهنی یهكهی كارگێڕیی. شهشهم: لێكۆڵینهوهی ئهو بابهتانهی كه له ئهنجومهنی یهكهی كارگێڕییهوه یان له سهرۆكی یهكهی كارگێڕییهوه بۆی هاتووه.
ماددهی ههژدهم:
ماددهی ههژدهم: یهكهم: پارێزگار بهرپرسی یهكهمی جێبهجێ كردنه له پارێزگادا و لهبهردهم ئهنجومهندا بهرپرسه و له رووی ماف وخزمهتی فرمانیهوه بهپلهی تایبهتی(وهكیلی وهزارهت) دهبێ، و پارێزگار لهرووی كارگێرییهوه بهستراوهتهوه به وهزارهتی ناوخۆوه. دووهم: مهرجه پالێوراو بۆ پۆستی پارێزگار بهلایهنی كهم بڕوانامهی بهرایی زانكۆی ههبێ لهپاڵ ئهو مهرجانهی كه پێویستن لهئهندامی ئهنجومهنی پارێزگادا بێتهدی. سێیهم: مهرسوومێكی ههرێمی به دامهزراندنی پارێزگار دهردهچێ لهماوهی پازده رۆژ له مێژووی ههڵبژاردنی لهلایهن ئهنجومهنهوه. چوارهم: ههر پارێزگارهو دوو جێگری دهبێ كه بڕوانامهی زانكۆیان ههبێ و خاوهن شارهزایی و پسپۆڕی بن و بهپلهی بهرێوهبهری گشتی دهبن و فهرمانی دامهزراندیان له ئهنجومهنی وهزیرانهوه دهردهچێت.
ماددهی نۆزدهم:
ماددهی نۆزدهم: پارێزگار ئهم ئهرك و دهستهڵاتانهی خوارهوه پیاده دهكا: یهكهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بودجهی پارێزگا به بهشداریی كردن لهگهلأ سهرۆكهكانی فهرمانگه خۆجێیهكان و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهن. دووهم: جێبهجێ كردنی سیاسهتی گشتی حكومهتی ههرێم له سنووری پارێزگادا بهههماههنگی لهگهڵ وهزارهته پهیوهندیدارهكان. سێیهم: جێبهجێ كردنی ئهو بڕیاریانهی كه ئهنجومهنی پارێزگا بهپێی یاسا جێبهجێ كراوهكان دهیدات. چوارهم: نوێنهرایهتی پارێزگا دهكات لهو كۆنگره و كۆڕ و سیمینارانهی كه بۆیان بانگ دهكرێ. پێنجهم: سهرپهرشتی كردنی بهڕێوهچوونی شوێنه گشتیهیان له پارێزگادا و پشكنینیان جگه له دادگاكان و یهكه سهربازییهكان و پاسهوانی ههرێم (پێشمهرگه) و زانكۆ و كۆلیجهكان و پهیمانگاكانی فێركردنی باڵا و تۆژینهوهی زانستی. شهشهم: 1. دهرچوواندنی فهرمانی دامهزراندنی فهرمانبهرانی كارگێڕییه خۆجێیهكان و تهنسیب كردنیان لهسهر ئاستی پارێزگا، لهوانهی كه له پلهی حهوتهم و بهرهو خوارهوهن له پهیژهی پلهكانی فرمانبهریهتی كه لهیاسادا هاتووه لهوانهی كه دهپاڵێورین له فهرمانگه تایبهتمهندهكانی بهپێی پلانی ئهو میلاكهی لهلایهنه پهیوهندی دارهكانهوه پهسهند كراوه. 2. چهسپاندنی فهرمانبهره خۆجێیهكان له پارێزگادا لهنێو پهیژهی پلهكانی فرمانبهریهتی كه لهیاسادا هاتوون. حهوتهم: وهرگرتنی رێكاری كارگێڕیی و یاسایی دهرحهق فهرمانبهرانی كارگێڕییه خۆجێیهكان لهسهر ئاستی پارێزگا. ههشتهم: بهرپرسیاریهتی دابین كردنی ئاسایش و نیزام لهپارێزگادا و بۆی ههیه فهرمان بدات به پۆلیس و دهزگاكانی ئاسایش به پێی یاسا لێكۆڵینهوه لهو تاوانانهدا بكهن كه لهناو سنووری پارێزگادا روودهدهن، بهو ناوهی سهرۆكی لیژنهی ئاسایشه له پارێزگادا. نۆیهم: داواكردنی كردنهوه یان ههڵوهشاندنهوهی بنكهكانی پۆلیس، دوای پهسندكردنی ئهنجومهن بهزۆرینهی رههای ژمارهی ئهندامانی. دهیهم: پاراستنی ئاسایش و نیزام و مافی هاووڵاتیان و گیان و ماڵ و موڵكیان و له باری نهتوانینی دهزگاكانی ئاسایش له بهدیهێنانی دا، ئهم كاره دهخرێته بهردهم وهزیری ناوخۆ وبڕێكی پێویست لههێز بۆ ئهنجامدانی ئهو ئهركانه داوا دهكا. یازدهم: یهكهم: نارهزایی دهربرین له بڕیارهكانی ئهنجومهن لهم بارانهی خوارهوه دهبێ : 1- ئهگهر سهرپێچی دهستوور یان یاسا كارپێكراوهكان بوو. 2 ـ ئهگهر له دهسهڵاتهكانی ئهنجومهندا نهبوو. 3 ـ ئهگهر سهرپێچی پلانی گشتی حكومهتی ههرێم یا بودجه بوو. دووهم: پارێزگار بڕیارهكه دهگهڕێنێتهوه بۆ ئهنجومهن لهماوهیهك له (15) پازده رۆژ زیاتر نهبێ له مێژووی پێڕاگهیاندنی، لهگهڵ هۆیهكانی رهخنهگرتنهكهی و تێبینیهكانیدا. سێیهم: ئهگهر ئهنجومهن پێی داگرت لهسهر بڕیارهكهی خۆی بهبێ لابردنی ئهو سهرپێچیهی كه پارێزگار دهری خستووه، دهبێ بینێرێ بۆ دادگای كارگێریی بۆ ئهوهی بڕیاری لێ بدات. دوازدهم: پارێزگار بۆ ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی خۆی بهجێگرهكانی یان قایمقام یاخود بهرێوهبهری ناحیه، ههریهك لهكاروباری یهكه كارگێڕییهكهیدا بدات.
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: 1- لهحاڵهتی ئاماده نهبوونی پارێزگاردا یهكێك لهجێگرهكانی ماوهی ئامادهنهبوونی بۆ ئهنجامدانی ئهركهكهی جێی دهگرێتهوه. 2. له بارێكدا كه پارێزگار نهتوانێت ئهركهكانی رابپهرێنێت لهبهر هۆی تهندروستی بۆ ماوهیهك كهزیاتر بێت له سێ (3) مانگ ئهوا خانهنشین دهكرێت و پێویسته لهسهر ئهنجومهن پارێزگارێكی نوێ به ههمان ئهو شێوازهی لهم یاسایهدا هاتووه ههڵبژێرن و تا كاتی ههڵبژاردنی پارێزگاری نویش یهكێك له جێگرهكانی به كارهكانی ههڵدهستێت .
ماددهی بیست ویهكهم:
ماددهی بیست ویهكهم: پارێزگار و ههردوو جێگرهكهی بهردهوام دهبن له بهرَێوهبردنی كاروباری رۆژانه دوای تهواو بوونی ماوهی خولی ههڵبژاردنی ئهنجومهن و تا ئهو كاتهی ئهنجومهنی نوێ له دوای ئهوان كهسانی تر ههڵدهبژێرن .
ماددهی بیست و دووهم:
ماددهی بیست و دووهم: یهكهم: وهزیری تایبهتمهند بۆی ههیه ههندێ له دهستهڵاتهكانی به پارێزگار بدات. دووهم: پێویسته لهسهر وهزارهتهكان و ئهو لایهنانهی كه نهبهستراونهتهوه به هیچ وهزارهتێك، رای پارێزگار لهو كاروبارانه وهرگرن كه دهیانهوێ له پارێزگادا بیكهن و ئاگاداركردنهوهی پارێزگار بهو نامهنووسینانهی كه لهگهڵ فهرمانگهكان و دهزگاكایندا له چوارچێوهی پارێزگادا ئهنجامی دهدا، بۆ ئهوهی ئاگادار بێ لێیان و چاودێری جێبهجێ كردنیان بكات. سێیهم: پێویسته سهرۆكی فهرمانگهكان و دهزگا گشتیهكانی ناو پارێزگا خۆیان بهمانهی خوارهوه ببستنهوه: 1. ئاگادار كردنهوهی پارێزگار به ئاڵوگۆڕكردنی نووسراوه فهرمییهكانیان لهگهڵ فهرمانهگه فهرعیهكاندا. 2. بهرزكردنهوهی راپۆرت بۆ پارێزگار لهبارهی ئهو كاروبارانهی بۆیان دێت. 3. ئاگاداركردنهوهی پارێزگار لهو كارانهی كه پهیوهندییان به ئاسایش یان كاروباری گرنگ یان كێشهكانی پهیوهندیدار بهزیاتر له فهرمانگهیهك له پارێزگادا ههبێ، یان بهرهوشتی فهرمانبهرهكانییهوه. 4. ئاگاداركردنهوهی پارێزگار له دهست بهكاربوونی سهرۆكی فهرمانگهكانی فهرعی خۆجێیی لهئهرك و فرمانیان یاخود دهست ههڵگرتن لهكارهكانیان. چوارهم: پێویسته پارێزگار وهزارهته پهیوهندیدارهكان له وردهكاریی پڕۆژهكانی ئاگاداربكاتهوه كه لهسهر ئاستی پارێزگا جێبهجێیان دهكات و ئهوهی پهیوهندی ههیه به تایبهتمهندییهكانی ئهو وهزارهتانهوه.
ماددهی بیست و سێیهم:
ماددهی بیست و سێیهم: یهكهم: قایمقام و بهڕێوهبهری ناحیه باڵاترین فهرمانبهری جێبهجێ كردنن له یهكه كارگێڕییهكانیاندا. دووهم: مهرجه قایمقام و بهڕێوهبهری ناحیه له پاڵ مهرجی پێویست كه دهبێ له ئهندامی ئهنجومهنی پارێزگا بێتهدی، قایمقام خاوهن بڕوانامهی زانكۆیی بێت و بهرێوهبهری ناحیهش بڕوانامهی زانكۆیی له یاسا دا ههبێت . سێیهم: سهرۆكایهتی ئهنجومهنی وهزیران فهرمانێكی وهزاری بهدامهزراندنی ههریهك له قایمقام و بهڕێوهبهری ناحیه له ماوهی پانزده رۆژ دوای ههڵبژاردنیان لهلایهن ئهنجوومهنهكانیانهوه دهردهچووێنێ. چوارهم: قایمقام بهپلهی بهڕێوهبهری گشتی و بهرێوهبهری ناحیهش به پلهی یاریدهدهری بهرێوهبهری گشتی دهبێ. پێنجهم: لهكاتی ئاماده نهبوونی قایمقام، پارێزگار یهكێك له بهڕێوهبهرهكانی ناحیهی سهربهقهزاكه رادهسپێرێ بۆ راپهراندنی كارهكانی و لهكاتی ئاماده نهبوونی بهڕێوهبهری ناحیهش، بهڕێوهبهری پۆلیسی ناحیهكه بۆ ڕاپهراندنی كارهكانی رادهسپێرێ.
ماددهی بیست و چوارهم:
ماددهی بیست و چوارهم: قایمقام ئهم ئهرك و دهستهڵاتانهی خوارهوه دهگرێـته ئهستۆ: یهكهم: ئامادهكردنی پڕۆژهی بودجهی قهزا و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا. دووهم: جێبهجێ كردنی ئهو بڕیارانهی كه ئهنجومهنی خۆجێیهتی قهزا دهریان دهكات بهپێی یاسا پهیڕهوكراوهكان. سێیهم: سهرپهرشتی كردنی راستهوخۆی فهرمانگه فهرمیهكان له قهزا و فهرمانبهرانی و پشكنینیان، بهدهر لهدادگا و یهكه سهربازییهكان وپاسهوانانی ههرێم ( پێشمهرگه) و زانكۆ وكۆلیجهكان و پهیمانگهكانی فێركردنی باڵا و توێژینهوهی زانستی. چوارهم: بهرپرسه له دابین كردنی ئاسایش و نیزام له یهكه كارگێڕیهكهیدا و بۆی ههیه فهرمان به پۆلیس ودهزگاكانی ئاسایش بدات بهپێی یاسا لێكۆڵینهوه لهو تاوانانهدا بكا كه لهناو قهزاكهدا روودهدهن بهو پێیهیی سهرۆكی لیژنهی ئاسایشه لهقهزاكهدا. پێنجهم: پاراستنی ئاسایش و نیزام و پاراستنی مافی هاووڵاتیان و گیان و موڵك و ماڵی تایبهتییان . شهشهم: پاراستنی موڵك و ماڵی گشتی و چاككردنهوهیان و كۆكردنهوهی داهاتهكانیان بهپێی یاسا. حهوتهم: قایمقام بۆی ههیه فهرمان بدات به پێكهێنانی مهفرهزه له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بهشێوهیهكی كاتی لهقهزادا، بۆ پاراستنی ئاسایش لهكاتی پێویستدا. ههشتهم: سهرۆكی فهرمانگهكان لهقهزادا قایمقام لهو نووسراوانه ئاگادار دهكهنهوه كه لهگهڵ فهرمانگه فهرمیهكانیدا ئاڵوگۆڕی دهكهن. نۆیهم: بۆی ههیه تانووت له بریاری لادانی لهلای دادگای كارگێڕیی تایبهت بدات له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی پێڕاگهیاندنی بڕیارهكه.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: بهرێوهبهری ناحیه ئهم ئهرك و دهستهڵاتانهی خوارهوه دهگرێته ئهستۆ: یهكهم: ئامادهكردنی پرۆژهی بودجهی ناحیه و بهرزكردنهوهی بۆ ئهنجومهنی خۆجێیهتی یهكهی كارگێڕیی له ناحیهدا. دووهم: جێبهجێ كردنی ئهو بڕیارانهی كه ئهنجومهنی خۆجێیهتی ناحیه دهریان دهكات بهپێی یاسا كارپێكراوهكان. سێیهم: سهرپهرشتی كردنی راستهوخۆی فهرمانگه فهرمیهكانی ناحیه و فهرمانبهرانی وپشكنینیان بهدهر له دادگاكان و یهكه سهربازییهكان وپاسهوانانی ههرێم( پێشمهرگه) و زانكۆ و كۆلیجهكان و پهیمانگاكانی فێركردنی باڵا و توێژینهوهی زانستی. چوارهم: بهرپرسه لهدابین كردنی ئاسایش و نیزام لهناو یهكه كارگێڕییهكهی و بۆی ههیه فهرمان بداته پۆلیس و دهزگاكانی ئاسایش بهپێی لێكۆڵینهوه لهو تاوانانهدا بكهن كه له ناحیهكهدا روودهدهن بهو پێیهیی سهرۆكی لیژنهی ئاسایشی ناحیهكهیه. پێنجهم: پاراستنی ئاسایش و نیزام و پاراستنی مافی هاووڵاتیان و گیان و موڵك و ماڵی تایبهتییان. شهشهم: پاراستنی موڵك و ماڵی گشتی و چاككردنهوهیان و كۆكردنهوهی داهاتیان بهپێی یاسا. حهوتهم: فهرمان به پێكهێنانی مهفرهزه له هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بهشێوهیهكی كاتی له ناحیهدا دهدا بۆ پاراستنی ئاسایش له كاتی پێویستدا. ههشتهم: سهرۆكی فهرمانگهكان له ناحیهدا، بهرێوهبهری ناحیه لهو نامهكارییانه ئاگادار دهكهنهوه كه لهگهڵ فهرمانگه فهرمیهكانی خۆیاندا دهیكهوێ. نۆیهم: بۆی ههیه تانووت لهبڕیاری لادانی بدات لهلای دادگای كارگێڕی تایبهتدا له ماوهی پازده رۆژ له مێژووی پێڕاگهیاندنی بڕیارهكهوه.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: 1. قهزا یا ناحیه بهمهرسوومێكی ههرێمی دادهمهزرێ و ئهمهش لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی پارێزگا و به رهزامهندیی وهزیر و پهسندكردنی ئهنجومهنی وهزیران دهبێ وله بارێكدا كه وهزیر رهزامهندیی پیشان نهدا لهگهلأ خوێندهوهكهی بۆ ئهنجومهنی وهزیران بهرزدهكرێتهوه و بڕیاری ئهنجومهنی وهزیرانیش یهكلاكهرهوهیه. 2. سنووری قهزا ههمواردهكرێ و ناو و سهنتهرهكهی بهمهرسومێكی ههرێمی دهگۆڕدرێ، ئهمهش لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی پارێزگا و به رهزامهندیی وهزیر و پهسندكردنی ئهنجومهنی وهزیران دهبێ. 3. سنووری ناحیه ههمواردهكرێ و ناو و سهنتهرهكهی بهبهیاننامهیهك دهگۆڕدرێ كه وهزیر لهسهر پێشنیازی ئهنجومهنی پارێزگا دهری دهكات.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: داهاتی دارایی پارێزگا لهمانهی خوارهوه پێكدێ: یهكهم: ئهوهی كه حكومهتی ههرێم لهناو بودجهی گشتی ههرێمدا بۆ پارێزگای تهرخان دهكات. دووهم: ئهو داهاتانهی كه پارێزگا دێته دهستی له ئهنجامی ئهو خزمهتگوزارییانهی كه پێشكهشی دهكات و وهزارهتی دارایی لهو داهاتانه ئاگادار دهكاتهوه كه وه دهستی هاتوون. سێیهم: ئهو پیتاك و بهخششانهی كه بهرهزامهندی ئهنجومهنی وهزیران دێـته دهستی. چوارهم: ئهو داهاتانهی كه له فرۆشتن و بهكرێدانی ماڵی گواستراوهی دهوڵهت بهپێی یاسا كارپێكراوهكانی ههرێم وهدهستی دێنێ.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: بهڕێوهبهرایهتی یهكه كارگێڕییهكان و ئهنجومهنهكانیان سیستهمی ژمێریاری پشت پێ بهستراو بهكار دێنن.
