یاسای ژماره (33)ی ساڵی / 2004یاسای وهزارهتی فێركردنی باڵا
جستجو در مفاد 🔎
جستجو در متن مواد قانون با سرعت بالا و دقت هوش مصنوعی
ماددهی بیست ههشت
ماددهی بیست ههشت: كهسێ به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر دابمهزرێ یان ئهو مهرتهبهیهی پێ بدرێ، مهرجه مهرتهبهی مودهڕیسی له زانكۆیهكدا یان له ههیئهی پهیمانگه تهقهنیهكاندا یان له ههیئهی باڵای پسپۆره پزیشكییهكاندا بووبێ لهوانه گوتنهوهدا بۆ ماوهیهك لهچوار سالَ كهمتر نهبی و، چهند لێكۆڵینهوهیهكی زانستی به نرخیشی بڵاو كردبێتهوه، له سێ لێكۆڵینهوه كهمتر نهبێ.
ماددهی بیست نۆ
ماددهی بیست نۆ: كهسێ به مهرتهبهی ئوستاد دابمهزرێ یان ئهو مهرتهبهیهی پێ بدرێ، مهرجه شهرتو شروتی ماددهی (28)ی تێدا فهراههم بێت و له كهمیش شهش ساڵی له مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهردا بهسهر بردبێ و، لهو ماوهیهدا كۆششی دهگمهنیشی له تهدریسدا بهخهرج دابێ و، له كهمییش (3) سێ لێكۆڵینهوه ى ئهسڵی و (موبتهكهر)یشی بڵاو كردبێتهوه.
ماددهی سی
ماددهی سی: بهدهر له حوكمگهلی ماددهكانی پێشتر، دهشێ خاوهن دكتۆرای باوهرپێكراو، یان خاوهن هاوتای زانستی دكتۆرا، بهمهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر له زانكۆدا دابمهزرێ لهسهر راسپاردهی ئهنجومهنی زانكۆ، بهمهرجێ له زانكۆكانی دهرهوهی ههرێمدا بهقهدهر ئهو ماوانه تهدریسی كردبی و ناوبانگی سهركهوتنی لهو تهدریسهدا دهركردبی و، لێكۆڵینهوه گهلێكی زانستی بهنرخ و موبتهكهریشی بڵاوكردبێتهوه.
ماددهی سی و یهك
ماددهی سی و یهك: ئهم ههیئهته شهخسییهتی مهعنهوی و سهربهخۆیی دارایی و ئیداریی خۆی ههیه و به وهزارهتهوه بهستراوه، ئیشهكانیشی بوارگهلی فێركردنی تهقهنی پاش خوێندنی ئامادهیی، یان هاوتاكهی، دهگرێتهوه. بۆیشی ههیه راسپێری بهپێی پێویست پهیمانگه بكرێتهوه یا ئیلغای بكرێ یان تێكهلَ بكرێن.
ماددهی سی و دوو
ماددهی سی و دوو: 1. ههیئهكه سهرۆكێكی دهبێت خاوهن بڕوانامهی دكتۆراو، مهرتهبه زانستییهكهشی له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نییهو خزمهتی زانكۆییشی له (10) ده سالأ كهمتر نییه: لهسهر پێشنیازی وهزیر و به بڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران به پلهی تایبهت دادهمهزرێ. 2. سهرۆكی ههیئه باربوَى بوَدةكريَت لةلايةن ههڵگرانی بڕوانامه باڵاكانةوة. 3. سهرۆكی ههیئه بۆ كاروباری ههیئهكه سهڵاحییاتی سهرۆكی زانكۆی ههیه كه دهقهكانیان له ماددهی (16)ی ئهم یاسایهدا هاتووه، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به عهمیدی پهیمانگهكان یان بهههر كهسێ كه خۆی به لهباری بزانێ.
ماددهی سی و سێ
ماددهی سی و سێ: ههیئه ئهنجومهنێكی ههیه بهرێوهی دهبا و، پێك دێت له: 1. سهرۆكی ههیئه سهرۆك 2. عهمیدهكانی پهیمانگهكان ئهندامن 3. نوێنهرێك له ههر وهزارهتێكی پهیوهندیدارهوه كه پلهی بهڕێوهبهری گشتییان ههیه یان باڵاتر، لهوانهی كه خاوهن ئهزموون و پسپۆڕن و بۆ ماوهی دوو سالَ كه یهك جار یارای نوێكردنهوهیه ناوزهد دهكرێن. ئهندامن 4. ئهندامێ له ههیئهی تهدریسی ههر پهیمانگایێ، له لایهن ئهنجومهنی پهیمانگهوه ناوزهد دهكرێ بۆ ماوهی دوو سالَ و، بۆ یهك جاريش یارای نوێكردنهوهیه.
ماددهی سی و چوار
ماددهی سی و چوار: ئهنجومهنی ههیئه ئهو ئیشه تایبهت و سهڵاحییاته رایی دهكا كه دراون به ئهنجومهنی زانكۆو دهقهكانیان له ماددهی (19)ی ئهم یاسایهدا هاتووه، بهجۆرێ كه لهگهلَ بارودۆخی ههیئهكهدا بگونجێ و، بۆیشی ههیه ههندێ له سهڵاحییاتی خۆی بدات به سهرۆكی ههیئهكه.
ماددهی سی و پێنج
ماددهی سی و پێنج: 1. پهیمانگه عهمیدێكی دهبێ، له كةمى بڕوانامهی ماجستێری ههبێ، به مهرتهبهی مودهریس و ژوورتر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو به بڕیاری سهره ك وهزیران به ثلةى بهڕێوهبهری گشتی دادهمهزرێ. 2. عهمید سهڵاحییاتی ئیشه تایبهتیهكانی خۆی بهپێی ئهوهی له ماددهی (21)ی ئهم یاسایهدا هاتووه ئهنجام دهدات بهجۆرێ لهگهلَ ئامانجهكانی پهیمانگهدا، بگونجێ. 3. عهمید یاریدهدهرێكی دهبێ، لهسهر راسپاردهی ئهنجومهنی پهیمانگه، بهبڕیاری سهرۆكی ههیئهكه دادهمهزرێ.
ماددهی سی و شهش
ماددهی سی و شهش: 1. پهیمانگه ئهنجومهنێكی دهبێ، بهڕێوهی دهبات، له عهمیدو سهرۆكانی بهش و لقهكان پێك دێت. 2. ئهنجومهن ئیشی تایبهت و سهڵاحییاتی وهك ئهوهی ئهنجومهنی كۆلێژ رایی دهكا، وهك له ماددهی (23)ی ئهم یاسایهدا دهقهكانیان هاتووه، بهجۆرێكیش كه لهگهلأ ئامانجهكانی پهیمانگهدا بگونجێ.
ماددهی سی و حهوتهم
ماددهی سی و حهوتهم: ههیئهتێك بهناوی (ههیئهی باڵای پسپۆره پزیشكییهكان له ههرێمی كوردستاندا) دێته دانان. ئهم ههیئهیه دهزگایهكی فێركارییه به پلهی زانكۆ و، بهوهزارهتهوه دهبهسترێ.
ماددهی سی و ههشت
ماددهی سی و ههشت: ئهم ههیئهیه بۆ ئامادهكردنی پزیشكی پسپۆر له ههموو لقه جۆربهجۆرهكاندا تێدهكۆشێ و ههولَ دهدات پێداویستی زهروور بۆ ئهو كارهی فهراههم بكات بهپێی تازهترین شێوازو موبتهكهری زانستی.
ماددهی سی و نۆ
ماددهی سی و نۆ: 1. ئهم ههیئهته سهرۆكێكی دهبێ خاوهن بڕونامهی دكتۆرا یان هاوتای دكتۆرا له پزیشكیدا، له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو بهبڕیاری سهرۆكی ئهنجومهنی وهزیران دادهمهزرێ. 2. سهرۆكی ههیئه جێگرێكی دهبێ خاوهن بڕوانامهی دكتۆرا یان هاوتاكةی له پزیشكیدا، له كهمیی به مهرتهبهی ئوستادی یاریدهدهر. لهسهر پێشنیازی وهزیرو بهبڕیاری سهرۆك وهزیران دادهمهزرێ وله كاتی دیارنهبوونی سهرۆكدا جێگرێتی.
ماددهی یهكهم:
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم دهستهواژانهی خوارهوه، لهم یاسایهدا، ماناكانی بهرامبهریانه: 1. ههرێم: ههرێمی كوردستانی عیراق 2. ئهنجومهنی وهزیران: ئهنجومهنی وهزیرانى ههرێمی كوردستانی عیراق. 3. وهزارهت: وهزارهتی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی لة ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 4. وهزیر: وهزیری فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی لة ههرێمی كوردستانی عێراقدا. 5. ئهنجومهن: ئهنجومهنی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستی . 6. فێركردنی باڵا: ههموو قۆناغهكانی فێركردن كه دوابهدوای قۆناغی دواناوهندی دێن، له زانكۆ فهرمی و ئههلی و ههیئهتی پهیمانگا تهقهنییهكان و ههیئهتی باڵای پسپۆرییه پزیشكییهكان له ههرێمدا. 7. زانكۆ فهرمییهكان: زانكۆی صلاح الدین، زانكۆی سلێمانی، زانكۆی دهۆك و زانكۆی كهركوك و ههر زانكۆیهكی دیكه حكومهتی ههرێم دواتر بیكاتهوه. 8. زانكۆ ئههلیهكان: ئهو زانكۆ غه یره فهرمییانهن كه به رهزامهندیی وهزارهت و بهپێی ئهو شهرتوشروت و بهندو بهستانه دادهمهزرێن كه وهزارهت دیاریان دهكات.
ماددهی دووهم:
ماددهی دووهم: وهزارهتێ له ههرێمدا دادهمهزرێ بهناوی وهزارهتی فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوه زانستی. وهزیرێ بهڕێوهی دهبا و سهرپهرشتیی دهكات بهناوی وهزیری فێركردنی باڵاو لێكۆڵینهوهی زانستی.
ماددهی سێیهم:
ماددهی سێیهم: ئهم وهزارهته دهیهوێ ئهم ئامانجانهی خوارهوه بێنێتهدی: 1. رهنگڕشتن و بهركارخستنی سیاسهتی ههرێم له بواری فێركردنی باڵاو لێكۆلینهوهی زانستیدا 2. وهدیهێنانی گۆڕانكاریهكی چۆنایهتی له بزاڤی زانستی و خوێندنی باڵاداو بهرزكردنهوهیان تا ئاقاری پێویست له بواری زانستی و هونهری و تهكنۆلۆجیدا. 3. وهدی هێنانی هاوگونجان و تهواوكاری له نێوان بزاڤی زانستی و فێركردنی باڵاو نێوان پێداویستی ههرێم له كادیری زانستی و هونهریدا. 4. كۆشش بۆ وهدی هێنانی هاوسهنگی لهنێوان پێشڤهچونی زانستی نهزهری و نێوان دهسهبهركردنی پێداویستیهكانی وهك بهرفراوانبوون و بهرو چاكتربردنی (تطوير)ی ئهزموون و مومارهسهی تهتبیقی و تاقیگهیی (المختبریه). 5. زامنكردنی (حصانه)ی زانستی بۆ هزرمهندو زانا و لێكۆڵكاران و رێزنان له كۆششی زانستیان و دنهدانی خۆتهرخان كردنی زانستی . 6. دنهدان و پشتگیریكردنی دیراسهو لێكۆلینهوهی زانستی و بهرزڕاگرتنیان و بهرفراوان كردنی پسپۆڕیی هونهری و تهكنۆلۆجی بهجۆرێ كه له گهلَ پێداویستی فراژوكردنی بهشهری و ماددیی ههرێمدا بگونجێن. 7. ناردن و ئاڵوگۆڕ كردنی زاناو هزرمهندو ئوستادان له گهلَ زانكۆ و دامودهزگا زانستیهكانی عێراق و بیانیدا. 8. چابو ككردنی وزهو بههرهی زانستی و سوود وهرگرتن له رێگا و شێوازو ئامرازگهلی هاوچهرخی زانستی تا پێ بهپێ لهگهلَ پێشڤهچونی زانستی و تهكنۆلۆجیی جیهان بڕوات. 9. خزمهتكردنی کلتووری گهلی كوردستان و گرنگی دان به مێژووی گهلی كوردستان و بهدیارخستنی ئاسهواره شارستانیهكانی . 10. پشتگیری و دنهدانی زانكۆ ئههلییهكان و كۆمهڵه زانستیهكان له ههرێمدا .
ماددهی چوارهم:
ماددهی چوارهم: وهزارهت ئهم ئیش و كارانهی خوارهوه بهجێ دێنێ: 1. ئیقرار كردنی پلانگهلی پێویست بۆ بهرهو چاكتربردنی بهرنامهی (المناهج) و دنهدانی بزاڤی كتێبدانان و لێكۆڵینهوهی زانستی و وهرگێران له زانكۆ گهل و پهیمانگه تهقهنیهكاندا. 2. دانانی پلانگهلی پێویست بۆ چاودێری (رعایه)ی زانستی و ئهكادیمی له ههرێمدا. 3. كۆشش بۆ بهرزكردنهوهی سهویهی زانستیی كادیری فێركاری، لهبواری فێركردنی باڵادا، ئهویش له رێگهی ئامادهكردنی زاناو هزرمهند ئوستادی زانكۆ و مودهریس و شارهزایانی پسپۆر له رۆڵهكانی ههرێم، لهگهڵ خزمهتكردنی لێكۆڵینهوهی زانستی و چاودێری كردن و دنهدان و پشتگیریكردنی خاوهن بههرهی جوانكاری و نوێكاری، ههروهها ههوڵدان بۆ فهراههمكردنی ئامرازو هۆكاری هونهری و ئهدهبی و ماددی كه ببنه پاڵپشت بۆ لێكۆڵهرو داهێنهرو جوانكاران تا بتوانن به دڵنیایی و پڕ باوهڕهوه ئهرك و فرمانی زانستیی خۆیان ببهنه سهر. 4. داننان به دامو دهزگا زانكۆیی و زانستییه عهرهبی و بیانیهكانداو، ئیقرار كردنی بنهماكانی هاوسهنگ كردنی نمرهو بڕوانامه زانستییهكانیان. 5. دیاركردنی بنهما گشتیهكانی وهرگرتنی قوتابیان له زانكۆ و پهیمانگاكاندا. 6. پێشنیازی دامهزراندنی زانكۆ له ههرێمدا و، ئیلغا كردن یان تێكهڵ كردن یان گواستنهوهی ههندێ له زانكۆكان. 7. كردنهوهی كۆلیژ یان پهیمانگای نوێ له ههرێمدا. 8. رێكخستنی هاریكاری رۆشنبیری و زانستی لهگهڵ لایهن و زانكۆ و دامو دهزگای دیكهی دهرهوهی ههرێمدا. 9. چاودێریكردنی (رعایه) ئهو قوتابی و ئوستاد لێكۆڵهرانهی دهنێردرێنه ههرێمی كوردستان یان له ههرێمهوه دهنێردرێنه دهرهوه، ههروهها زامنكردنی پێداویستی زانستی و كۆمهڵایهتییان، به هاو كۆمهكی لهگهڵ دایهره پێوهندیدارهكانی عێراقیدا بۆ یاریدهی ئهوانهی كه له دهرهوه دێن و، بههاو كۆمهكیش لهگهڵ وهزارهتی دهرهوهی عێراق و كاربهدهستانی دهوڵهته خانه خوێكان (الدول المضيفة ) بۆ یاریدهی ئهوانهی دهنێردرێن بۆ دهرهوه.
ماددهی پێنجهم:
ماددهی پێنجهم: وهزیر: سهرۆكی باڵای وهزارهتهكهیهو، بهرپرسه له ئاڕاستهكردنی ئیش و كارهكانی و سهرپهرشتی و ریقابهكردنی چالاكیهكانی. رێنمایی و بڕیارو فهرمانگهلیش دهربارهی ههموو شتێ پێوهندی به ئهرك و فرمانی وهزارهتهكهو پێكهاتهو كاروباری دیكهی ئیداری و دارایی و تهنزیمی و هونهرییهوه ههبێ له چوارچێوهی حوكمهكانی یاسادا له خودی خۆیهوه دهردهچن. بهرامبهر به ئهنجومهنی وهزیرانیش بهرپرسیاره چونكه ئهندامێكی هاوكاری ئهنجومهنهكهیه، بهتایبهتیش ئهم سهڵاحیاتانهی خوارهوه دهخاته كار: 1. ئیقراركردنی كردنهوهی كۆلێژ و پهیمانگا تهقهنیهكان و، راسپاردنی كردنهوهی زانكۆكان و، تهسدیقكردنی كردنهوهی بهشی تازه، یان گۆڕینی كهیانی بهشهكان له رێگهی لێك جیا كردنهوهیان، یان تێكهڵكردنیان یان ئیلغاكردنیان، یان بهرفراوانكردنیان، ئهویش لهسهر راسپاردهی ئهنجومهن. 2. پێشنیازی دامهزراندنی سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكی دهزگای پهیمانگا تهقهنیهكان له ههرێمدا. 3. رهزامهندی لهسهر ئیجازهپێدانی دامهزراندنی زانكۆ و كۆلیژو پهیمانگهی باڵای ئههلی بهپێی شهرتوشروتێ كه ئهنجومهن دیاریان دهكات. 4. ئامادهكردنی راپۆرتی ساڵانه دهربارهی پێداویستیهكانی فێركاریی باڵا له ههرێمداو بهرزكردنهوهی راپۆرتهكه بۆ ئهنجومهنی وهزیران. 5. پێشكهشكردنی پرۆژهی بوجهی گشتیی زانكۆكان و ههیئهتی پهیمانگه تهقهنیهكان و ههیئهتی باڵای پسپۆرییه پزیشكییهكان. 6. كرێ و دهرماڵه و قهرهبوو بهخشش دان به كارمهندانی وهزارهتهكه. 7. وهستاندنی خوێندن به نیمچهیی یان به تهواوی له زانكۆ و كولێژ و پهیمانگهكاندا بۆماوهیهك له (10) ده رۆژ نهترازێ. 8. دانانی رێنماییگهلی بهركارهكی (التعلیمات التنفيذية) كه به زهرووری بزانێ بۆ چارهسهر كردنی ئهو حاڵهتانهی كه دهقهكانیان لهم یاسایهدا نههاتووه. 9. تهسدیقكردنی رهشنووسهكانی ئهنجومهنگهلی زانكۆكان و ههیئهتی پهیمانگه تهقهنیهكان و ههیئهتی باڵای پسپۆرییه پزیشكییهكان. 10. بهرێوهبردنی ههر كاروبارو بابهتگهلێ خۆی پێی باش بێ ، لهبهردهمی ئهنجومهندا تا ئهنجومهن گفتوگۆی لهسهر بكا و رای خۆی لهسهر دهرببڕێت. 11. ههر دهسهڵاتێكی خوَى كه خۆی پێی باش بێ، دةتوانىَ بيدات 12. به بریكاری وهزارهت و سهرۆكانی زانكۆكان و سهرۆكی ههیئهتی پهیمانگه تهقهنیهكان و سهرۆكی ههیئهتی باڵای پسپۆرییه پزیشكیهكان و بهرپرسانی دایهره گهلی مهركهزی وهزارهتهكهی.
ماددهی شهشهم:
ماددهی شهشهم: بریكاری وهزارهت: یاریدهی وهزیر دهدات له ئاڕاسته كردنی وهزارهت و سهرپهرشتیی كاروباری ئیداری و دارایی رێكخستندا له چوارچێوهی ئهو دهسهڵاتانهدا كه وهزیر پێی دهسپێرێت.
ماددهی حهوتهم:
ماددهی حهوتهم: وهزیر دوو راوێژكاری دهبێ به مهرجێ كه پلهی زانستییان له ئوستاد یان له ئوستادی یاریدهدهر كهمتر نهبێ، یهكێكیان كاروباری فێركردنی باڵا دهگرێته دهست و، ئهوی دی كاروباری لێكۆلینهوهی زانستی.
ماددهی بیست و حهوت
ماددهی بیست و حهوت: كهسێ بهمهرتهبهی مودهڕیس دابمهزرێ یان ئهو نازناوهی پێ بدرێ، مهرجه یهكێك لهم دوو شهرتهی ههبێ: 1. دهبێ بڕوانامهی باوڕپێكراوی دكتۆرای وهرگرتبێ یان هاوتای زانستی ئهو بڕوانامهیه، یانیش دهبێ بڕوانامهیهكی زانستی یان هونهری یان تهقهنی یان پیشهیی له پسپۆریگهلێكدا ههبێ كه نه بڕوانامهیهكی دكتۆرا دهبهخشن و نه بڕوانامه هاوتا زانستیهكهی، ئهویش بهمهرجێ ئهو خوێندنهی ئهو بڕوانامهیهی پێ وهردهگرێ له (3) سێ سالَ كهمتر نهبێ دوای بڕوانامهی كۆلێژ. 2. پێویسته مودهڕیسی یاریدهدهر بووبیَ له یهكێ له زانكۆكاندا له دهزگای پهیمانگه هونهریهكاندا بۆ ماوهیهك له (3) سێ سالَ كهمتر نهبێ و لهو ماوهیهشدا له كهمیی دوو لێكۆڵینهوهی بهنرخی بڵاوكردبێتهوه كۆششێكی تهدریسیی باشیشی به خهرج دابێ.
