یاسای ژماره (18) ی ساڵی 1993 یاسای كۆمهڵه و رێكخراوهكانی
جستجو در مفاد 🔎
جستجو در متن مواد قانون با سرعت بالا و دقت هوش مصنوعی
ماددهی دوازدهیهم
ماددهی دوازدهیهم: دهستهی گشتیی كۆمهڵه بۆی ههیه به ئارهزووی خۆی دوای رهزامهندی دوو لهسهر سێی ئهندامانی كۆمهڵكه ههڵبوهشێنێتهوه.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: پێویسته كۆمهڵه رێباز و هۆی دیموكراتی وئاشتیی بگرێته بهر بۆبهدی هێنانی مهبهستهكانی به پێی یاسای ڕهچاوكراو.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: 1/ ئهو كۆمهڵهی كه به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه دادهمهزرێن كهسیتیهكی مهعنهوی دهبێ و دهتوانێ ههموو كاروچالاكییهكی خۆی بنوێنێ و بۆی ههیه ماڵ و موڵكی گوێزراوه و نهگوێزراوهی له پێناوی بهدی هێنانی مهبهستهكانی خۆی ههبێ. 2/كۆمهڵه ناتوانێ ببێته كهسیهتییهكی مهعنهوی تاكو پێڕهوی ناوخۆی له رۆژنامهی رهسیمدا لهسهر داوای خۆی بڵاونهكرێتهوه.
ماددهی سێ یهم
ماددهی سێ یهم: سهرۆك یا ئهو كهسهی كه دهستهڵاتی پێ دهدات نوێنهرایهتی كۆمهڵه دكات لهبهردهم دادگا و لایهنه رهسمی و نارهسمیهكاندا.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: كۆمهڵه مافی كۆبوونهوه وخۆپیشاندان و مانگرتن و میهرهجان و ئاههنگ سازدان و پهیداكردنی هۆیهكانی راگهیاندن به پێی یاسا پهیڕهوكراوهكان ههیه.
ماددهی نۆزدهیهم
ماددهی نۆزدهیهم: نابێ كۆمهڵهی سهربازی یا نیمچه سهربازیی ناحكومهتی دابمهزرێ ههروهها نابێ كۆمهڵهی پیشهیی پێك بهێنرێ، تهنیا مهگهر لهو كهسانه دابمهزرێ كه هاوپیشهن.
ماددهی چواردهیهم
ماددهی چواردهیهم: 1/دادگا به گورجی سهیری داوای ههڵوهشاندنهوهكه دهكات و بڕیارهكهی له رۆژنامه ناوخۆییهكان دا له ماوهی ههفتهیهك له مێژووی دهرچوونیهوه بڵاودهكاتهوه. 2/ئهگهر دادگا داواكهی ههڵوهشاندنهوهی رهت كردهوه ئهوه بۆی ههیه كرداری تانووت لێدانهكه لهكاربخات.
ماددهی شازدهیهم
ماددهی شازدهیهم: دوای تهواو كردنی پاكتاوكردنهكه پاكتاوكارهكان دهست دهكهن به دابهشكردنی ئهو پارانهی كهماون به پێی پێی پهیڕهوی ناوخۆی كۆمهڵه ئهگهر بۆ ئهمه$ دهقێك لهناو ئهو پێرهوهدا نهبوو یاخود ههبوو بهڵام رێگهی دابهش كردنهكهی له توانا بهدهربوو، لهو كاتهدا ماڵی ئهو كۆمهڵه ههڵوهشێنرایهوه بۆ ئهوكۆمهڵهیه یان ئهو كۆمهڵانهی كه ئامانجیان نزیكه له ئامانجی یاخود دهردێت بهههر لایهنێكی خێرخواز كه ئهنجومهنی وهزیران دهستنیشانی دهكات.
ماددهی حهڤدهیهم
ماددهی حهڤدهیهم: 1/وهزیری ناوخۆ بۆی ههیه كه لهههر لادانێكی یاسایی كۆمهڵه ئاگادار بكاتهوه. 2/كۆمهڵه بۆ ههیه ئیعتراز له بڕیاری وهزیری ناوخۆ بگرێ لهبهردهم دهستهی گشتی دادگای تهمیزی ههرێمی كوردستانی عێراق له ماوهی 30 رۆژ له پێڕاگهیاندنی بڕیارهكه.
ماددهی بیستهم
ماددهی بیستهم: كۆمهڵه له رهسمی دامهزراندن و له رهسمی تهسدیق كردنی تۆمارهكانی دهبووردرێ.
ماددهی بیست و حهوتهم
ماددهی بیست و حهوتهم: ئهم یاسایه له ڕۆژی بڵاوكردنهوهی له رۆژنامهی رهسمی دا كاری پێ دهكرێ.
ماددهی بیست و سێیهم
ماددهی بیست و سێیهم: كاروباری رێكخراوه كوردستانییهكانی كه له بواری یارمهتیدان و ئاوهدانكردنهوه كار دهكهن، به پێی یاساێكی تایبهت رێك دهخرێن.
ماددهی بیست و چوارهم
ماددهی بیست و چوارهم: بههیچ دهقێكی تر كار ناكرێت كه لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایهدا نهگونجێ.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: 1/كۆمهڵه: كۆمهڵه كهسێكه سیفهتێكی ههمیشهییان ههیه وبریتین له چهند كهسێكی ئاسایی یان مهعنهوی بۆ مهبهستێك كه قازانجی ماددی تێدا نهبێ. 2/ههموو یانه ورێكخراوه یهكێتی و مهڵبهندی رۆشنبیری و كۆمهڵایهتی و سهندیكا و دهزگای خێرخواز، كۆمهڵهن و حوكمهكانی ئهم یاسایه دهیان گرێتهوه، نهتیا مهگهر رێكخراوهكهی یاسایێكی تایبهتی بیگرێته خۆ. 3/ ئهگهر كۆمهڵه مهبهستێكی زانستی یا كۆمهڵایهتی یا پیشهیی یا هونهری یا وهرزشی یان خێرخوازیی یان سودێكی گشتی ههبوو لهو كاتهدا ئهو كۆمهڵانه بهو پێیه پۆلین دهكرێن و ههریهكهیان به پێی مهبهستی خۆی.
ماددهی بیست و یهكهم
ماددهی بیست و یهكهم: ههر ئهندامێك له ئهندامانی ئهنجوومهن بهڕێوهبردنی كۆمهڵه و ئهنجومهنهكانی بهڕێوهبردنی لقهكانی بهلێ سهندنی گوژمه$ (مبلغ) پارهیهك سزا دهدرێ بهمهرجێ له 500 دینار زیاتر نهبێ و له 100 دیناریش كهمتر نهبێ. 1/ئهو تۆمارانهی رێك نهخست بێ كه لهم یاسایهدا هاتوون و گوێی به مهرجه دیاری كراوهكانی نهدابێ. 2/ئهگهر لایهنی تایبهت بهو كاروبارانهی ئاگادار نهكردبێتهوه كه به پێی یاسا دهبێ پێی ڕابگهیهنرێ. 3/ئهگهر ئهندامێكی وهرگرت بێ و مهرجی ئهندامێتی به پێی پێرهوی ناوخۆی لێ نهیتهجێ.
ماددهی نۆیهم
ماددهی نۆیهم: دارایی كۆمهڵه لهمانه پێك دێن. 1/ ئابوونهی بهشداربووانی ئهندامان. 2/ ئابوونهی ساڵانهی ئهندامان. 3/بهخشیش و دهست و دیاری و پیتاك و پاره كۆكردنهوه و له قهبهڵ كردن لهلایهن كهس و لایهنی دیكهوه. 4/ دهستكهوتی دیكه كه كۆمهڵه له ئهنجامی چالاكیو خستنه مامهڵهتی پارهكانیهوه چنگی دهكهوێ.
ماددهی سێزدهیهم
ماددهی سێزدهیهم: دهشێ كۆمهڵه به بڕیارێكی دادگای بهرایی(بیدائه) ههڵوهشێنێتهوه دوای بڕیاردان لهسهر دامهزراندنی، ئهمهش لهسهر داوای وهزیری ناوخۆ یان ئهوهی دهستهڵاتی پێ دهدات دهبێ و لهم حاڵهتانهی خوارهوه: 1/ ئهگهر ساڵێك بهسهر دامهزراندنی كۆمهڵهكهدا رهت بوو بوو، دهستی بهو كارانهی نهكردبوو كه له پێڕهوی ناوخۆیدا هاتوون، یان به بێ هۆ له جێ بهجێ كردنی كارهكانی وهستابوو. 2/ئهگهر له چالاكیهكانیدا لهو هۆیانهی لادا كه له ماددهكانی (چوارهم وپێنجهم)ی ئهم یاسایهدا هاتوون. 3/ئهگهر كۆمهڵه نهیتوانی بهڵێنهكانی خۆی بهجێ بگهیهنێ یاخود پارهكهی خۆی یان قازانجی پارهكانی بۆ غهیری ئهو ئامانجانه تهرخان كرد بۆی دروست بووه. 4/ئهگهر چهك و تهقهمهنی له مهڵبهند یا له یهكێك له لقهكانی خۆی دا عهمبار بكات.
ماددهی پازدهیهم
ماددهی پازدهیهم: كاتێك كۆمهڵهكه ههڵوهشێنرایهوه پاكتاو و كهرهوهیهك یان زیاتری بۆ دادهنرێ و ئهم دانانهش دهستهی گشتی كۆمهڵه دهیكات ئهگهر ههڵوهشاندنهوهكه به ئارهزووی خۆیان بێ یاخود دهستهی گشتی دادگای تهمییزی ههرێمی كوردستانی عێراق دایدهنێ ئهگهر ههڵوهشاندنهوهكه قهزایی بێت و دادگای بهرایی (بداءه)ش ههر ئهو دهمه$ دهستی بهسهر دادهگرێ تاكو پاكتاوهكانی دهكرێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: 1/كۆمهڵه ماڵ و دارایی خۆی بۆ خۆی بهڕێوهیان دهبات لهڕێگهی بوودجهی ساڵانهی كه به پێی سیستهمی ژمێریاری كه لهلای فهرمانگه رهسمییهكانی ههرێم پهیڕهو دهكرێ رێك دهخرێ وجێ بهجێ دهكرێ. 2/ههموو حساباتێكی كۆمهڵه دهكهوێته بهر چاودێری داریی ههرێمی كوردستان.
ماددهی یازدهیهم
ماددهی یازدهیهم: پێویسته لهسهر ههر كۆمهڵه و لقهكانی ئهم تۆمارانهی خوارهوه رێك بخات و به مهرجێ لهلای دادنووس (كاتبی عهدل) تهسدیق بكرێ. 1/تۆماری ئهندامان: ناوی ئهندامانی كۆمهڵه و ناونیشان و تهمهن و رهگهزنامه و پیشه وبڕوانامهی زانیستی و ههونهریی و مێژوویی هاتنهناو كۆمهڵهی تێدا تۆمار بكرێ. 2/تۆماری بڕیارهكان: ئهمهش ههموو بڕیارهكانی ئهنجومهنی بهڕێوهبردن و دهستهی گشتی تێدا تۆمار دهكرێ و لهلایهن دهستهی بهڕێوهبردنی كۆمهڵهوه ئیمزا دهكرێن. 3/تۆماری ژمێریاری و ههموو داهات و خهرجییهكی تێدا تۆمار دهكرێ. 4/تۆماری كهلوپهل و ماڵ و ههرچی موڵكی كۆمهڵه بێ له كهل و پهل و موڵك و ماڵی گوێزراوه و نهگوێزراوهی تێدا تۆمار دهكرێ.
