یاسای ژماره (4) ی ساڵی 2009 یاسای ههڵبژاردنی ئهنجومهنهك
جستجو در مفاد 🔎
جستجو در متن مواد قانون با سرعت بالا و دقت هوش مصنوعی
ماددهی بیستهم:
ماددهی بیستهم: یهكهم: بهكارهێنانی ههر شێوهیهك لهشێوهكانی پاڵهپهستۆ یان ترساندن یان بهكافردانان یاخود بهخائین دانان یان پیشاندانی شتی ههڵخهڵهتێن یان پێدانی دهسكهوتی ماددی یان مهعنهوی یان بهڵێن پێدان لهلایهن ههر حزب یان كۆمهڵ یان ڕێكخستن یان كیان یان كهسهكان، یان ههر لایهنێكی تر قهدهغه دهكرێت. دووهم: ههر حزبێك یان كیانێكی سیاسی كه میلیشیای چهكداری ههبێت، له بهشداری كردن له ههڵبژاردنهكاندا بێبهش دهكرێت. سێیهم: ههر كیانێكی سیاسی بێبهش دهكرێت لهبهشداری كردن له ههڵبژاردنهكان و حسێب كردنی دهنگهكان لهبارێكدا ئهگهر بههێز یان بهههڕهشه ناوچهیهكی ههڵبژاردن بۆ بهرژهوهندی خۆی یان لهدژی غهیری خۆی دابخات.
ماددهی بیست و پێنجهم:
ماددهی بیست و پێنجهم: ههركهسێك ئهمانهی خوارهوه بكات بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ كهلهمانگێك كهمتر نهبێ و لهساڵێكیش زیاتر نهبێ: یهكهم: بهئهنقهست دهست درێژی بۆ سهر وێنهی پاڵێوراوهكان، یان بۆ سهر بهرنامهكانیان بكات كه لهشوێنی تایبهیدا ههڵواسراون. دووهم: خۆ كێشانهوهی پاڵێوراوێك یان زیاتری له پرۆسهی ههڵبژاردن ڕاگهیاند و دهشیزانی ئهو كاره ڕاست نیه، ئهمهش بهمهبهستی كارتێكردن بێ لهسهر دهنگدهرهكان یاخود گۆڕینی دهنگهكانی پاڵێوراو بۆ خۆی. سێیهم: دهست درێژی كردنه سهر هۆیهكانی ریكلامی ههڵبژاردنی كهبهپێی یاسا ڕێیان پێدراوه به ههر هۆیهك جا به كوژاندنهوه یان دڕاندن یان غهیری ئهمانه بێ یاخود ههر رهفتارێكی لهم جۆره بێت.
ماددهی بیست و شهشهم:
ماددهی بیست و شهشهم: بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ كه لهساڵێك كهمتر نهبێ ههر كهسێك ئهمانهی كرد: یهكهم: هێز یان ههڕهشهی بهكارهێنا بۆ نههێشتنی دهنگدهر لهبهكار هێنانی مافی خۆی یان وای لێ بكات بهجۆرێكی دیاریكراو دهنگ بدات یان رێگه لهدهنگدانی بگرێ. دووهم: گهر شتێكیدا یان خستیهڕوو یان بهڵێنی دا سوودێك به دهنگدهر یان غهیری ئهو بدات تاكو بهجۆرێكی دیاریكراو دهنگ بدات یاخود وا بكات دهنگ نهدات. سێیهم: گهر رازبوو یاخود داوای سوودێكی كرد بۆ خۆی یان غهیری خۆی لهو كهسانهی كه خزمهتێكی گشتییان له پرۆسهی ههڵبژاردندا پێ سپێردراوه. چوارهم: گهر ههواڵی ناڕاستی له نێو دهنگدهرهكاندا لهبارهی ڕهوشتی یهكێك له پاڵێوراوهكان یان لهبارهی ناوبانگییهوه بهمهبهستی كارتێكردن له ڕای دهنگدهرهكان لهئهنجامی ههڵبژاردندا بڵاوكردهوه یا پهخش كرد. پێنجهم: بهچهكهوه یان بهئامێرێكی برینداركهر چووه ناو ئهو بارهگایهی كه بۆ ههڵبژاردنهكان تهرخان كراوه بهپێچهوانهی حوكمهكانی ئهم یاسایه. شهشهم: جنێوی دا یان تۆمهتی ههڵبهست یان دهست درێژی كرده سهر لیژنهی ههڵبژاردنهكان یاخود یهكێك له ئهندامانی لهكاتی پرۆسهی ههڵبژاردندا. حهوتهم: تێكدانی سندوقهكانی دهنگدان یاخود خشتهكانی ههڵبژاردن یاخود ههر بهڵگهنامهیهكی پهیوهندیدار به پرۆسهی ههڵبژاردن. ههشتهم: بهكارهێنانی دروشمهكانی ئایینی یان شوێنهكانی خواپهرستن بۆ مهبهستی كاری حزبی یاخود ریكلامی ههڵبژاردن.
ماددهی بیست و حهوتهم:
ماددهی بیست و حهوتهم: ههر كهسێك ئهمانه بكات بۆ ماوهیهك بهند دهكرێ كه لهساڵێك كهمتر نهبێ و غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كه له100،000 سهد ههزار دینار كهمتر نهبێ و له 500،000 پێنج سهد ههزار دیناریش زیاتر نهبێ: یهكهم: دهستی بهسهر سهندووقهكانی دهنگدان یان كاغهزهكانی دهنگدان یان تۆماری دهنگدهراندا گرت یان شاردییهوه یان لهناوی برد یان تێكیدان یان دزینی. دووهم: لهڕێگای بهكارهێنانی هێز یاخود ههڕهشهوه پابهندی ئازادی ههڵبژاردن یان سیستهمهكهی نهبوو.
ماددهی بیست و ههشتهم:
ماددهی بیست و ههشتهم: دهستدانه تاوانهكانی ههڵبژاردنی كه دهقیان لهم یاسایهدا هاتووه به سزای تاوانی تهواو دادهنرێ، ئهمهش بهدهره له حوكمهكانی بنهما گشتیهكان.
ماددهی بیست و نۆیهم:
ماددهی بیست و نۆیهم: یهكهم: له بارێكدا كه بهشداریی كردنی كیانی سیاسی له ههستان به ههر تاوانێك له تاوانهكانی ههڵبژاردن كه دهقی لهم یاسایهدا هاتووه ئیسپات بوو، ئهوا غهرامهیهكی لێ وهردهگیری كه 50000000 پهنجا ملیۆن دیناره. دووهم: كیانی سیاسی بێ بهش دهكرێ لهو دهنگانهی كه به دهستی هێناوه له مهڵبهندی ههڵبژاردنهكه له بارێكدا ئهگهر یهكێك له تاوانهكانی ههڵبژاردنی ئهنجام دا كه دهقی له بهندهكانی (یهكهم، پێنجهم، شهشهم، حهوتهم، ههشتهم)ی ماددهی(26) و ماددهی (27)ی ئهم یاسایهدا هاتووه. سێیهم: ههر كهسێك سهرپێچی له حوكمی بڕگهی (یهكهم) له ماددهی (20)ی ئهم یاسایهدا كرد، ئهوا بهند دهكرێت و به غهرامهیهكیشی لێ وهردهگیرێ كهله (10،000،000) ده ملیۆن دینار كهمتر نهبێت و له (25000،000) بیست و پێنج ملیۆن دیناریش زیاتر نهبێت.
ماددهی سی:
ماددهی سی: یهكهم: كهسهكان و كیانه زیان لێكهوتووهكان لهئهنجامی بڕیارهكانی دهسته بۆیان ههیه لهماوهی سێ رۆژ لهمێژووی دهرچوونییهوه تانووتی بدهن. دووهم: دهسته سهیری ئهم ناكۆكییانه و رهخنانه دهكات لهماوهی ئامادهكردن و جێبهجێ كردنی رێكارهكانی ههڵبژاردندا روویان داوه. سێیهم: دهستهیهك لهدادگای پێداچوونهوهی ههرێمی كوردستان ـ عێراق كه لهسێ دادوهری نا موتهفهریغ پێكدی سهیری ئهو تانووتانه دهكهن كه لهلایهن دهسته یان كهسهكان یان كیانه زیان لێكهوتووهكانهوه له ئهنجامی بریاری دهستهوه بۆیان هاتووه و بریارهكانیشی یهكلاكهرهوهیه.
ماددهی سی و یهكهم:
ماددهی سی و یهكهم: یهكهم: رۆژی ههڵبژاردنهكان به بڕیارێكی ئهنجومهنی وهزیران لهسهر پێشنیازێك له دهستهوه دهست نیشان دهكرێت له رێگهی هۆیه جیاجیاكانی راگهیاندنهوه بهر لهوادهی ئهنجامدانی به (60) شهست رۆژ رادهگهیهنرێ. دووهم: دهنگدان بۆ ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان له یهك رۆژدا دهبێت. سێیهم: له بارێكدا كه نهتوانرا ههڵبژاردنهكان بكرێن، ئهوا ئهنجومهنهكان له بهڕێوهبردنی كاروباریان تاكو ئهنجومهنه نوێیهكان ههڵدهبژێردرێن بهردهوام دهبن.
ماددهی سی و دووهم (دووباره:
ماددهی سی و دووهم (دووباره: یهكهم: لهئهنجومهنی پارێزگای دهۆك دوو كورسی تهرخان دهكرێت بۆ كلدان سریان ئاشووری و پالێوراوانی خۆیان كێبڕكێیی لهسهر دهكهن. دووهم: لهئهنجومهنی پارێزگای دهۆك یهك كورسی تهرخان دهكرێت بۆ پێكهاتهی ئهرمهن و پالێوراوانی خۆیان كێبڕكێیی لهسهر دهكهن. سێیهم: لهئهنجومهنی پارێزگای سلێمانی یهك كورسی تهرخان دهكرێت بۆ كلدان سریان ئاشووری و پالێوراوانی خۆیان كێبڕكێی لهسهر دهكهن. چوارهم: لهئهنجومهنی پارێزگای ههولێر دوو كورسی بۆ كلدان سریان ئاشووری و سێ كورسی بۆ توركمان تهرخان دهكرێت و پالێوراوانی پێكهاتهكانی خۆیان كێبڕكێیی لهسهر دهكهن. پێنجهم: دهنگدهرانی ههر پێكهاتهیهك پالێوراوانی پێكهاتی خۆیان ههڵدهبژێرن.
ماددهی سی و سێیهم:
ماددهی سی و سێیهم: پێویسته ئهنجومهنی وهزیران و لایهنه پهیوهندیدارهكان حوكمهكانی ئهم یاسایه جێبهجێ بكهن.
ماددهی سی و چوارهم:
ماددهی سی و چوارهم: كار به هیچ دهقێكی یاسایی یان بڕیارێك ناكرێ گهر لهگهڵ حوكمهكانی ئهم یاسایه ناكۆك بێ.
ماددهی سی و پێنجهم:
ماددهی سی و پێنجهم: ئهم یاسایه لهمێژووی بڵاوبوونهوهی له رۆژنامهی فهرمی (وهقائیعی كوردستان)دا جێبهجێ دهكرێـت.
ماددهی یهكهم
ماددهی یهكهم: مهبهست لهم زاراوانهی خوارهوه ماناكانی بهرامبهریانه بۆ مهبهستی ئهم یاسایه. یهكهم: ههرێم: ههرێمی كوردستان ـ عیراق دووهم: دهسته: دهستهی باڵای سهربهخۆ بۆ ههڵبژاردنهكان و راپرسی له كوردستان دا. سێیهم: ئهنجومهنهكان: ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان و ئهنجومهنه خۆجێیهكانی قهزا و ناحیهكان. چوارهم: بازنهی ههڵبژاردن: ههموو ناوچهیهكی دیاری كراو كه ژمارهیهك كورسیان به پێی حوكمهكانی ئهم یاسایه بۆ تهرخان كراوه. پێنجهم: مهڵبهندی ههڵبژاردن: ئهو شوێنهیه كه دهسته له ناو بازنهی ههڵبژاردنهكاندا بۆ ئهنجام دانی پرۆسهی دهنگدان تێیدا دهست نیشانی دهكات.
ماددهی دووهم
ماددهی دووهم: كۆمسیۆنی باڵای سهربهخۆ بۆ ههڵبژاردنهكان سهپهرشتی ههموو قۆناغ و ڕێكارهكانی ههڵبژاردنی ئهنجومهنهكان له ههرێم دا دهكات تاوهكو ئهو كاتهی دهستهكه دادهمهزرێت.
ماددهی سێیهم
ماددهی سێیهم: مهرجه دهنگدهر ئهم مهرجانهی لێ بێته دی. یهكهم: به رهگهزنامه عیراقی بێت. دووهم: شیاوی تهواوی ههبێت. سێیهم: ههژده ساڵی له تهمهنی تهواو كردبێت. چوارهم: ناوی له تۆماری دهنگدهرهكانی ئهو پارێزگایهی كهههڵبژاردنی لێدهكرێ تۆماركرابێت، بهپێی حوكمهكانی ئهم یاسایه و ئهو رێنماییانهی كه له دهستهوه دهردهچن.
ماددهی چوارهم
ماددهی چوارهم: یهكهم: ههڵبژاردن مافی ههموو هاوڵاتیهكه كه ئهو مهرجانهی لێ بێته دی كه دهقیان لهم یاسایهدا هاتووه. دووهم: ههر دهنگدهرێك مافی خۆی له دهنگدان به شێوهیهكی ئازادانه و راستهوخۆ و به نهێنی و به تاكهكهسی بهكار دههێنێ. سێیهم: دهنگدان له ڕێگهی بریكارهوه نابێت. چوارهم: دهنگدهر یهك دهنگی ههیه له یهك ههڵبژاردن دا و نابێت زیاتر له جارێك دهنگ بدات.
ماددهی پێنجهم
ماددهی پێنجهم: یهكهم: ئهوهی خۆی بۆ ئهندامیهتی ئهنجومهنهكان دهپاڵێوێت دهبێت ئهم مهرجانهی لێ بێته دی. 1- دهبێت عیراقی بێت و شیاویی تهواوی ههبێت و تهمهنی گهیشتبێته 25 ساڵ له كاتی خۆ پاڵاوتنی دا. 2- دهبێت پاڵێوراوانی ئهنجومهنهكانی پارێزگاكان و ئهنجومهنهكانی قهزاكان بهلایهنی كهم بڕوانامهی ئامادهیی یان هاوتاكهیان ههبێ و پاڵێوراوانی ئهنجومهنه خۆجێیهكانی ناحیهكانیش بڕوانامهی بنهڕهتی یان هاوتاكهیان ههبێ. 3- دهبێت ژیاننامه و ناوبانگ و ڕهوشتی باش بن و به تاوانێك یان كهتنێكی ئابڕووبهر حوكم نهدرا بێت. 4- دهبێ له ڕۆڵهكانی یهكه کارگێریهكه بێت به پێی تۆماری باری شارستانی یان به شێوهیهكی بهردهوام لێی نیشتهجێ بێت بۆ ماوهیهك له 10 ساڵ كهمتر نهبێت، بهمهرجێ نیشتهجێ بوونهكهشی بۆ مهبهستی گۆڕینی دیمۆگرافی نهبێت. 5- نابێت لهكاتی خۆپاڵاوتنیدا له كهسهكانی هێزی چهكدار یان هێزهكانی ئاسایشی ناوخۆ بێت. 6- نابێت بهشداری لهو تاوانانهدا كردبێت كه ڕژێمی بهعس نهخشهی بۆ كێشابێت یا جێبهجێی كردبێت. دووهم: پاڵێوراوهكان لهلایهن دهستهوه پهسند دهكرێن.
ماددهی شهشهم
ماددهی شهشهم: سیستهمی لیستی داخراو بۆ ههڵبژاردنهكانی ئهنجومهنی پارێزگاكان و قهزا و ناحیهكان پیاده دهكرێ.
ماددهی حهوتهم
ماددهی حهوتهم: یهكهم: نابێ ژمارهی پاڵێوراوانی لیستێك له سێ كهمتر بێت و له ژمارهی ئهو كورسیانهش زیاتر نهبێ كه بۆ بازنهی ههڵبژاردن تهرخانكراوه. دووهم: لیستی پاڵێوراوهكان بهجۆرێك رێك دهخرێ كه رێژهی نوێنهرایهتی ئافرهت له 30% ئهندامان كهمتر نهبێ.
ماددهی دهیهم
ماددهی دهیهم: یهكهم: ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن بهههر هۆیهك كورسیهكهی له دهستدا ئهوا پاڵێوراوی دوای ئهو له لیستهكه به پێی ئهو زنجیرهی تێدا هاتووه جێی دهگرێتهوه، ئهمهش بۆ لیسته ناهاوپهیمانهكانه. دووهم: ئهگهر ئهندامی ئهنجومهن بهههر هۆیهك كورسیهكهی لهدهستدا و لهناو لیستی هاوپهیماندا بوو، ئهوا پالێوراوی دوای ئهو لهههمان كیانی سیاسی هاوپهیمان لهناو لیستی ههڵبژاردنی هاوپهیماندا جێی دهگرێتهوه. سێیهم: ئهگهر كورسییه بهتاڵهكه تایبهت به لیستێك بوو و پاڵێوراوی نهمابوو، ئهوا ئهو كورسیه بۆ پاڵێوراوێكی تر له كیانێكی سیاسی دیكه تهرخان دهكرێ كه رادهی نزمی له دهنگهكانی پێویست بۆ وهدهست هێنانی كورسی بهدهست هێنابێ و به پێچهوانهی ئهمهش كورسیهكهی به بهتاڵی دهمێنێتهوه. چوارهم: ئهگهر كورسییه بهتاڵهكه و تایبهت بوو به ئافرهت، مهرج نییه ئافرهتێكی تر جێی بگرێتهوه، مهگهر ئهمه كاربكاته سهر رێژهی نوێنهرایهتی ئافرهت.
