یاسای ژماره‌ (6)ی ساڵی (2000) یاسای سه‌ندیكای پزیشكانی هه‌رێ

المادة 96 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 96 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 97 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 97 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 98 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 98 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 99 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 99 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 100 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

المادة 100 – غير موجودة في النص المقدم. النص ينتهي عند المادة الثانية والأربعين.

مادده‌ی بیست و هه‌ژده‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی له‌ باره‌گای سه‌ندیكا، له‌ (3) سێ ئه‌ندام و دوو ئه‌ندامی یه‌ده‌گ به‌ پێی بڕیاری ئه‌نجوومه‌ن پێك دێت وئه‌ندامێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی ئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا سه‌رۆكایه‌تی ده‌كا.

مادده‌ی بیست و یه‌كه‌م: 1/ له‌هه‌رپارێزگایه‌ك لقێكی سه‌ندیكا ده‌كرێته‌وه‌ به‌ پێی پێرۆی ناوخۆ. 2/سه‌رۆكی لق سه‌رۆكایه‌تی كۆبوونه‌وه‌ی لیژنه‌ی لق ده‌كات وله‌ كاتی ئامادهنه‌بوونی یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی لیژنه‌ی لق كه‌ به‌ ته‌مه‌ن له‌ هه‌موویان گه‌وره‌تر بێت سه‌رۆكایه‌تیده‌كات. 3/ماوه‌ی ده‌وره‌ی ئه‌نجوومه‌نی لق سێ ساڵه‌ و له‌رۆژی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كات.

مادده‌ی سێیه‌م: سه‌ندیكا به‌ مه‌به‌ستی جێ به‌جێ كردنی ئه‌م ئامانجانه‌ كار ده‌كات: 1. وه‌ستانی پزیشكان له‌گه‌ڵ گه‌لی كوردستان وپشتگیری كردنی حكومه‌تی هه‌رێم وپێڕۆی دیموكراتی وپته‌وكردن وبه‌ره‌و چاكتربردنی فیدرالییه‌ت. 2. به‌رگری كردن له‌ مافی پیشه‌یيی ڕه‌وای پزیشكان له‌ هه‌رێمدا. 3. رێكخستنی به‌شداربوونی پزیشكان له‌ ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تیدا. 4. سه‌رپه‌رشتی كردنی پیشه‌یی له‌باره‌ی پزیشكان و ده‌ست دانه‌ پیشه‌یان له‌ عییاده‌ی تایبه‌تی ونه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلیه‌كان، تاكو كاری چه‌وتی وا نه‌كرێ كه‌ له‌گه‌ڵ پیرۆزیی پیشه‌كه‌ نه‌گونجێ. 5. چه‌سپاندنی مه‌رجه‌كانی كردنه‌وه‌ی عییاده‌ی تایبه‌تی و نه‌هێشتنی ئه‌و بارانه‌ی كه‌ مه‌رجه‌كانیان لێ نایه‌ته‌ دی. 6. وه‌ده‌ست هێنانی ده‌رفه‌تی كاركردن بۆ پزیشكانی دانیشتووی هه‌رێم. 7. رێكخستنی په‌یوه‌ندییه‌كانی پزیشكان له‌گه‌ڵ ده‌زگاكانی ده‌وڵه‌ت وده‌زگا حكومه‌تی وناحكومه‌تییه‌كان. 8. هاریكاری كردن له‌گه‌ڵ سه‌ندیكا وكۆمه‌ڵه‌ی پیشه‌یی دیكه‌ له‌ هه‌رێم دا وله‌ ده‌ره‌وه‌یدا، له‌وانه‌ی ئامانجه‌كانیان له‌گه‌ڵ ئامانجی سه‌ندیكادا ده‌گونجێن. 9. به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ پزیشكه‌ كورده‌كان و دۆستانی گه‌لی كورد له‌ ده‌ره‌وەی هه‌رێم دا. 10. به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی پیشه‌یی و زانستی و رۆشنبیريی ئه‌ندامانی بۆ پێشخستنی پیشه‌كه‌ و پاراستنی. 11. رای خۆی له‌سه‌ر ئه‌و پرۆژه‌ی یاسا و پێره‌وانه‌وه‌ ده‌رببرێ كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ پیشه‌ی پزیشكی و رێككه‌وتننامه‌ ته‌ندروستییه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌. 12. هه‌وڵ بدا كه‌ ئاسووده‌یی ژیانی ئه‌ندامه‌كانی له‌ كاتی نه‌خۆشی وپیری و وزه‌بونیدا ده‌سه‌به‌ر بكا. 13. ڕێساكانی ده‌ستدانه‌ پیشه‌كه‌ رێك بخات و موراقه‌به‌ی جێ به‌جێ كردنیان بكات.

مادده‌ی پێنجه‌م: 1. چوونه‌ ناو سه‌ندیكا به‌ داواكارییه‌كی نووسراو ده‌بێ وپێشكه‌ش به‌ نه‌قیب یا سه‌رۆكی لق له‌ پارێزگا ده‌كرێ وبه‌ڵگه‌نامه‌ پێویسته‌كانی پێوه‌ ده‌لكێنرێ. 2. داواكاریی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا، له‌ماوه‌ (30) رۆژ له‌ مێژووی تۆمار كردنی له‌ سه‌ندیكا، ده‌خرێته‌ به‌رده‌م ئه‌نجومه‌ن، وئه‌نجومه‌نیش پێویسته‌ له‌و ماوه‌یه‌دا بیبرێته‌وه‌ وئه‌گه‌ر ئه‌و ماوه‌یه‌ ره‌ت بوو ویه‌كلانه‌كرایه‌وه‌ ئه‌و داوا كاره‌ به‌وه‌رگیراو له‌ سه‌ندیكا داده‌نرێ. 3. ئه‌نجوومه‌ن بۆی هه‌یه‌ به‌ بڕیارێكی هۆدەرخەر داواكاریی چونه‌ ناو سه‌ندیكا ره‌ت بكاته‌وه‌ وخاوه‌ن داواكه‌ش بۆی هه‌یه‌ له‌لای دادگای ته‌مییزی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌ ماوه‌ی (30) رۆژ له‌ مێژووی پێراگه‌یاندنیه‌وه‌ تانووت له‌و بڕیاره‌ بدات و بڕیاری دادگاش بنبڕه‌.

مادده‌ی حه‌وته‌م: 1. نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ستدانه‌ پیشه‌ له‌ ماوه‌ی مانگی كانوونی دووه‌می هه‌موو ساڵێكدا ئه‌نجام ده‌درێ وئه‌گه‌ر هه‌ر ئه‌ندامێك له‌و ماوه‌یەدا دواكه‌وت به‌بێ عوزری ڕه‌وای وا كه‌ ئه‌نجوومه‌ن قه‌ناعه‌تی پێ بێ، له‌ ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ ومۆڵه‌تی كاركردنی پێ نادرێـته‌وه‌ تاكو دوو قات ئابۆنه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی نه‌دات. 2. ئه‌گه‌ر ئه‌ندام له‌ نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌ته‌كه‌ی بۆ دوو ساڵی یه‌ك له‌ دوا یه‌ك دواكه‌وت وهیچ عوزرێكی ڕه‌وای نه‌بوو، ئه‌وا ناوی له‌ تۆماری سه‌ندیكا ده‌گوژێندرێته‌وه‌ وماوه‌ نادرێ ده‌ست بداته‌ پیشه‌كه‌ی و، ئه‌گه‌ر ویستی دووباره‌ ناوی تۆمار بكرێته‌وه‌ ده‌بێ ئابوونه‌ی چوونه‌ ناو سه‌ندیكا وئابوونه‌ی نوێ كردنه‌وه‌ی مۆڵه‌تی ده‌ست دانه‌ پیشه‌كه‌ی دووقات بدات. 3. ئه‌گه‌ر ئه‌ندامێ، مه‌رجێ له‌مه‌رجه‌كانی چوونه‌ ناو سه‌ندیكای له‌ده‌ست دا ئه‌وه‌ مافی ئه‌ندامییه‌كه‌ی له‌ ده‌ست ده‌دا وبه‌ بڕیارێكی ئه‌نجوومه‌ن پیشه‌كه‌ی لێ قه‌ده‌غه‌ ده‌كرێ، به‌ڵام بۆی هه‌یه‌ له‌به‌رده‌م دادگای پێداچوونه‌وه‌ی هه‌رێمدا له‌ ماوه‌ی (30) رۆژدا كه‌ له‌ رۆژی ئاگاداركردنییه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌كا تانه‌ له‌ بڕیاره‌كه‌ بدات، بڕیاری دادگاش چی بێ هه‌ر ئه‌وده‌یه‌ و ده‌بڕدرێته‌وه‌.

مادده‌ی نۆیه‌م: 1. ده‌ستدانه‌ پیشه‌ ته‌نها بۆ ئه‌و كه‌سانه‌یه‌ كه‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكان وهه‌موو هه‌لومه‌رجێكیان به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ لێ دێته‌ دی. 2. پێویسته‌ فه‌رمانگه‌ ره‌سمی ونیمچه‌ ره‌سمیه‌كان و دام وده‌زگاكانی دیكه‌ی هه‌رێم وێنه‌یه‌ك له‌ فه‌رمانی دامه‌زراندنی ئیش پێ كردنی ئه‌و پزیشكه‌ی كه‌ ئه‌ندامه‌ بنێرێ بۆ سه‌ندیكا.

مادده‌ی بیست و شه‌شه‌م: ئه‌و كارانه‌ی خواره‌وه‌ به‌ئیشی قه‌ده‌غه‌كراو داده‌نرێن: 1/سه‌رپێچی كردنی یاسا وپه‌یڕه‌و ورێنماییه‌كان و فه‌رمان وبنچینه‌كانی ره‌وشتی پیشه‌یی به‌ تاییه‌تی راكێشانی نه‌خۆش به‌هۆی پروپاگه‌نده‌ كردن (ته‌رغیب) وبه‌كارهێنانی میانگیر. 2/زیان گه‌یاندن به‌ شۆره‌تی پیشه‌یی وئه‌وانه‌ی ئه‌و پیشه‌یه‌ ده‌كه‌ن وكه‌م كردنه‌وه‌ له‌ پایه‌ی زانستی و ئه‌ده‌بییان. 3/كارێكی وا بكرێ كه‌ پزیشكه‌كه‌ به‌ پێچه‌وانه‌ی راستيی خاوه‌ن پسپۆرییه‌. 4/به‌كارهێنانی خاوه‌ن پیشه‌ ته‌ندروستییه‌ مۆڵه‌تنه‌دراوه‌كان.

مادده‌ی دوازده‌م: 1/ ده‌سته‌ی گشتی كۆبوونه‌وه‌یه‌كی ئاسایی بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ ساز ده‌كات: أ/هه‌ڵبژاردنی نه‌قیب وئه‌نجوومه‌نی سه‌ندیكا له‌ژێر چاودێری دادگادا. ب/پەسەندكردنی بودجه‌ی سه‌ندیكا. ج/ئیقراركردن وهه‌مواركردنی پێڕۆی ناوخۆ وسه‌یركردنی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ بۆ هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا پێشكه‌ش كراوه‌. 2/ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا، ساڵانه‌، به‌هاوبه‌شی له‌گه‌ڵ ئه‌نجوومه‌نه‌كانی لقه‌كاندا كۆبوونه‌وه‌یه‌ك بۆ ئه‌م مه‌به‌ستانه‌ی خواره‌وه‌ سازده‌دا: أ/ ئیقراركردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ وحسابكاریی كۆتایی. ب/ وتووێژكردن و ئیقراركردنی راپۆرتی ساڵانه‌ و كاروباری سه‌ندیكا. ج/سه‌یركردنی ئه‌و پێشنیازانه‌ی كه‌ بۆ هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا و پێرۆی ناوخۆ پێشكه‌ش كراون.

مادده‌ی سیازده‌م: 1/ده‌شێ بانگهێشتی ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆوبونه‌وه‌یه‌كی نا ئاسایی بكرێ له‌م دووباره‌دا: أ/به‌بڕیارێكی هۆداری زۆربه‌ی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌ن. ب/به‌داواكارییه‌كی نووسراوی هۆدار، له‌لایه‌ن سێیه‌كی ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی یه‌وه‌ پێشكه‌ش به‌ ئه‌نجوومه‌ن بكرێ وئه‌نجوومه‌نیش ده‌بێ بانگهێشت ده‌ربكا و واده‌ی كۆبوونه‌وه‌ له‌ ماوه‌ی (15) رۆژ له‌ مێژووی گه‌یشتنی داواكاری یه‌كه‌ دا ده‌سنیشان بكات. 2/نابێ له‌ كۆبوونه‌وه‌ نا ئاساییه‌كانی ده‌سته‌ی گشتی، جگه‌ له‌و كاروباره‌ی له‌ خشته‌ی كاردا هاتووه‌ و كۆبوونه‌وه‌ی بۆ كراوه‌ باسی شتی تر بكرێت.

مادده‌ی نۆزده‌م: ئه‌نجوومنی سه‌ندیكا ئه‌م كارانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌گرێتەوە‌ ئه‌ستۆ: یه‌كه‌م/ 1/ كاركردن له‌ پێناوی هێنانه‌دی ئامانجه‌كانی سه‌ندیكا. 2/چوونه‌ ناو سه‌ندیكا و قه‌ده‌غه‌كردنیان له‌ ده‌ستدانه‌ پیشه‌. 3/به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری سه‌ندیكا و جێ به‌جێ كردنی نه‌خشه‌ وبه‌رنامه‌كانی. 4/بانگهێشت كردنی ده‌سته‌ی گشتی بۆ كۆبوونه‌وه‌ و جێ به‌جێ كردنی بڕیاره‌كانی 5/سه‌رپه‌رشتی كردنی لقەكان ودابينكردنی ڕێكوپێكی چالاكييەكانی. 6/ئاماده‌كردنی بودجه‌ی ساڵانه‌ وبه‌ڕێوه‌بردنی دارایی سه‌ندیكا. 7/كردنه‌وه‌ی لقی نوێی سه‌ندیكا. 8/سه‌رپه‌رشتی رێكخستنی ده‌ست دانه‌ پیشه‌ی پزیشكی له‌ عیاده‌ تایبه‌تییه‌كاندا. 9/پێشكه‌ش كردنی پێشنیار له‌ باره‌ی هه‌مواركردنی یاسای سه‌ندیكا. 10/ده‌ستنیشان كردنی ئەو كەسەی نوێنەرايەتی سەنديكا دەكات لە ليژنە ڕەسمی وناڕەسمييەكاندا، ئەگەر هاتوو نەقيب نوێنەرايەتی نەكرد. 11/ناردنی ئه‌و كێشه‌ وشكایه‌تانه‌ی كه‌ دێن، بۆ به‌رده‌م لیژنه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان. 12/به‌شداری كردن له‌ پێشكه‌ش كردنی پێشنیار له‌باره‌ی یاساكاری وپلان وبه‌رنامه‌ی ته‌ندروستی له‌ هه‌رێمدا. 13/پێكه‌وه‌نانی لیژنه‌ی لاوه‌كی بۆ به‌دیهێنانی ئامانجه‌كانی ئه‌م یاسایه‌. 14/بڕیاردان له‌سه‌ر به‌ موڵك كردنی ماڵ و خانووبه‌ره‌ و وه‌رگرتنی به‌خشش و مینحه‌ و هه‌ل و مه‌رجی قه‌رز پێدان و قه‌بووڵ كردنی یارمه‌تی دارایی له‌ چوارچێوه‌ی مه‌به‌سته‌كانی سه‌ندیكادا. 15/خۆ ئاماده‌كردن بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان. 16/پێدانی مۆڵه‌تی ده‌ستدانه‌ پیشه‌. 17/بڕیاردانێكی بنبڕ له‌ باره‌ی وازهێنانی نه‌قیب یان هه‌ر یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجوومه‌ن یان لیژنه‌كانی سه‌ندیكا یان هاوشێوه‌كانیان به‌مه‌رجێك له‌ یه‌كه‌م كۆبوونه‌وه‌دا بخرێنه‌ به‌رده‌م ده‌سته‌ی گشتی. 18/دامه‌زراندن و به‌ڕێوه‌بردنی یانه‌كانی سه‌ندیكا به‌ پێی یاسای كۆمه‌ڵه‌كان. 19/قبوڵ كردنی به‌خشش به‌ ره‌زامه‌ندیی لایه‌نه‌ ره‌سمیه‌كان. دووه‌م: پێدانی هه‌ندێك له‌ ده‌سته‌ڵاته‌كانی به‌ نه‌قیب یان سه‌رۆكه‌كانی لقه‌كانی سه‌ندیكا.