یاسای ژماره‌ (4)ی ساڵی 1998 یاسای سه‌ندیكای رۆژنامه‌ نووسانی

المادة 50 – (لا يوجد نص لهذه المادة في القانون المرفق، حيث يتوقف القانون عند المادة السابعة والعشرين)

مادده‌ی چوارده‌یه‌‌م: لیژنه‌ی چاودێری كردن له‌ سه‌رۆك و دوو ئه‌ندام پێك دێ كاریان لێوردبوونه‌وه‌یه‌ له‌ راستی ئه‌ندامێتی (صحه‌ العضویه) و رادده‌ی پیاده‌ كردنی یاسا.

مادده‌ی پازده‌یه‌م: لیژنه‌ی به‌رزه‌فتی كردن (الانضباط) ل سه‌رۆك و دوو ئه‌ندام پێك دێ كاریان توێژینه‌وه‌ و ده‌ستبه‌كار بوونه‌ له‌و شکایه‌تانه‌ی كه‌ له‌ ئه‌نجومه‌نه‌وه‌ بۆیان ده‌چێ به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی بیست و پێنجه‌م: كار به‌ هیچ ده‌قێك ناكرێ كه‌ هاودژ بێ له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌دا.

مادده‌ی بیست و حه‌وته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ مێژووی ده‌رهێنانیه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.

مادده‌ی دووه‌م: به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌ سه‌ندیكایه‌ك بۆ رۆژنامه‌ نووسان به‌ ناوی (سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق داده‌مه‌زرێت، باره‌گاكه‌ی هه‌ولێره‌ پایته‌ختی هه‌رێم ده‌بێ و ده‌توانێ لقی تر له‌ ناوه‌نده‌كانی (مراكز) ی پارێزگاكانی تری هه‌رێم بكاته‌وه‌.

مادده‌ی پێنجه‌م: سه‌ندیكا له‌سه‌ر داواكاریێك پێكدێ ‌كه‌ پێشكه‌ش به‌ لایه‌نی تایبه‌تمه‌ند ده‌كرێ له‌ لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ كه‌ ئه‌م پیشه‌یه‌ ئه‌نجام ده‌ده‌ن كه‌ نابێ له‌ پانزده‌ رۆژنامه‌نووس كه‌متر بن.

مادده‌ی حه‌وته‌م: سه‌ندیكا له‌ مانه‌ پیك دێ: 1. ده‌سته‌ی گشتی. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا. 3. لیژنه‌ی به‌رزه‌فت كردن (الانضباط). 4. لیژنه‌ی چاودێری كردن. 5. لقه‌كانی سه‌ندیكا له‌ پارێزگاكانی كوردستانی عێراقدا.

مادده‌ی یازده‌یه‌م: سالانه‌ ده‌سته‌ی گشتی كۆده‌بێته‌وه‌ به‌ ئاماده‌بوونی (دوو سێ یه‌كی) ئه‌ندامه‌كانی، بڕیاره‌كانی له‌و مه‌سه‌لانه‌ی خواره‌وه‌دا به‌ زۆرینه‌ ده‌دا. 1. گفتوگۆكردن له‌سه‌ر پێره‌وی ناوخۆ و راستاندنی (تصدیق). 2. گفتوگۆكردنی راپۆرتی ساڵانه‌و كاروباری سه‌ندیكا و حیسابكاریه‌كانی و پێشكه‌ش كردنی رێنمایی له‌باره‌یه‌وه‌. 3. راستاندنی بودجه‌.

مادده‌ی ده‌یه‌م: 1. ده‌سته‌ی گشتی باڵاترین ده‌سه‌ڵاته‌ له‌ سه‌ندیكادا هه‌موو رۆژنامه‌ نووسه‌ به‌ ئه‌زموونه‌كان ده‌گرێته‌ خۆی ئه‌وانه‌ی وه‌فایان به‌ هه‌موی پابه‌ندییه‌كانی خۆیانه‌وه‌ كردووه‌. 2-له‌سه‌ره‌تادا ده‌سته‌ی گشتی هه‌ردوو ساڵ داواكاری ده‌سته‌ی ئاماده‌كار، یا ئه‌نجومه‌ن كۆ دبێته‌وه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا و هه‌ر دوو لیژنه‌ی به‌رزه‌فت كردن (الانضبات) و چاودێری كردنی به‌ ده‌نگدانی نهێنی، (نصاب)یش به‌ ئاماده‌بوونی دوو سێ یه‌ك له‌ ئه‌ندامانی ده‌سته‌ی گشتی ته‌واو ده‌بێ و له‌ حاڵه‌تی ته‌واو نه‌بوونی (نصاب) دواده‌خرێ و بۆ هه‌مان رۆژ له‌ حه‌وتووی داهاتوودا (نصاب) به‌ ئاماده‌بوونی زۆرینه‌ی ئه‌ندامان ده‌بێ.

مادده‌ی بیسته‌م: نابێ رۆژنامه‌نووس ئه‌م كارانه‌ بكا: 1. ئه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی توێژینه‌وه‌ یا دادگاكان گرتوویانه‌ ئه‌ستۆ كه‌ كار ده‌كاته‌ سه‌ر رێره‌وی توێژینه‌وه‌، یان دادگایی كردن. 2. ئه‌نجامدانی ئه‌و پیشه‌یه‌ به‌بێ تازه‌ كردنه‌وه‌ی به‌شداربوون له‌ سه‌ندیكادا به‌ پێی ئه‌م یاسایه‌. 3. به‌كار هێنانی هه‌ر هۆیه‌ك یان رێگه‌یه‌ك به‌ مه‌به‌ستی قازانجی ناره‌وا. 4. وه‌رگرتنی پیتاك به‌ ره‌زامه‌ندی به‌ ره‌زامه‌ندی ئه‌‌نجومه‌ن نه‌بێ. 5. ناوبانگ زراندنی پیشه‌كه‌و ئاشكراكردنی نهێنییه‌كانی یان هه‌ره‌شه‌ كردن له‌ هاونیشتمانیان به‌ هه‌ر رێگا و شێوه‌یه‌ك بێ له‌ شێوازه‌كانی رۆژنامه‌ نووسی . 6. شلۆق كردنی موتمانه‌ به‌ رژێمی فیدراڵی له‌ كوردستانی عێراقدا و شێواندنی ئاسایشی هاوڵاتیان به‌ رێگای راسته‌وخۆ بێ یا ناراسته‌وخۆ، هه‌روه‌ها وروژاندنی غه‌ریزه‌كانی جه‌ماوه‌ر به‌ هه‌ر رێگایه‌ك بێ. 7. قۆستنه‌وه‌ی وشه‌ی نووسراو یا نێردراو قۆستنه‌وه‌یه‌كی (تایبه‌تی) بۆ سوودی تایبه‌تی و زیان به‌خش بێ به‌ خه‌ڵكی تر،یان هه‌ڵگرنتی سیفه‌تێك (انتحال صفه‌) یان فیكره‌یه‌ك و زه‌ره‌ر گه‌یاندن به‌ ره‌وشت و نیزامی گشتی. 8. به‌ هه‌ڵه‌ بردنی جه‌ماوه‌ر به‌ زانیاری نادروست و لێكدانه‌وه‌ی رووداوه‌كان لێكدانوه‌یه‌كی دوور له‌ ده‌سپاكی یان بڵاوكردنه‌وه‌ی رووداوه‌كان بێ دڵنیا بوون لێیان. 9. وه‌رگرتن و هه‌لێنجان (اقتباس) له‌ به‌رهه‌می كه‌سی تر به‌بێ ئاماژه‌ كردن بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی یان سه‌رچاوه‌كه‌ی. 10. قۆستنه‌وه‌ی رۆژنامه‌نوسی بۆ تانه‌لێدان و سوكایه‌تی كردن به‌ پیرۆزی و رێوره‌سم و ئایینی و نیشتیمانییه‌كان.

مادده‌ی بیست و سێیه‌م: مه‌به‌ست له‌ رۆژنامه‌نووس ئه‌وه‌یه‌ كه‌ یه‌كێك له‌م ناونیشانانه‌ی خواره‌وه‌ی پێوه‌بێ: 1. خاوه‌نی ئیمتیاز. 2. سه‌رنووسه‌ر. 3. جێكری سه‌رنووسه‌ر. 4. به‌رێوه‌به‌ری نووسین. 5. سكرتێری نووسین. 6. نووسه‌ر. 7. وه‌رگێری رۆژنامه‌ نووسیی. 8. په‌یامنێر. 9. وێنه‌گر. 10. وێنه‌ كێش. 11. ره‌نگرێژ (المصمم). 12. هه‌ڵه‌چن.

مادده‌ی حه‌ڤده‌یه‌م: ئه‌گه‌ر ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌ن مه‌رجه‌ پێویستییه‌كانی هه‌ڵبژاردنی له‌ده‌ست دا و له‌ سێ دانیشتنی یه‌ك له‌ دوای یه‌ك (غائب) بوو به‌ ده‌ست له‌ كاركێشراوه‌ (مستقیل) داده‌نرێ و ئه‌ندامی یه‌ده‌گ (احطیاط) كه‌ زۆرینه‌ی ده‌نگی به‌ ده‌ست هێناوه‌ جێگای ده‌گرێته‌وه‌.

مادده‌ی بیست و چواره‌م: سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسان بۆی هه‌یه‌ پێره‌وی ناوخۆ ده‌ربهێنێ به‌ گوێره‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌.

مادده‌ی سیازده‌یه‌م: 1. ئه‌نجومه‌ن به‌ نه‌قیب و بریكار و سكرتێره‌وه‌ له‌ نۆ ئه‌ندام پێك دێ. 2. ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا تایبه‌تمه‌نده‌ به‌ جێبه‌جێ كردنی بریاره‌كانی ده‌سته‌ی گشتی و هه‌رچ ئه‌ركێكی تری پێ بسپێردرێ.

مادده‌ی نۆیه‌م: بوونه‌ ئه‌ندامی سه‌ندیكا به‌م جۆره‌ ده‌بێ: 1. داواكارییه‌كی به‌ نووسین بۆ ده‌سته‌ی ئاماده‌كار له‌گه‌ڵ ته‌زكییه‌یه‌‌ك له‌ لایه‌ن دوو له‌ رۆژنامه‌ نووسانی به‌ ئه‌زموون، پێویسته‌ له‌سه‌ر ده‌سته‌ یان ئه‌نجومه‌ن له‌ ماوه‌ی سێ رۆژدا له‌ مێژووی تۆماركردنییه‌وه‌ بنبڕ بكرێ، ئه‌گه‌ر داواكارییه‌كه‌ی بنبڕ نه‌كرا له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ماوه‌ی ناوبراویش له‌ بڕگه‌ی (1) كۆتایی پێهات سه‌ربه‌خۆ به‌ قبوڵكراو حسێب ده‌كرێ. 2. له‌ حاڵه‌تی ره‌فز كردنی داواكارییه‌كه‌ له‌سه‌ر ئه‌و لایه‌نه‌ی كه‌ مه‌به‌سته‌ (الجه‌ المعنیه‌) هۆیه‌كانی ئه‌م ره‌فز كردنه‌ ده‌ربخا وه‌ پێشكه‌ش كاری داواكاریه‌كه‌ بۆی هه‌یه‌ كه‌ تانه‌ له‌ بڕیاری ره‌فزه‌كه‌ بدا له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ (تمییز) ی هه‌رێمی كوردستانی عێراق له‌ ماوه‌ی پانزده‌ رۆژدا له‌ مێژووی ئاگاداركردنه‌وه‌ به‌ بریاره‌كه‌، بریاری ئه‌ویش بن بڕه‌ (باتا).

مادده‌ی بیست و دووه‌م: یه‌كه‌م: دارایی سه‌ندیكا له‌ مانه‌ی خواره‌ وه‌ پێك دێ: 1. ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی. 2. پاره‌ی به‌شدار بوونی ساڵانه‌. 3. پێبه‌خشینه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم. 4. ده‌سكه‌وتی ئاهه‌نگه‌كان و پیتاكی گشتی كه‌ سه‌ندیكا پێی هه‌ڵده‌ستێ به‌ گوێره‌ی یاسای په‌یره‌و كراو. 5. قازانجی ئه‌و پرۆژانه‌ی سه‌ندیكا پێیان هه‌ڵده‌ستێ. 6. قازانجی چاپه‌مه‌نیه‌كانی سه‌ندیكا. 7. به‌خشش و له‌ قه‌به‌ركردنه‌كانی كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌ندامان و غه‌یری ئه‌وان پێشكه‌ش ده‌كرێن به‌ مه‌رجێك كار له‌ رێره‌وی سه‌ندیكا نه‌كا و ئاگاداری لایه‌نه‌ تایبه‌تمه‌نده‌كان به‌و كاره‌ بكرێ. دووه‌م: ئوسوڵی ژمێریاری گشتی به‌سه‌ر دارایی سه‌ندیكادا پیاده‌ ده‌كرێ. سێیه‌م: ره‌سمی ئه‌ندامیه‌تی پاره‌ی به‌شداری بوون به‌ گوێره‌ی پێره‌وی ناوخۆ دیاری ده‌كرێ.

مادده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌و مه‌رجانه‌ن بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ ده‌بیته‌ ئه‌ندام له‌ سه‌ندیكادا: 1. دانیشتووی (مقیم)ی كوردستانی عێراق بێ . 2. بیست ساڵی ته‌مه‌نی ته‌واو كردبێ. 3. به‌ كووكه‌ (جنحه‌) و تاونی وا حوكم نه‌درابێ كه‌ شه‌ره‌فی له‌كه‌دار بێ. 4. ئه‌هلییه‌تی پیشه‌یی هه‌بێ.

مادده‌ی هه‌ژده‌یه‌م: نه‌قیب سه‌رۆكایه‌تی و نوێنه‌رایه‌تی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا ده‌كا له‌ لای سه‌رچاوه‌ تاایبه‌ته‌كان و ئیمزا كردن له‌سه‌ر ئه‌مر و بڕیار و رێنمایی و نووسراوه‌كاریه‌كاندا ده‌كا و مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ هه‌ندێ ده‌سه‌ڵات به‌ غه‌یری خۆی له‌ ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكا بسپێرێ.

مادده‌ی یه‌كه‌م: ئه‌م وشانه‌ی خواره‌وه‌ له‌م یاسایه‌دا ئه‌م مانایانه‌ ده‌به‌خشن كه‌ له‌ به‌رامبه‌ریانه‌وه‌ دانراون: 1. سه‌ندیكا: سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 2. ئه‌نجومه‌ن: ئه‌نجومه‌نی سه‌ندیكای رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 3. نه‌قیب: نه‌قیبی رۆژنامه‌نووسانی كوردستانی عێراق. 4. رۆژنامه‌نووس: هه‌ر ئه‌ندامێك له‌ سه‌ندیكا بێ و وه‌فادار بێ به‌رامبه‌ر به‌ پابه‌ندییه‌كانی. 5. رۆژنامه‌: هه‌ر چاپ كراوێك كه‌ به‌ شێوه‌ی ده‌وری یان ناده‌وری له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌رده‌چێ و به‌ ره‌سمی مۆڵه‌ت دراوه‌ له‌ لایه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌ 6. تۆمار: ئه‌و تۆماره‌ی كه‌ پێش وه‌خت ئاماده‌ ده‌كرێ بۆ تۆمار كردنی ناوی رۆژنامه‌ نووس و تێكرای ئه‌و زانیاریانه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ پیشه‌كه‌یانه‌وه‌ هه‌یه‌.