مقررۀ استملاک پروژه های خطی – امتدادی | ۳۱۳۴

د افغانستان اسالمی جمهوریت
د عدلیې وزارت

رسمي جریده

- امتدادی ِّ مقررۀ استمالک پروژه های خطی

نمبر مسلسل: )۳۸۲۱(

نمبـــر نشــر: )۸( حــوت ســال هـــــ.ش ۳۱۳۴
ACKU

حکم رئیس جمهوری اسالمی افغانستان
- امتدادی ِّ در مورد انفاذ مقررۀ استمالک پروژه های خطی

شماره: )۱۸۳۳(
تاریخ: ۳۳/۸۲ /۳۱۳۴
مادۀ اول:
طرح مقررۀ استمالک پروژه های خطی_ امتدادی را که در جلسۀ شماره )۶۶ ۶/( مؤرخ ۶۱ /۶۹۹۶ کابینۀ جمهوری
اسالمی افغانستان به داخل ) ( فصل و )۵ ۹۶( ماده تصویب گردیده است، منظور می دارم.
مادۀ دوم:
این حکم همراه با مصوبۀ کابینۀ جمهوری اسالمی افغانستان و مقررۀ متذکره، در جریدۀ رسمی نشر گردد.

محمد اشرف غنی
رئیس جمهوری اسالمی افغانستان

ACKU

مصوبۀ کابینۀ جمهوری اسالمی افغانستان
در مورد طرح مقررۀ استمالک پروژه های خطی_ امتدادی

شماره: )۳۴(
۴/تاریخ: ۳۱ /۳۱۳۴
کابینۀ جمهوری اسالمی افغانستان، طرح مقررۀ استمالک پروژه های خطی_ امتدادی را در جلسۀ شماره )۶۶( مؤرخ
۶/ ۶۱ ( فصل و )۵داخل )به /۶۹۹۶ ۹۶( ماده مورد تصویب قرار دارد.

محمد اشرف غنی
رئیس جمهوری اسالمی افغانستان

ACKU

فهرست مندرجات

مقررۀ استمالک پروژه های خطی – امتدادی

فصل اول
احکام عمومی

ماده عنوان صفحه
مادۀ اول: مبنی......................................................................... ................۳
مادۀ دوم: اهداف۳.....................................................................................
مادۀ سوم: اصطالحات ۳...............................................................................
مادۀ چهارم: اختصار نام۸.................................................................................

فصل دوم

مکلفیت های ادارۀ استمالک کننده

مادۀ پنجم: تعیین اندازۀ زمین مورد ضرورت۸.......................................................
مادۀ ششم: تدابیر مقدماتی ۸.............................................................................
مادۀ هفتم: تعیین مسیر ۱...............................................................................
۱............................................................................. ACKU

مادۀ هشتم: عالمه گذاری ..

فصل سوم
تثبیت حق مالکیت

مادۀ نهم: هیئت تثبیت حق مالکیت ۲..................................................................
مادۀ دهم: وظایف و صالحیت ها ۲....................................................................
مادۀ یازدهم: تسهیل کننده ۳................................................................................
مادۀ دوازدهم: نظارت از استمالک ۳........................................................................
مادۀ سیزدهم: تعیین نماینده۳................................................................................
مادۀ چهاردهم: استمالک زمین توزیع شده به مستحق ۴..................................................
مادۀ پانزدهم: ملکیت مشاع ۴...............................................................................
مادۀ شانزدهم: از بین رفتن دفاتر اساس امالکی و اسناد مدار اعتبار ۴.................................
مادۀ هفدهم: دفتر ثبت۴.....................................................................................
مادۀ هجدهم: کمیسیون های نظارت و هماهنگی۷.......................................................

ACKU

فصل چهارم
قیمت گذاری

مادۀ نزدهم: تعیین و تأیید قیمت ۲........................................................................
مادۀ بیستم: تثبیت تعویض استمالک ۲...................................................................
مادۀ بیست و یکم: تصویب مبالغ قابل پرداخت ۲...............................................................

فصل پنجم
احکام متفرقه

مادۀ بیست و دوم: ارایۀ گزارش ۳...............................................................................
مادۀ بیست و سوم: تأدیۀ تعویض۳...............................................................................
مادۀ بیست و چهارم: حق ارتفاق ۳.................................................................................
مادۀ بیست وپنجم: وضع سند ۳..................................................................................
مادۀ بیست وششم: مدیریت زمین های همجوار۳۱.............................................................
مادۀ بیست و هفتم: منابع بشری محلی ۳۱......................................................................
مادۀ بیست و هشتم: استفادۀ مؤثر از زمین۳۱...................................................................
مادۀ بیست و نهم: استفاده از ظرفیت ها ۳۱...................................................................
مادۀ سی ام: وضع طرزالعمل ها و لوایح ۳۳............................................................
مادۀ سی و یکم: انفاذ۳۳........................................................................................

ACKU

1

مقررۀ استمالک پروژه های خطی_ امتدادی

فصل اول
احکام عمومی

مبنی
مادۀ اول:
این مقرره به تأسی از حکم مادۀ پنجاه و دوم قانون استمالک، وضع گردیده است.
اهداف
مادۀ دوم:
اهداف این مقرره عبارت اند از:
-۶ تثبیت حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی_ امتدادی.
-۲ فراهم نمودن زمینۀ استمالک ملکیت های تحت مسیر پروژه های خطی_ امتدادی و پرداخت جبران خساره به
متضررین ناشی از تطبیق آن.
-۹ فراهم نمودن زمینۀ تطبیق پروژه های خطی_ امتدادی عام المنفعۀ دولتی مطابق پالن.
اصطالحات
مادۀ سوم:
۶) ( اصطالحات که در این مقرره از آن تذکر به عمل آمده است همان مفاهیم مندرج مادۀ سوم قانون استمالک و مادۀ سوم
قانون تنظیم امور زمینداری را افاده می نماید.
۲) ( اطصالحات آتی در این مقرره، مفاهیم ذیل را افاده می نماید:
-۶ پروژۀ خطی - امتدادی: مجموع فعالیت ها جهت احداث تأسیسات پالن شده است که ساحۀ تطبیق آن دارای عرض کم و
طول زیاد بوده، شامل احداث و تمدید شاهراه ها، سرک های عمومی و فرعی، لین های برق، پایپ لین ها، لین های
مخابرات، شبکه های فایبر نوری، خطوط آهن و مترو، شبکه های کانالیزاسیون، شبکه های آبرسانی، کانال ها، نهرها،
تونل ها و نصب پایه های برق و آنتن های مخابراتی و امثال آن ها می باشد.

ACKU

2

-۲ تثبیت حق مالکیت: پروسۀ است که توسط هیئت تثبیت حق مالکیت به اساس اسناد مدار اعتبار جهت تطبیق پروژه های
عام المنفعه عملی می گردد.
-۹ حق ارتفاق: حقی است باالی عقار جهت منفعت عقار شخص دیگر.
اختصار نام
مادۀ چهارم:
۶) ( ادارۀ استمالک کنندۀ ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی در این مقرره به نام ادارۀ
استمالک کننده یاد می شود.
۲) ( هیئت تثبیت حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی در این مقرره به نام هیئت
تثبیت حق مالکیت یاد می شود.

فصل سوم

مکلفیت های ادارۀ استمالک کننده

تعیین اندازۀ زمین مورد ضرورت
مادۀ پنجم:
ادارۀ استمالک کننده مکلف است، اندازۀ زمین مورد ضرورت پروژه های خطی- امتدادی را تعیین نماید.
تدابیر مقدماتی
مادۀ ششم:
۶) ( اداره استمالک کننده در پروژه های خطی- امتدادی بزرگ، عندالضرورت تدابیر مقدماتی را مطابق حکم مندرج مادۀ
هشتم قانون استمالک اتخاذ می نماید.
۲) ( ادارۀ استمالک کننده عندالضرورت پالن اسکان مجدد را به همکاری ادارۀ اراضی و سایر ادارات ذیربط ترتیب می
نماید.

ACKU

3

تعیین مسیر
مادۀ هفتم:
۶) ( ادارۀ استمالک کننده مکلف است، گزینه های مختلف مسیر پروژۀ خطی - امتدادی را مطالعه و مؤثرترین مسیر را به
منظور تطبیق آن، تشخیص و جهت تعیین مسیر و تصویب به حکومت، پیشنهاد نماید.
۲) ( ادارۀ استمالک کننده مکلف است، پروژه های خطی- امتدادی را جهت کاهش مصارف استمالک، باالی ملکیت های
عامه و دولتی تطبیق نماید.
( اد۹) ارۀ استمالک کننده مکلف است، پروژه های خطی- امتدادی مسیری را انتخاب نماید که کمترین صدمه را به ملکیت
های شخصی وارد نماید.
عالمه گذاری
مادۀ هشتم:
۶) ( ادارۀ استمالک کننده مکلف است، بعد از تعیین مسیر پروژۀ خطی- امتدادی، مسیر پروژه را در روی نقشه و ساحۀ
تطبیق پروژه، عالمه گذاری نموده و درخواست کتبی تثبیت حق مالکیت و تعیین ارزش زمین تحت پروژه را به ادارۀ
اراضی ارایه نماید.
۲) ( ادارۀ اراضی درخواست مندرج فقرۀ )۶( این ماده را طور رسمی به هیئت تثبیت حق مالکیت زمین والیتی که در آن
پروژۀ خطی- امتدادی تطبیق می گردد، ارایه می نماید.

ACKU

4
فصل سوم
تثبیت حق مالکیت

هیئت تثبیت حق مالکیت
مادۀ نهم:
۶) ( حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک، توسط هیئت تثبیت حق مالکیت به اساس اسناد مدار اعتبار، تثبیت می گردد.
۲) ( هیئت تثبیت حق مالکیت به ترکیب ذیل ایجاد می گردد:
-۶ نمایندۀ ادارۀ اراضی به حیث رئیس.
-۲ تیم کدستر ادارۀ اراضی به حیث اعضاء.
-۹ نمایندۀ وزارت زراعت، آبیاری و مالداری به حیث عضو.
-۴ نمایندۀ وزارت انرژی و آب به حیث عضو.
-۵ نمایندۀ وزارت مالیه به حیث عضو.
-۶ نمایندۀ شاروالی مربوط به حیث عضو.
-۷ نمایندۀ ادارۀ استمالک کننده به حیث عضو.
-۸ نمایندۀ مالکین به حیث عضو.
۹) ( قوماندانی امنیۀ والیت مربوط مکلف است، جهت تأمین امنیت هیئت مندرج فقرۀ )۲( این ماده، تدابیر الزم را اتخاذ
نماید.
وظایف و صالحیت ها
مادۀ دهم:
هیئت تثبیت حق مالکیت، دارای وظایف و صالحیت های ذیل می باشد:
-۶ تثبیت و تفکیک زمین های شخصی، دولتی، عامه، وقفی و مرعی عامه و خاصه تحت استمالک در مسیر پروژه های
خطی- امتدادی و حریم آن ها.

ACKU

5

-۲ جمع آوری معلومات در رابطه به اندازه زمینداری اشخاص در مطابقت به احکام مندرج مواد هفدهم، هجدهم و نزدهم
قانون تنظیم امور زمینداری.
-۹ تعیین درجۀ زمین های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی.
-۴ ترکیب کروکی ساحۀ تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی.
-۵ احالۀ منازعات و دعاوی مربوط به ملکیت های تحت استمالک به مراجع مربوط.
-۶ ارایۀ نتایج عملیۀ تثبیت مالکین ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی - امتدادی جهت کسب تأیید به
والی مربوط.
-۷ ارسال نتایج تأیید شدۀ عملیۀ تثبیت حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی به
ادارۀ استمالک کننده، ریاست اراضی والیت مربوط و ادارۀ اراضی.
تسهیل کننده
مادۀ یازدهم:
ادارۀ استمالک کننده مکلف به فراهم نمودن تسهیالت الزم جهت تدویر جلسات هیئت های مندرج مواد نهم و دهم این
مقرره، می باشد.
نظارت از استمالک
مادۀ دوازدهم:
ّ والی والیت که در آن پروژۀ خطی

- امتدادی تطبی می گردد، مکلف است از پروسۀ استمالک ملکیت های تحت پروژه در

ساحۀ مربوط، نظارت نماید.
ین نمایندهتعی
مادۀ سیزدهم:
۶) ( هر گاه مالک، ملکیت تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی وفات نموده و یا حضور نداشته باشد، ورثه
می تواند، یکی از ورثه و یا شخص مورد اعتماد خویش را به تصدیق شورای محل به صفت نمایندۀ خویش در زمینه
تعیین نماید.
۲) ( جبران خسارۀ مالک یا ورثۀ مندرج فقرۀ )۶( این ماده، مطابق احکام قانون پرداخته می شود.
ACKU

6

استمالک زمین توزیع شده به مستحق
مادۀ چهاردهم:
هر گاه زمین به اساس فرامین، احکام و اسناد تقنینی قبلی برای مستحقین توزیع گردیده باشد و تحت استمالک در مسیر
پروژه های خطی- امتدادی قرار گیرد، شخص مستحق، مالک شناخته شده و زمین مذکور مطابق احکام قانون، استمالک
می شود.
ملکیت مشاع
مادۀ پانزدهم:
هر گاه ملکیت تحت استمالک در مسیر پروژۀ خطی- امتدادی در دفاتر اساس امالک و مالیه بنام سران قوم و سایر القاب
ثبت باشد و ملکیت مذکور بعد از تقسیمات عنعنوی در تصرف سایر اشخاص قرار داشته باشد، تعویض استمالک بعد از
تأیید شورای محل، به شخصی پرداخته می شود که زمین تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی را در
تصرف دارد.
از بین رفتن دفاتر اساس امالکی و اسناد مدار اعتبار
مادۀ شانزدهم:
تثبیت حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی در محالتی که دفاتر اساس امالکی
ادارۀ اراضی و اسناد مدار اعتبار زمین از بین رفته باشد، به تصدیق پلوان شریکان و شورای محل صورت می گیرد.
دفتر ثبت
مادۀ هفدهم:
۶) ( نتایج تثبیت حق مالکیت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی در دفتر ثبت ریاست اراضی
والیت مربوطه با ذکر مشخصات کمی و کیفی آن، ثبت می گردد.
۲) ( ریاست اراضی والیت مربوطه مکلف است، کاپی های نتایج مندرج فقرۀ )۶( این ماده را به ادارۀ اراضی، ادارۀ
استمالک کننده، شاروالی و دفتر والیت مربوطه ارسال نماید.

ACKU

7

کمیسیون های نظارت و هماهنگی
مادۀ هجدهم:
۶) ( کمیسیون مرکزی جهت نظارت و ایجاد هماهنگی میان ادارات ذیربط، به ترکیب ذیل ایجاد می گردد:
-۶ رئیس عمومی ادارۀ اراضی به حیث رئیس.
-۲ معین تخنیکی ادارۀ استمالک کننده به حیث عضو.
-۹ معین مالی وزارت مالیه به حیث عضو.
-۴ معین ادارۀ ارگان های محلی به حیث عضو.
-۵ معاون شاروالی کابل به حیث عضو.
۲) ( کمیسیون والیتی جهت نظارت و ایجاد هماهنگی میان ادارات ذیربط، به ترکیب ذیل ایجاد می گردد:
-۶ والی به حیث رئیس.
-۲ رئیس واحد دومی ادارۀ استمالک کننده به حیث عضو.
-۹ رئیس ا دارۀ اراضی والیت به حیث عضو.
-۴ مستوفی والیت به حیث عضو.
-۵ شاروال مربوط به حیث عضو.
۹) ( جلسات کمیسیون های مندرج فقره های ) ۲و۶ ( این ماده، عندالضرورت بنابر درخواست ادارۀ استمالک کننده، تدویر
می یابد.
۴) ( طرز فعالیت کمیسیون های مندرج فقره های ) ( این ماده ۲و۶ در طرزالعملی که از طرف کمیسیون مرکزی تصویب
می شود، تنظیم می گردد.

ACKU

8
فصل چهارم
قیمت گذاری

قیمت تأییدتعیین و
مادۀ نزدهم:
۶) ( قیمت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی در هر والیت مطابق قانون استمالک تعیین می
گردد.
۲) ( قیمت ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدادی که توسط هیئت استمالک در والیت مربوط
تثبیت می گردد، از طرف مجلس اداری والیت مربوط تأیید و جهت تصویب به مراجع ذیصالح ارایه می شود.
تثبیت تعویض استمالک
مادۀ بیستم:
تعویض ملکیت های تحت استمالک در مسیر پروژه های خطی- امتدا دی، مطابق احکام مندرج فصل پنجم قانون استمالک،
تثبیت می شود.
تصویب مبالغ قابل پرداخت
مادۀ بیست و یکم:
۶) ( ادارۀ استمالک کننده مکلف است، مجموع مبالغ قابل پرداخت تعویض ملکیت های تحت استمالک و جبران خسارۀ
ناشی از تطبیق پروژه های خطی- امتدادی را بعد از تأیید مجلس اداری والیت مربوط و کسب موافقۀ وزارت مالیه به
صورت مجموعی جهت تصویب به حکومت، ارایه نماید.
۲) ( مجموع مبالغ قابل پرداخت مندرج فقرۀ )۶( این ماده بعد از تصویب حکومت از کود خاص بودجوی استمالک، اجراء
می گردد.

ACKU

9
فصل پنجم
احکام متفرقه

ارایۀ گزارش
مادۀ بیست و دوم:
ادارۀ استمالک کننده مکلف است، عندالضرورت گزارش استمالک پروژه های خطی- امتدادی را به حکومت ارایه نماید.
تأدیع تعویض
مادۀ بیست و سوم:
ادارۀ استمالک کننده، تعویض استمالک را به شخصی که مطابق احکام قانون، مالک شناخته شده است از طریق بانک یا
هر وسیلۀ مطمئن دیگر تأدیه می نماید.
حق ارتفاق
مادۀ بیست و چهارم:
۶) ( هر گاه ادارۀ استمالک کننده جهت تطبیق پروژه های خطی- امتدادی به استمالک ملکیت طور دایمی نیاز نداشته باشد
و مالک ملکیت بتواند از شروع الی تطبیق پروژه از ملکیت خویش استفادۀ مطلوب نماید، در این صورت ادارۀ استمالک
کننده با استفاده از حق ارتفاق به مالک ملکیت صرف جبران خسارۀ وارده را تأدیه می نماید.
۲) ( حق ارتفاق باالی ملکیت های مندرج فقرۀ )۶( این ماده، طور دایمی ثابت می باشد.
وضع سند
مادۀ بیست و پنجم:
ساحۀ تحت استمالک پروژۀ خطی- امتدادی بعد از پرداخت تعویض به مالک، از سرجمع زمینداری شخص از دفتر اساس
ثبت زمین های شخصی و دفتر اساس مالیه دهی وضع گردیده و در دفتر ثبت ملکیت عامه، ثبت می گردد.
ACKU

10

مدیریت زمین های همجوار
مادۀ بیست و ششم:
ادارات ذیربط مکلف اند، همزمان با تطبیق پروژه های خطی- امتدادی، زمین های همجوار و اطراف پروژه را طور
مؤثر مدیریت نموده و از غصب آن ها جلوگیری نمایند.
منابع بشری محلی
مادۀ بیست و هفتم:
ادارات تطبیق کنندۀ پروژه های خطی- امتدادی مکلف اند، جهت تطبیق پروژه های مربوط در امور غیر مسلکی، کارکنان
محل را استخدام نمایند.
استفادۀ مؤثر از زمین
و هشتم: مادۀ بیست
۶) ( ادارات استمالک کننده مکلف اند، پالن های پروژه های خطی- امتدادی را جهت استفادۀ مؤثر از زمین و کاهش
مصارف استمالک، در هماهنگی با همدیگر طرح و تا حد ممکن در یک مسیر بصورت دهلیز های انکشاف اقتصادی،
تطبیق نمایند.
۲) ( ادارات ذیربط و شاروالی ها به همکاری سکتور خصوصی مکلف اند، جهت فراهم نمودن زمینۀ رشد اقتصادی کشور
و کاریابی، برنامه ها و پالن های انکشافی را طرح و زمینۀ استفاده مؤثر و تجارتی از زمین های همجوار پروژه های
خطی- امتدادی را فراهم نمایند.
استفاده از ظرفیت ها
مادۀ بیست و نهم:
۶) ( ادارۀ اراضی و ادارۀ استمالک کننده می توانند به منظور تطبیق بهتر پروژه های خطی- امتدادی از ظرفیت های
سکتور خصوصی به اساس قرارداد، استفاده نمایند.
۲) ( ادارۀ اراضی و ادارۀ استمالک کننده به منظور تطبیق پروژه های خطی- امتدادی می توانند از ظرفیت شوراهای محل
استفاده نمایند.

ACKU

11

وضع طرزالعمل ها و لوایح
مادۀ سی ام:
ادارۀ ارضی در هماهنگی با ادارات ذیربط می تواند، جهت تطبیق بهتر احکام این مقرره، طرزالعمل ها و لوایح را وضع
نماید.
انفاذ
مادۀ سی و یکم:
این مقرره از تاریخ نشر در جریدۀ رسمی نافذ می گردد.

ACKU