قانون کوپراتیفها | ۱۳۶۰/۱۲/۹

د افغانستان دموکراتیک جمهوریت
د عدلیی وزارت

رسمی جریده

قانون کوپراتیفها

شماره بیست و چهارم - ۲۹ حوت سال ۱۳۶۰ نمبر مسلسل )۵۰۴(
ACKU

هیأتفرمان رئیسه شورای انقالبی جمهوری دموکراتیک افغانستان

در باره تصویب قانون کوپراتیفها

شهر کابل
۱۳۶۰/۱۲/۹

بتاسی از حکم ) ماده ۴۴( اصول اساسی جمهوری دموکراتیک افغانستان هیأت رئیسه شورای انقالبی جمهوری
دموکراتیک افغانستان تصویب میدارد:
-۱ قانون کوپراتیفها در شش فصل و سی و یک ماده تصویب میگردد.
-۲ وزارت زراعت و اصالحات ارضی، وزارت تجارت و سایر وزارت ها و ادارات ذیدخل موظف اند تا اجرای
دقیق و بال انحراف این قانون را تامین نمایند.
-۳ وزارت زراعت و اصالحات ارضی، وزارت تجارتی وسایر وزارتها و اادار تیکه در ساحات مربوط اقتصاد ملی
با کوپراتیف ها ارتباط ذات البینی دارند موظف اند:
- در تاسیس و سازماندهی کوپراتیک ها همکاری نمایند.
- بمقصد ایجاد و توسعه همکاری بین کوپراتیفها و تصدیهای تحت اثر، شرایط مساعد را مهیا سازند.
- به کوپراتیفها جهت دریافت قرضه، ماشین های زراعتی، تجهیزات و سامان آالت، اشیای و مواد خام،
تخمهای اصالح شده بذری، کود کیمیاوی، ادویه ضد امراض نباتی، خدمات وترنری ، سازماندهی تولیدات و
فروش محصوالت زراعتی مساعدت نمایند.
- در امور تربیه پرسونل مورد ضرورت به کوپراتیفها و اتحادیههای آنها همکاری نمایند.
- در امور مطالعه، توحید و انتشار تجارب مفید کوپراتیفها همکاری کنند.
- در سازماندهی امور حسابی و کنترول فعالیت کوپراتیفها همکاری نمایند.
- از رعایت قانون کوپراتیف ها و اساسنامه های کوپراتیفها توسط تصدیها و موسساتیکه فعالیت شان با
کوپراتیفها ارتباط دارد کنترول بعمل آورند.
- به شورای مرکزی اتحادیه کوپراتیف های دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان در امر انکشاف نهضت
کوپراتیفی، رشد فعالیت کوپراتیفها، بسیج دهقانان، کسبه کاران و سایر زحمتکشان در راه تحقق اهداف
انقالب ثور و فشرده ساختن صفوف آنان در جبهه ملی پدر وطن کمک نمایند.
-۴ وزارت زر عا ت و اصالحات ارضی جمهوری دموکراتیک افغانستان موظف است تا به کوپراتیف های زراعتی
در سازماندهی موثر تولیدات، استفاده معقول از زمین، آب، ماشین ها و سامان آالت زراعتی تخم های بذری اصالح
شده و کود کیمیاوی کمک های فنی نماید .

ACKU

-۵ وزارت تجارت جمهوری دموکرتیک افغانستان موظف است تابه کوپراتیفهای استهالکی در رتاسیس ف وش اه ها، گ
تهیه و دام ها وگ فروش امتعه استهالکی و به کوپراتیفهای صنایع دستی در جهت سازماندهی موثر تولیدات، تامین
مواد خام و فروش محصوالت کمک نماید.
-۶ وزارت مالیه جمهوری دموکراتیک افغانستان موظف است تا به کوپراتیفها در امر دریافت قرضه های دولتی و
مصرف معقول آن و تنظیم امور حسابی و تفتیش مالی مساعدت نموده از رعایت قوانین در مورد امتیازاتیکه به
کوپراتیفها جهت پرداخت مالیات بر عایدات و محصوالت گمرکی اعطا گردیده است کنترول بعمل آورد.
-۷ ارگانهای محلی قدرت دولتی و اداره موظف اند در پروسه تطبیق تحوالت دموکراتیک در ساحه زراعت در مورد
اتحاد داوطلبانه دهقانان در کوپراتیفها همکاری نموده فعالیت کوپراتیفهای موجود را حمایه و تشویق نمایند.
-۸ وزارت اطالعات و کلتور جمهوری دموکراتیک افغانستان و سایر ارگانهای مسوول اطالعات جمعی اند تا موظف
از طریق مطبوعات، رادیو و تلویزیون مزایا و نقش کوپراتیف های تولیدی، استهالکی، تهیه و فروش محصوالت،
کوپراتیفهای صنایع دستی و سایر اشکال کوپراتیف ها را در انکشاف زراعت، تولیدات اجتماعی، رشد اقتصاد ملی،
ارتقای رفاه و سطح فرهنگی مردم کشور در بین دهقانان، کسبه کاران و سایر زحمتکشان تبلیغ نمایند.
-۹ وزارت زراعت و اصالحات ارضی، وزارت تجارت و سایر وزارت ها و ادارات ذیدخل که با کوپراتیف ها
ارتباطات ذات البینی دارند موظف اند با موافقه وزارت عدلیه جمهوری دموکراتیک افغانستان اساسنامه های نمونه ای
و سایر مقررات ناشی از قانون کوپراتیفها را تنظیم و طبق معمول جهت منظوری به مقامات صالحه پیشنهاد نمایند.
-۱۰ کمیته اجرائیه اتحادیه کوپراتیف های دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان موظف است تا کلیه فیصله ها و
سایر اسناد مربوط اتحادیه کوپراتیف های جمهوری دموکراتیک افغانستان را مطابق احکام قانون کوپراتیف های
جمهوریت دموکراتیک افغانستان تنظیم نماید.
-۱۱ با تصویب و نفاذ این قانون، قانون کوپراتیفها منتشره مورخ دوم قوس ۱۳۵۳ ضمیمه شماره )۱( منتشره مورخ
۱۶ جوزای ۱۳۵۸ و ضمیمه شماره )۲( منتشره مورخ -۱۵ اسد ،۱۳۵۹ جریده رسمی ملغی پنداشته میشود.

ببرک کارمل
صدر هیأت رئیسه شورای انقالبی
جمهوری دموکراتیک افغانستان

ACKU

بسم هللا الرحمن الرحیم
قانون کوپراتیف ها
فصل اول
احکام عمومی

ماده اول:
این قانون بمنظور تنظیم امور تاسیس و سازماندهی فعالیتهای کوپراتیفها و اتحادیه های آنها وضع ردیده است.گ
:دوم ماده
مطابق به ماده نزدهم اصول اساسی جمهوری دموکراتیک افغانستان، دولت رشد و انکشاف کوپراتیفهای تولیدی،
استهالکی و سایر انواع آنرا در زراعت تشویق و حمایه مینماید. به دهقانان از طریق قرضه های بانکی کمک الزمه
مینماید، برای دریافت ماشین آالت زراعتی، تخم های بذری اصالح شده، کود کیمیاوی، فروش محصوالت و مواد خام
زراعتی مساعدت میکند.
:سوم ماده
مادهمطابق به بیست و یکم اصول اساسی جمهوری دموکراتیک افغانستان دولت فعالیت های تولیدی کسبه کاران،
اتحاد داوطلبانه ایشان را در کوپراتیفهای تولیدی به منظور موثریت بیشتر سازماندهی تولید، تامین مواد خام و فروش
محصوالت تشویق و حمایه میکند.
:چهارم ماده
کوپراتیفها و اتحادیه های آنها، سازمانهای اجتماعی و اقتصادی دسته جمعی دهقانان، کسبه کاران و سایر زحمتکشان
میباشند که داوطلبانه جهت تحقق اهداف ذیل متحد شده اند:
-۱ تطبیق پالیسی حزب دموکراتیک خلق افغانستان در ساحه زمین و زراعت تعمیل تحوالت دموکراتیک در زراعت.
-۲ مساعدت بدولت در رشد و انکشاف زراعت، توسعه و تکمیل صنایع دستی و تجارت.
-۳ استفاده اقتصادی و موثر از مساعدت های مالی و مادی دولت.
-۴ استفاده معقول از زمین، آب، تجهیزات، وسایل ترانسپورتی، ماشین آالت، تخم های بذری اصالح شده، کود
کیمیاوی و ذخایر مالی مربوط کوپراتیفها.
-۵ سازماندهی بهتر تولیدات، تامین مواد خام، خریداری ها، پروسس و فروش محصوالت.
ACKU

-۶ رفع نیازمندیهای اعضای کوپراتیفها و اهالی بمواد استهالکی.
-۷ ارتقای سطح مادی و کلتوری زندگی اعضای کوپراتیفها و بهبود معیشت آنها.
-۸ انکشاف و توسعه فعالیت اجتماعی و کار اعضای کوپراتیفها و تربیه آنها به روحیه صداقت و وفاداری به آرمانهای
واالی انقالب ثور.
:پنجم ماده
تاسیس و فعالیت کوپراتیفها متکی بر اصول دموکراتیک ذیل صورت میگیرد:
-۱ د اوطلبانه بودن عضویت به کوپراتیفها.
-۲ انتخابی بودن تمام ارگانهای رهبری کوپراتیفها.
-۳ گ زارش منظم ارگانهای انتخابی در مقابل اعضای کوپراتیف ها و ارگانهای مافوق آن.
-۴ اشتراک فعال اعضای کوپراتیفها در حل و فصل تمام مسایل مربوط به کوپراتیفها.
-۵ اتخاذ تصامیم با اکثریت ارای اعضای کوپراتیفها و ان شان.گیا نمایند
-۶ حتمی بودن اجرای تصامیم ارگانهای اداری کوپراتیها توسط اعضای کوپراتیفها و تصامیم ارگانهای مافوق
کوپراتیفها توسط ارگانهای ماتحت آن.
-۷ مفاد عتوزی مطابق به سهم هر عضو کوپراتیف با درنظرداشت حجم معامله و کار هر عضو کوپراتیف.
ششم: ماده
بمنظور بلند بردن کیفیت و موثریت کوپراتیفها، رهبری فعالیت اجتماعی و ،اقتصادی آنها اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان
جمهوری دموکراتیک افغانستان و به ضرورت نظر ، اتحادیه های کوپراتیفها دروالیات و ولسوالیها تاسیس می گردد.
:هفتم ماده
ارگان عالی کوپراتیفها، کنگره نمایندگان کوپراتیفها و در خالل مدت بین دوره اجالسیه آن شورای مرکزی اتحادیه
کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان میباشد که فعالیت خود را تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق
افغانستان پیش برده وظایف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را توام ساخته در بین دهقانان، کسبه کاران و سایر
زحمتکشان امور تبلیغاتی و سیاسی را جهت بسیج آنها در امر تطبیق وظایف انقالب ثور و پیوستن ایشان در جبهه
ملی پدر وطن تدابیر اتخاذ میکند.

ACKU

:هشتم ماده
فعالیت کوپراتیفها و نتوسط اساس والیات کشور و ولسوالی ها نها درآاتحادیه های امه ها که طبق اساسنامه نمونه ای
طرح میگردد، تنظیم میشود.
فعالیت اتحادیه کوپراتیف های دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان توسط اساسنامه، تنظیم می ردد.گ
:نهم ماده
جهت مساعدت در انکشاف نهضت کوپراتیفی، تاسیس کوپراتیفها و کمک همه جانبه به کوپراتیفها در اجرای وظایف
اقتصادی و مالی آنها وزارت ها با موافقه شورای وزیران جمهوری دموکراتیک افغانستان در مرکز وزارت اداره
انکشاف کوپراتیفها را تاسیس کرده میتوانند، وظایف و صالحیت های اداره انکشاف کوپراتیف توسط مقرره که طبق
معمول منظور میشود تنظیم میگردد.

فصل دوم

تاسیس و ثبت کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها

:دهم ماده
حد اقل تعداد اعضای موسس کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها در اساسنامه نمونه ای تعیین میگردد ولی تعداد آنها نباید
کمتر از یازده نفر و یا سه کوپراتیف باشد.
:یازدهم ماده
اساسنامه کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیف ها که باساس این قانون و اساسنامه نمونه ای وضع می گردد باید دارای
محتویات ذیل باشد:
-۱ اسم کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها، محل موقعیت و آدرس آن.
-۲ اهداف عمده و نوع فعالیت.
-۳ شرایط عضویت، خارج شدن و اخراج از عضویت کوپراتیف و اتحادیه.
-۴ حقوق، وظایف و مسوولیت های اعضای کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها.
-۵ اندازه حق الشمول و سهم هر یک از اعضا.
-۶ تعیین ملکیت، منابع مالی و ساحات استفاده از آنها.
-۷ گتشکیل ار انهای اداری و کنترولی، طرز تاسیس و تنظیم فعالیت آنها.

ACKU

-۸ حقوق، وظایف و مسوولیت های اعضای نظار. هیأت مدیره و هیأت
-۹ طرز انحالل کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها علل و دالیل آن.
-۱۰ سایر مسایلیکه بفعالیت کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیف ها ارتباط داشته باشد.
:دوازدهم ماده
هرگاه اساسنامه کوپراتیف با احکام این قانون و اساسنامه نمونه ای مطابقت داشته باشد از طرف کمیته اجرائیه اتحادیه
کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان یا به هدایت آن از طرف کمیته اجرائیه اتحادیه کوپراتیف های
والیتی به ثبت رسانیده شده و تصدیق مبنی بر ثبت کوپراتیف صادر میشود.
کوپراتیف و اتحادیه آن از تاریخ ثبت شخصیت حقوقی را کسب مینماید.
ثبت کوپراتیف غرض اطالع عامه از طریق وسایل ارتباط جمعی بنشر میرسد.
:سیزدهم ماده
-۱ تعدیل مواد اساسنامه کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیف ها بر اساس تصویب مجمع عمومی کوپراتیف )جلسه
رفته میتواند.گان( صورت گنمایند
-۲ تعدیل مواد اساسنامه توسط کمیته اجرائیه اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان و یا بهدایت
آن توسط کمیته اجرائیه اتحادیه کوپراتیفهای گوالیتی ثبت ردیده به نشر میرسد.
-۳ تغییر اسم کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیف ها راجع به حقوق و وجایب آن در برابر اشخاص ثالث تاثیر وارد نمیکند.

فصل سوم

عضویت، حقوق و وجایب اعضای کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها

:چهاردهم ماده
اتباع جمهوری دموکراتیک افغانستان که سن هجده سال ی را تکمیلگ ، دارای اهلیت حقوقی و اساسنامه را قبول داشته
باشند به اساس درخواست، اعضای کوپراتیف شده میتوانند.
:پانزدهم ماده
اعضای اتحادیه کوپراتیفها را شخصیت های حقوقی )کوپراتیفها و اتحادیه ها( تشکیل میدهند.
شرایط عضویت در اتحادیه کوپراتیفی در اساسنامه آن تعیین می ردد. گ

ACKU

:شانزده هم ماده
شرایط عضویت ، خارج شدن و اخراج از عضویت و سایر حقوق و وجایب اعضای کوپراتیف در اساسنامه نمودنه ای
تصریح میشود.

فصل چهارم
و امور مالی دارایی

:هفدهم ماده
اساس اقتصادی کوپراتیف و اتحادیه کو را مالکیت کو راتیفهاپ موسس پراتیفی بر تاسیسات، ات، تعمیرات، ماشین آالت،
وسایل ترانسپورتی، تجهیزات، حیوانات محصوالت تولیدی، عواید، ذخایر پولی وسایر دارایی تشکیل میدهد.
دارایی کوپراتیف و ا حادیه ت کوپراتیفها توسط قانون حفظ میشود.
:هجدهم ماده
دارایی کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها عبارت است از:
-۱ سرمایه اصلی.
-۲ سرمایه احتیاطی.
-۳ ذخایر مخصوص.
:نزدهم ماده
طرز تشکیل سرمایه و ذخایر کوپراتیفها و اتحادیه آنها و طرز استفاده از سرمایه و ذخایر در اساسنامه نمونه ای
تصریح میشود.
:بیستم ماده
کوپراتیفها و اتحادیه کوپراتیفها ازامتیازات ذیل مستفید می ردند:گ
-۱ معافیت از پرداخت مالیات بر عایدات در خالل چهار سال از تاریخ ثبت کوپراتیف و معافیت از پنجاه فیصد مالیات
مذکور در خالل شش سال بعد از آن.
-۲ معافیت از پرداخت حق الثبت کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها، محصوالت فیصدی محاکم در امور خرید و فروش،
کرایه، اجاره و تضمینات.
-۳ معافیت از محصول گمرکی صادرات اجناسیکه توسط کوپراتیف اتحادیه یا کوپراتیفها صادر می شود.
ACKU

-۴ معافیت پنجاه فیصد محصول گمرکی مواد، موا د خام و تجهیزاتیکه بمنظور تولید توسط کوپراتیفها و اتحادیه ها
ردد.گوارد می
-۵ معافیت بیست و پنج فیصد محصول گمرکی اجناسیکه جهت رفع نیازمندی اعضای کوپراتیف یا اتحادیه
کوپراتیفها توسط کوپراتیف یا اتحادیه کوپراتیفها وارد میگردد.
-۶ معافیت از مالیه مواد استهالکی محصوالت تولیدی که به موسس ات دولتی و مختلط بفروش برسد.
-۷ اعطای قرضه توسط بانکهای دولتی جمهوری دموکراتیک افغانستان با شرایط مساعد.

فصل پنجم

ارگانهای رهبری، اداری و کنترولی کوپراتیفها و اتحادیه کوپراتیفها

بیست و ماده یکم:
ارگانهای رهبری، اداری و کنترولی کوپراتیف عبارتند از:
-۱ مجمع عمومی.
-۲ مدیره. هیأت
-۳ نظار. هیأت
:بیست و دوم ماده
یکوپراتیفهای که در ساحه ولسوالی قرار دارند در اتحادیه کوپراتیفهای ولسوالی شامل شده میتوانند.
ارگانهای رهبری، اداری و کنترولی اتحادیه های کوپراتیفهای ولسوالی عبارتند از:
-۱ ان گمجمع نمایند کوپراتیفهای عضو.
-۲ شورا.
-۳ کمیته اجرائیه.
-۴ نظار. هیأت
:بیست و سوم ماده
کوپراتیفهای ولسوالی که در ساحه والیات قرار دارند در اتحادیه کوپراتیف های والیتی شامل شده میتواند.
ارگانهای رهبری، اداری و کنترولی اتحادیه کوپراتیفهای والیتی عبارتند از:

ACKU

-۱ گنمایندمجمع ان کوپراتیفها و اتحادیه کوپراتیفهای عضو.
-۲ شورا.
-۳ کمیته اجرائیه.
-۴ هیأت نظار.
ماده بیست و چهارم:
کوپراتیفها و اتحادیه های کوپراتیفها در اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان شامل میشوند.
ارگانهای مرکزی رهبری، ادارای و کنترولی اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان عبارتند از:
-۱ کن گره نمایندگ ان کوپراتیفهای جمهوری دموکراتیک افغانستان.
-۲ شورای مرکزی.
-۳ کمیته اجرائیه.
-۴ هیأت نظار.
شورای مرکزی و هیأت نظار از طرف کن گره نمایندگ ان کوپراتیفهای جمهوری دموکراتیک افغانستان انتخاب
می ردند.گ
:بیست و پنجم ماده
شورای مرکزی، کمیته اجرائیه شورا را انتخاب میکند این کمیته امور اجرائیه و اداری اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان
جمهوری دموکراتیک افغانستان را به عهده دارد کمیته اجرائیه صالحیت های ذیل را دارا میباشد:
-۱ سازماندهی تطبیق گره نمایندگتصاویب کن ان کوپراتیفها و شورای مرکزی.
-۲ همکاری در امور تاسیس، رشد و انکشاف بهبود فعالیت کوپراتیفها و اتحادیه آنها.
-۳ نظارت از فعالیت های موسس ات کوپراتیفی.
-۴ طرح و تنظیم تشکیل نمونه ای و نورم های مربوط به تعداد کارمندان موسس ات کوپراتیفی.
-۵ برقراری روابط و همکاری با موسس ات بین المللی کوپراتیفی.
-۶ انجام سایر فعالیت ها مطابق باساسنامه اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان.
ACKU

:بیست و ششم ماده
اساسنامه اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان توسط کن ان کوپرگره نمایندگ اتیفهای جمهوری
دموکراتیک افغانستان و اساسنامه نمونه ای کوپراتیفها و اتحادیه کوپراتیفها توسط شورای مرکزی اتحادیه کوپراتیفها
دهقانان جمهوری دموکارتیک افغانستان تصویب و تعدیل می ردد.گ
فصل ششم
احکام متفرقه

:بیست و هفتم ماده
تغییر کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها بصورت الحاق، مزج و تقسیم که در اساسنامه پیشبینی میشود بعمل می آید.
:بیست و هشتم ماده
اسباب موجبه و طرز انحالل کوپراتیف و اتحادیه کوپراتیفها توسط اساسنامه نمونه ای تعیین می ردد.گ
:بیست و نهم ماده
منازعات بین اعضاء و کوپراتیف، کوپراتیفها و اتحادیه های کوپراتی گفها با یکدی ر توسط کمیته اجرائیه اتحادیه
کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان یا باساس هدایت آن توسط کمیته های اجرائیه اتحادیه های مربوط
و یا اداره انکشاف کوپراتیف های وزارت مربوطه حل و فصل میگردد.
اشخاصیکه به فیصله ارگانهای فوق موافقت نداشته باشند می توانند در ظرف )۳۰( روز از تاریخ صدور فیصله
موضوع را به محکمه ذیصالح اقامه نمایند.
:سی ام ماده
کوپراتیفهاییکه قبل از نفاذ این قانون ثبت گردیده باشند مکلف اند در خالل مدت یکسال از تاریخ نفاذ این قانون جهت
ثبت مجدد به کمیته های اجرائیه اتحادیه های کوپراتیفهای والیتی و در صورت عدم موجودیت آن به کمیته اجرائیه
اتحادیه کوپراتیفهای دهقانان جمهوری دموکراتیک افغانستان مراجعه نمایند.
سی و ماده یکم:
این قانون بعد از نشر در جریده رسمی نافذ می ردد.گ