قانون هوانوردی ملکی | ۱۹۳۱

د افغانستان اسالمی جمهوریت
د عدلیی وزارت

رسمی جریده

قانون هوانوردی ملکی

) تاریخ نشر: ۶۲( قوس سال ۱۹۳۱ هـ. ش نمبر مسلسل)۱۹۳۹(

ACKU

فرمان

رئیس جمهوری اسالمی افغانستان در مورد توشیح قانون هوانوردی ملکی

شماره: )۸۸(
۸/۸/تاریخ: ۱۹۳۱
اول: ماده
به تأسی از حکم فقره )۶۱( ماده )۱۶( قانون اساسی افغانستان، قانون هوانوردی ملکی را که طی فیصله شماره )۱۶(
مؤرخ ۸۲ /۱/۶۹۳۶ هیئت مختلط مجلسین شورای ملی به داخل ده فصل و هشتاد و نه ماده فیصله گردیده، توشیح می
دارم.
ماده دوم:
این فرمان همراه با قانون و فیصله هیئت مختلط مجلسین شورای ملی بعد از نشر در جریده رسمی نافذ می ردد.گ

حامد کرزی

رئیس جمهوری اسالمی افغانستان

ACKU

جمهوری اسالمی افغانستان
شورای ملی
فیصله
قانون هوانورد ملکی

شماره مسلسل: )۱۱(
تاریخ فیصله: ۶۸ /۲/ ۱۹۳۱
به تأسی از حکم مندرج ماده صدم قانون اساسی افغانستان، هیئت مختلط مجلسین شورای ملی مرکب از چهار چهار نفر از
اعضای هر جرگه، قانون هوانوردی ملکی را به داخل ده فصل و هشتاد و نه ماده توأم با یک سلسله تعدیالت و ایزاد به
تاریخ بیست و هشتم ماه سنبله سال فیصله نمود. ۶۹۳۶

رئیس هیئت مختلط
جاوید رووف

معاون هیئت مختلط

ACKU

انجنیر محمد هاشم اورتاق

فهرست مندرجات قانون هوانوردی ملکی

فصل اول
احکام عمومی

ماده عنوان صفحه
ماده اول: منطور وضع ۱....................................................................
ماده دوم: اهداف۱............................................................................
سوم:ماده اصطالحات۱.......................................................................
ماده چهارم: حق انحصار بر فضا۹.............................................................
ماده پنجم: موارد فعالیت طیاره۹.............................................................
ساحه ۴............................................................ ماده ششم: تطبیق.........
ماده هفتم: مالکیت طیاره۴....................................................................
ایجاد مؤسسه ۴................................. ماده هشتم: حمل و نقل هوائی ملکی......
جوازنامه ۴................................................. ماده نهم: فعالیت هوائی........
ماده دهم: بیمه۴...............................................................................

فصل دوم

تشکیل، وظایف و صالحیت های اداره هوانوردی ملکی

ماده یازدهم: ایجاد اداره۱........................................................................
ماده دوازدهم: وظایف و صالحیت های اداره هوانوردی ملکی۱..............................
ماده سیزدهم: کنترول فعالیت ها۲................................................................
ماده چهاردهم: ترتیب برنامه های انکشافی۲....................................................
ماده پانزدهم: همکاری ادارات ذیربط۲..........................................................

فصل سوم
ثبت طیاره

شانزدهم:ماده دفتر ثبت۷..........................................................................
ماده هفدهم: شرایط ثبت۷.......................................................................
ماده هجدهم: ثبت اسناد مالکیت۷...............................................................
ماده نزدهم: عدم جواز ثبت طیاره ثبت شده در دفتر ثبت کشور خارجی ۸................

ACKU

ماده بیستم: عالمه مشخصه۸..................................................................
ماده بیست ویکم: عدم قابلیت انتقال۸................................................................
ماده بیست ودوم: اجازه طیاره۸......................................................................
ماده بیست وسوم: حذف ثبت۸........................................................................

فصل چهارم
هیئت پرواز

ماده بیست و چهارم: ترکیب هیئت پرواز۳..............................................................
ماده بیست وپنجم: تعلیمات مسلکی و اختصاصی۳..................................................
ماده بیست وششم: استخدام هیئت پرواز۳............................................................
ماده بیست وهفتم: مسؤلیت های کپتان طیاره۳......................................................
ماده بیست وهشتم: اطاعت از اوامر و هدایات کپتان طیاره۱۹.....................................
ماده بیست ونهم: صالحیت و مسؤلیت کپتان طیاره در حاالت۱۹.................................

فصل پنجم
میدان های هوائی

ماده سی ام: ملکیت تأسیس واجازه میدان هوائی۱۹.........................................
ماده سی و یکم درجه بندی۱۱.....................................................................
ماده سی و دوم: محدودیت ها۱۱....................................................................
ماده سی و سوم: تفتیش وکنترول۱۱................................................................
ماده سی وچهارم: نصب عالیم و چراغ ها باالی ساختمان ها.. ۱۶................................
سی وپن ماده جم: منع اعمار ساختمان ها۱۶.......................................................
ماده سی و ششم: رعایت شرایط میدانها هوائی حین طرح پالنهای شهری۱۶.......................
نصب و سایط و آالت خاص باالی ملکیت ها۱۶............................... ماده سی وهفتم:
ماده سی وهشتم: استمالک ساحه۱۹................................................................
ماده سی ونهم: ایجاد دفاتر مربوط۱۹.............................................................
ماده چهلم: حق االجرت خدمات۱۹............................................................

ACKU

.

فصل ششم
پرواز طیاره

ماده چهل ویکم: شرایط پرواز۱۹...................................................................
تصدیقنامه ۱۹............................................... ماده چهل و دوم: قابلیت پرواز.......
تصدیقنامه ۱۴............................................. ماده چهل و سوم: خارجی................
ماده چهل و چهارم: حاالت جلوګیری از پرواز۱۴.....................................................
دهلیز هوائی۱۴................................................................... ماده چهل و پنجم:
ماده چهل وششم: تقیب دهلیز هوائی معینه۱۱......................................................
ماده چهل و هفتم: معافیت از پرداخت مالیه و محصول۱۱.........................................
پرواز باالی منطقه ۱۱............................................... ماده چهل وهشتم: ممنوعه...
ماده چهل ونهم: پرواز بر فراز شهرها۱۱.........................................................
ماده پنجاهم: ممنوعیت پرتاب اشیأ از هوا۱۲.................................................
ماده پنجاه ویکم: موانع طبیعی و مصنوعی مسیر پرواز۱۲......................................

فصل هفتم
عملیات تفحص و نجات

ماده پنجاه و دوم: طیاره مواجه به خطر۱۲.........................................................
ماده پنجاه و سوم: فراهم آوری کمک عاجل۱۲......................................................
ماده پنجاه و چهارم: مشاهده خطر و آسیب۱۷.........................................................
مسؤلیت سایر اشخاص در برابر سانحه ۱۷........................... ماده پنجاه و پنجم: هوائی.
ماده پنجاه و ششم: عملیات تفحص و نجات طیاره مفقود االثر۱۷..................................
سانحه ۱۷......................................................... ماده پنجاه وهفتم: هوائی.........

فصل هشتم
حمل او نقل هوائی

ماده پنجاه و هشتم: تصدیقنامه۱۸......................................................................
کنترول جوازنامه ها۱۸........................... ماده پنجاه ونهم: فعالیت هوائی و تصدیقنامه
ماده شصتم: رعایت احکام اسناد تقنینی۱۳...................................................
ماده شصت ویکم: قرار داد حمل ونقل هوائی۱۳....................................................

ACKU

ماده شصت و دوم: مکلفیت های مؤسسه حمل ونقل هوائی۱۳.....................................
ماده شصت و سوم: تخفیف و ارائه خدمات رایګان۱۳...............................................
ماده شصت وچهارم: انصراف از مسافرت و قطع پرواز۶۹...........................................
ماده شصت پنجم: جبران خساره جانی۶۹...........................................................
ماده شصت و ششم: جبران خساره مالی۶۱............................................................
ماده شصت و هفتم: حمل و نقل اشیای قیمتی۶۱......................................................
ماده شصت وهشتم: مرور زمان ادعای جبران خساره۶۶............................................
ماده شصت ونهم: حمل و نقل اموال خطرناک مجاز۶۹............................................
ماده هفتادهم: حمل و نقل امول ممنوعه۶۹.....................................................
ماده هفتادو یکم: دخول در مناطق ممنوعه۶۶.....................................................
ماده هفتادو دوم: حمل ونقل هوائی داخلی۶۹.......................................................
ماده هفتادو سوم: حمل و نقل هوائی بین المللی ۶۹................................................

فصل نهم
مؤیدات

ماده هفتادو چهارم: تصرف غیر قانونی۶۹............................................................
تخلف مؤسسه حمل ونقل هوائی ملکی۶۹...................................... ماده هفتادو پنجم:
ماده هفتادو ششم: تخلفات هیئت پرواز۶۴...........................................................
ماده هفتادو هفتم: تخلفات سایر اشخاص۶۴.........................................................
ماده هفتادو هشتم: تعقیب عدلی۶۱....................................................................
ماده هفتادو نهم: امتناع از ایفای مکلفیت های مالی۶۱...........................................
ماده هشتادم: صالحیت تطبیق مؤیدات۶۱......................................................

فصل دهم
احکام متفرقه

ماده هشتادویکم: معافیت از تأدیه محصول و عوارض گمرکی۶۲................................
ماده هشتاد ودوم: هواشناسی رای خدمات گان۶۲....................................................
ماده هشتادو سوم: فعالیت های اختصاصی۶۲........................................................
ماده هشتادو چهارم: مراکز آموزشی۶۲................................................................
ماده هشتاد و پنجم: قیمت اسناد هوانوردی۶۷........................................................

ACKU

ماده هشتادو ششم: ارایه گزارش ۶۷..................................................................
ماده هشتادو هفتم: وضع مقرره ها و طرزالعمل ها۶۷...................................
ماده هشتاد ونهم: انفاذ۶۷.............................................................................

ACKU

1
قانون هوانوردی ملکی
فصل اول
احکام عمومی

منظور وضع
ماده اول:
این قانون به منظور تنظیم امور مربوط به هوانوردی ملکی در کشور، وضع ردیده است.گ
اهداف
ماده دوم:
اهداف این قانون عبارت اند از:
-۶ رهبری و اداره امور هوانوردی ملکی مطابق معیار ها و طرزالعمل های بین المللی و اسناد تقنینی کشور.
-۸ تنظیم و بهب ود خدمات حمل و نقل هوائی ملکی در مطابقت به میثاق هوانوردی ملکی بین المللی، اسناد سازمان بین
المللی هوانوردی ملکی (ICAO (و سایر ضمایم مربوط آن.
-۹ توسعه و تحکیم روابط تجارتی، اجتماعی و سیاحتی از طریق عرضه خدمات حمل و نقل هوائی داخلی و بین المللی.
-۶ تأمین مصئونیت پرواز طیاره ها طبق معیار های بین المللی.
اصطالحات
ماده سوم:
اصطالحات آتی در این قانون مفاهیم ذیل را افاده می نماید:
-۶ میدان هوائی: ساحه خشکه یا آبی است که دارای تجهیزات و تسهیالت الزم هوانوردی ملکی بوده و غرض پرواز یا
نشست مصئون طیاره از آن استفاده می شود.
-۸ مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی داخلی: شخصیت حکمی است که مطابق احکام این قانون، جوازنامه فعالیت هوائی را
بدست آورده، طور مستقیم یا غیر مستقیم خدمات حمل و نقل هوائی داخلی یا بین المللی را عرضه می نماید.
ACKU

2

-۹ مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی خارجی: شخصیت حکمی است که مطابق احکام قانون کشور خارجی، جوازنامه
فعالیت هوائی را بدست آورده، طور مستقیم یا غیر مستقیم خدمات حمل و نقل هوائی را در داخل قلمرو هوائی کشور،
عرضه می نماید.
-۶ طیاره: واسطه نقلیه هوائی است که توسط قوه موتور )ماشین( حرکت نموده و قوت خود را از عکس العمل های هوائی
در اتموسفیر، به غیر از عکس العمل های هوا، علیه سطح زمین حاصل می نماید.
-۱ انجن طیاره: موتور )ماشین( است شامل پرزه جات، متعلقات و لوازم فرعی آن )به استثنای پروانه ها( که جهت حرکت
دادن طیاره به کار میرود.
-۱ جوازنامه فعالیت هوائی: سند کتبی است که از طرف اداره هوانوردی ملکی افغانستان یا اداره با صالحیت کشور
خارجی، صادر و به اساس آن، موسسه حمل و نقل هوائی ملکی دارنده آن، می تواند، خدمات مندرج این قانون را عرضه
نماید.
-۷ هیئت پرواز: اشخاصی اند که دارای تحصیالت مسلکی و تخصصی بوده و با داشتن تصدیقنامه اهلیت پرواز، وظایف
مشخص را در داخل طیاره در حال پرواز، ایفا می نمایند.
-۲ اجناس خطر ناک: اشیاء و موادی است که سبب ایجاد تهدید برای صحت اشخاص، حیوانات و مصئونیت پرواز یا
اموال در جریان حمل و نقل هوائی می ردد.گ
-۳ قلمرو هوائی قابل پرواز: قلمرو مافوق حداقل ارتفاعات و فضای پرواز طیاره است که جهت تضمین مصئونیت نشست
و پرواز طیاره، مطابق طرزالعمل مربوطه، تعیین می شود.
-۶۱ کنترول پرواز طیاره: عملیه است که جهت مراقبت پرواز طیاره توسط پیلوت انجام می شود.
-۶۶ کپتان طیاره: عضو هیئت پرواز است که دارای تحصیالت عالی مسلکی و تخصصی بوده و با داشتن تصدیقنامه
اهلیت پرواز بحیث پیلوت و آمر هیئت پرواز از طرف مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی، تعیین می ردد.گ
-۶۸ پرزه جات اضافی: تجهیزات و پرزه جات اضافی طیاره است به شمول انجن ها، پروانه ها و سایر اسبابی که استفاده
یا استعمال آنها ضروری بوده، اما عمالً در طیاره نصب یا به آن وصل نه شده باشد.
-۶۹ طیاره مواجه به خطر: طیاره است که حین پرواز صدمه فاحش دیده و خارج از میدان هوائی طور اجباری فرود آمده
باشد.
-۶۶ طیاره مفقود االثر: طیاره است که بعد از اقدامات تفحص و نجات، محل سقوط و اصابت و یا اثری از آن معلوم و
ردیده باشد.گمکشوف ن
-۶۱ حمل و نقل هوائی: انتقال مسافرین، میت، لوازم سفر، اموال )کارگو(، پست، طیور و حیوانات است که توسط طیاره
از یک نقطه به نقطه دیگر صورت می یرد.گ

ACKU

3

-۶۱ مدت حمل و نقل هوائی: زمانی است که در خالل آن مسافر، لوازم سفر و اموال )کارگو(، پست، طیور و حیوانات
در میدان هوائی، داخل طیاره یا در هر محل دیگر تحت اداره و محافظت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی قرار می یرد.گ
-۶۷ ثبت طیاره: پروسسه است که مؤسسه حمل و نقل هوائی با ارایه کلیه اسناد عملیاتی و تخنیکی، طیاره مربوط را در
اداره هوانوردی ملکی به ثبت می رساند.
-۶۲ تکت مسافرت هوائی: سند قرار داد حمل و نقل هوائی مسافر و لوازم سفر مربوط است که از طرف مؤسسه حمل و
نقل هوائی ملکی ترتیب و به مسافر در بدل پرداخت قیمت معینه، توزیع می شود.
-۶۳ بارنامه هوائی: سند قرار داد حمل و نقل هوائی اموال )کارگو( است که از طرف مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی
ترتیب و بعد از مهر و امضای مؤسسه و مرسل، صادر می شود.
حق انحصار بر فضا
ماده چهارم:
دولت افغانستان حق مطلق و انحصاری حاکمیت را بر فضای قلمرو خود دارا می باشد.
موارد فعالیت طیاره
ماده پنجم:
فعالیت طیاره در ساحه هوانوردی ملکی قرار ذیل می باشد:
-۶ حمل و نقل مسافرین، میت، لوازم سفر، اموال )کار و(، پست، گ طیور و حیوانات.
-۸ اجرای وطایف خاص در امور زراعتی، صحی، تعلیمی و تفریحی.
-۹ اجرای امور جیودیزی و کارتوگرافی و تحقیقات علمی.
-۶ عرضه خدمات هوائی ملکی جهت کمک رسانی در حاالت عاجل و اضطراری.
-۱ عرضه سایر خدمات هوائی جهت توسعه و انکشاف اقتصاد ملی کشور.
تطبیقساحع
ماده ششم:
۶) ( احکام این قانون در مورد تمام انواع طیاره های ملکی داخلی و خارجی که در قلمرو هوائی قابل پرواز کشور فعالیت
می نمایند، تطبیق می گردد. طیاره های ملکی افغانی در خارج از کشور نیز تابع احکام این قانون می باشند، م ر اینکه گ
موافقتنامه های بین المللی یا قانون کشور خارجی طور دیگری حکم نموده باشد.

ACKU

4

۸) ( طیاره های نظامی داخلی و خارجی و هیئت پرواز آنها از حکم مندرج فقره )۶( این ماده مستثنی بوده و طبق سند
تقنینی مربوط، فعالیت می نمایند.
مالکیت طیاره
ماده هفتم:
وزارت ها، ادارات دولتی، تصدیها، شرکت های دولتی و مختلط، مؤسسات داخلی و خارجی، سازمان های تعاونی و
اجتماعی و متشبثین خصوصی و افراد اعم از داخلی و خارجی طبق احکام این قانون حق مالکیت یا حیازت طیاره را دارا
می باشند.
ایجاد مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی
ماده هشتم:
۶) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در صورتی فعالیت نموده می تواند که مطابق احکام این قانون و معیارها و
طرزالعمل های بین المللی، ایجاد شده باشند.
۸) ( طرز ایجاد و فعالیت، شرایط توزیع جوازنامه فعالیت هوائی مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی توسط سند تقنینی جدا انه گ
تنظیم می شود.
جواز نامه فعالیت هوائی
:ماده نهم
۶) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی زمانی می تواند در ساحه هوانوردی ملکی فعالیت نماید که جوازنامه فعالیت هوائی
را از اداره هوانوردی ملکی، حاصل نماید.
۸) ( جوازنامه فعالیت هوائی در بدل پرداخت مبلغ پنج میلیون )۱۱۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی، صادر
می ردد.گ
بیمه
ماده دهم:
مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی مکلف است، طیاره ها، هیئت پرواز، مسافرین، لوازم سفر و اموال )کار و( را طبق گ
کنوانسیون های بین المللی و سند تقنینی مربوط بیمه نماید.

ACKU

5
فصل دوم

تشکیل، وظایف و صالحیت های اداره هوانوردی ملکی

ایجاد اداره
ماده یازدهم:
اداره هوانوردی ملکی، مسئول تنظیم و کنترول امور مربوط به هوانوردی ملکی در کشور بوده، منحیث اداره مستقل
دارای تشکیل و بودجه مستقل دولتی و زارش گ ده به وزارت ترانسپورت طبق احکام قانون فعالیت می نماید.
وظایف و صالحیت های اداره هوانوردی ملکی
ماده دوازدهم:
اداره هوانوردی ملکی به منظور تحقق اهداف مندرج این قانون دارای وظایف و صالحیت های ذیل می باشد:
-۶ تهیه و ترتیب پالیسی های مربوط به هوانوردی ملکی.
-۸ نظارت مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی و عرضه کننده گان خدمات مذکور مبنی بر رعایت میثاق های بین المللی
مربوط هوانوردی که افغانستان به آن الحاق نموده است.
-۹ تنظیم امور مربوط به فعالیت های مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی و عرضه کنند گان خدمات مذکور، طبق احکام
نون.این قا
-۶ صدور جوازنامه فعالیت هوائی ملکی طبق احکام این قانون.
-۱ تعدیل، تجدید، تعلیق و لغو جوازنامه فعالیت هوائی مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی در حدود احکام این قانون.
-۱ اعطای تصدیقنامه های اهلیت پرواز، قابلیت پرواز و حمل و نقل هوائی ملکی.
-۷ عقد قرار داد ها و موافقتنامه های بین المللی در عرصه هوانوردی ملکی.
-۲ تأمین روابط و نمایندگی از کشور در سازمان بین المللی هوانوردی ملکی و سایر سازمانهای بین المللی مربوط
هوانوردی ملکی.
-۳ اتخاذ تدابیر الزم جهت ثبت طیاره های ملکی.
-۶۱ ترتیب پالن به منظور تنظیم امور مربوط به مصارف بودجه انکشافی خدمات هوانوردی ملکی.
-۶۶ حمایت از منافع استفاده کنندگان خدمات هوانوردی ملکی.

ACKU

6

-۶۸ تثبیت مؤسسات حمل و نقل هوائی متخلف از احکام این قانون و شرایط مندرج جوازنامه فعالیت هوائی.
-۶۹ مکلف ساختن دارنده جوازنامه فعالیت هوائی به تأدیه جبران خساره و جریمه های نقدی ناشی از تخلف شرایط مندرج
آڼ.
-۶۶ رهبری و نظارت از مراکز آموزشی هوانوردی ملکی.
-۶۱ ارایه گزارش به مقامات ذیصالح مربوط و وزارت ترانسپورت.
-۶۱ انجام سایر وظایف مندرج این قانون.
کنترول فعالیت ها
ماده سیزدهم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، فعالیت مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی، مبنی بر تأمین مصئونیت پرواز، استعمال
تخنیکی وسایل، وسایط هوانوردی و طیاره ها، بهره برداری تجارتی، رعایت مقررات اداری، شرایط هیئت پرواز طیاره
ها و عرضه خدمات زمینی مربوط به حمل و نقل هوائی را کنترول نماید.
ترتیب برنامه های انکشافی
ماده چهاردهم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، جهت استفاده از قلمرو قابل پرواز هوائی ملکی )دهلیز هوائی( کشور، برنامه های
انکشافی را ترتیب و تنظیم نماید.
همکاری ادارات ذیربط
ماده پانزدهم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است با رعایت معیار ها و طرزالعمل های بین المللی جهت حفاظت طیاره های ملکی، میدان
های هوائی، تسهیالت و تجهیزات و تأمین سایر معیار های مصئونیت پرواز، تدابیر الزم را به همکاری ادارات ذیربط،
اتخاذ نماید.

ACKU

7
فصل سوم
ثبت طیاره

دفتر ثبت
ماده شانزدهم:
۶) ( دفتر ثبت در اداره هوانوردی ملکی ایجاد و طیاره ایکه مطابق احکام این قانون در آن به ثبت میرسد، تابعیت
افغانستان را کسب می نماید.
۸) ( دفتر ثبت مکلف است، قبل از ثبت طیاره، اسناد مربوط را طور دقیق بررسی نموده در مورد صحت و سقم آن از
مراجع مربوط، معلومات الزم حاصل نماید.
۹) ( اشخاص مندرج ماده هفتم این قانون مکلف اند، حین ثبت طیاره مربوط، مبلغ دو صد و پنجاه هزار )۸۱۱۱۱۱( افغانی
یا معادل آڼ به دالر امریکائی را به نام حق الثبت به دفتر ثبت، تأدیه نمایند.
شرایط ثبت
ماده هفدهم:
اداره هوانوردی ملکی طیاره هائی را در دفتر مربوط، ثبت می نماید که در ملکیت اشخاص مندرج ماده هفتم این قانون
بوده و در کشور دیگری ثبت نشده باشد.
ثبت اسناد مالکیت
ماده هجدهم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، حین ثبت، کلیه اسناد مالکیت حصص و اجزای طیاره به شمول انجن ها، پروانه
ها، وسایط و پرزه جات فالتوی آنرا در نظر گرفته و اجراآت الزم را عملی نماید.
۸) ( اجراآت مندرج فقره )۶( این ماده در رابطه به ثبت مالکیت تمام یا سهم طیاره ثبت شده یا انجن طیاره، پروانه ها،
وسایط، پرزه جات فالتو و سایر حصص آن، صرف میان مالکین یا سهمداران، قابل اعتبار می باشد.
۹) ( اسناد مندرج فقره )۶( این ماده در صورتی قابل اعتبار بوده می تواند که مطابق احکام مندرج این قانون ثبت شده
باشد.
۶) ( امور ثبت اسناد مندرج این ماده، توسط طرزالعمل جداگانه تنظیم می گردد.

ACKU

8
عدم جواز ثبت طیاره ثبت شده در دفتر ثبت کشور خارجی
ماده نزدهم:
طیاره ایکه مطابق احکام این قانون در دفتر ثبت اداره هوانوردی ملکی افغانستان به ثبت رسیده باشد، تا زمانی که از دفتر
ثبت مربوط حذف نشده باشد، ثبت آن در دفتر ثبت کشور دیگری، جواز ندارد.
عالمت مشخصه
ماده بیستم:
مالک طیاره مکلف است، عالمت مشخصه تابعیت و مالکیت آن را که از طرف اداره هوانوردی ملکی تخصیص می یابد،
بعد از ثبت، در قسمت تحتانی بالهای طیاره نقش نماید.
عدم قابلیت انتقال
ماده بیست و یکم:
جوازنامه فعالیت هوائی و سند ثبت مندرج این قانون به شخص دیگر، قابل انتقال نمی باشد، مگر اینکه اداره هوانوردی
ملکی با نظرداشت منافع عامه و ثبت مجدد به انتقال آن موافقه نماید.
اجاره طیاره
ماده بیست و دوم:
طیاره بدون هیئت پرواز به اساس موافقه جوانب ذیعالقه به اجاره گذاشته شده می تواند، چنین عقد اجاره در دفتر ثبت
طیاره ها در بدل پرداخت حق الثبت مندرج ماده )شانزدهم( این قانون، ثبت می گردد.
حذف ثبت
ماده بیست و سوم:
طیاره در یکی از حاالت ذیل از دفتر ثبت مربوط حذف می گردد:
-۶ در صورتی که فاقد عالمت مشخصه تابعیت و مالکیت مندرج این قانون گردیده باشد.
-۸ در صورتی که قابلیت پرواز را از دست داده باشد.
-۹ در صورتی که طیاره منهدم یا مفقود االثر شده و ختم عملیات تفحص و نجات آن رسماً اعالم شده باشد.
ACKU

9

-۶ در صورتی که طیاره به شخص خارجی به فروش رسیده یا واگذار شده باشد، مشروط براینکه در داخل کشور، فعالیت
هوائی نداشته باشد.

فصل چهارم
هیئت پرواز

ترکیب هیئت پرواز
ماده بیست و چهارم:
ترکیب هیئت پرواز با نظرداشت مقتضیات پرواز و نوع مشخص طیاره، توسط اداره هوانوردی، طبق معیار ها و
طرزالعمل های بین المللی تعیین می گردد.
تعلیمات مسلکی و اختصاصی
ماده بیست و پنجم:
هیئت پرواز که جهت راندن، اداره و کنترول طیاره، فعال بودن انجن ها و آالت رهنمائی و ارتباطی مختلف داخل طیاره،
مؤظف می گردند، مکلف اند قبل از توظیف، تعلیمات مسلکی و اختصاصی را نظر به نوع مشخص طیاره و خصوصیت
وظیفه، فرا گرفته، تصدیقنامه اهلیت پرواز را حاصل نماید.
استخدام هیئت پرواز
ماده بیست و ششم:
مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی می تواند اتباع داخلی و خارجی را بعد از کسب نظر اداره هوانوردی ملکی، منحیث
هیئت پرواز استخدام نماید. حق اولیت به اتباع داخلی داده می شود.
مسئولیت های کپتان طیاره
ماده بیست و هفتم:
کپتان طیاره منحیث آمر هیئت پرواز، رهبری و اداره کلیه فعالیت های هیئت پرواز و مسئولیت تأمین امنیت و مصئونیت
اشخاص و اموال داخل طیاره را به عهده دارد.

ACKU

10

اطاعت از اوامر و هدایات کپتان طیاره
ماده بیست و هشتم:
مسافرین و هیئت پرواز مکلف اند، اوامر و هدایات کپتان طیاره را اطاعت نمایند. کپتان طیاره می تواند هر شخص اعم از
اعضای هیئت پرواز طیاره یا مسافرین را که مصئونیت، سالمت یا نظم و انضباط داخل طیاره را در جریان پرواز اخالل
نماید، تحت مراقبت قرار داده، در اولین میدان هوائی از طیاره پائین و به مسئولین مربوط بسپارد.
کپتان طیاره می تواند، قسمتی از بار طیاره را که در برابر مصئونیت پرواز، باعث ایجاد خطر می گردد، تخلیه نماید.
صالحیت و مسئولیت کپتان طیاره در حاالت استثنائی
ماده بیست و نهم:
۶) ( کپتان طیاره مسئول بارگیری است. هر گاه در اجرای وظیفه به مشکالت مواجه گردد، مکلف است، از مؤسسه حمل
و نقل هوائی ملکی مربوط، طالب هدایت شود. هر گاه دریافت هدایات برایش قناعت بخش نبوده یا ناممکن باشد، می تواند
منحیث متصدی طیاره، طور ذیل اقدام نماید:
-۶ اتخاذ تدابیر الزم جهت تأمین مصئونیت مسافرین و حفاظت اموال داخل طیاره و تأدیه مصارف الزم.
-۸ اصدار اوامر و هدایات الزم جهت اجرای ترمیمات ضروری طیاره به مقصد ادامه پرواز به اسرع وقت.
-۹ تأدیه مصارف الزمه به منظور انجام پرواز طیاره و اجرای وظیفه محوله یا تعهد تأدیه آن.
-۶ اخذ قرضه جهت اجرای اقدامات فوق، حسب ضرورت.
۸) ( در صورت بروز منازعه ناشی از اجرای اقدامات مندرج فقره )۶( این ماده، موضوع طبق احکام قوانین میانجیگری
)مصالحه( یا حکمیت تجارتی حل و فصل گردیده، در غیر آڼ موضوع به محکمه تجارتی احاله می گردد.

فصل پنجم
میدان های هوائی

ملکیت، تأسیس و اجاره میدان هوائی
ماده سی ام:
۶) ( میدان های هوائی، ملکیت دولت می باشند.

ACKU

11

۸) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند به منظور فراهم آوری تسهیالت الزم جهت عرضه خدمات حمل و نقل هوائی در
تفاهم با مراجع ذیربط، میدان های هوائی جدید را تأسیس نماید.
۹) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، بعد از بررسی فنی، میدان هوائی را جهت پرواز طیاره های دارای خصوصیات
تخنیکی مناسب، قابل استفاده اعالن نماید.
۶) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، برخی از تأسیسات میدان های هوائی به استثنای ارایه خدمات کنترول ترافیک
هوائی، خدمات معلومات هوانوردی ملکی، مخابرات، خطوط نشست و پرواز و تفتیش و بررسی آن و امور مربوط به
اطفائیه را مطابق احکام قانون به منظور انجام فعالیت های هوانوردی به اجاره دهد.
درجه بندی
ماده سی و یکم:
میدان های هوائی از لحاظ مشخصات ساختمانی و تجهیزات تخنیکی با نظرداشت معیار های بین المللی و خصوصیت و
اهمیت ترافیک هوائی، حسب مقرره مربوط به درجات مختلف تصنیف می گردند.
محدودیت ها
ماده سی و دوم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، استفاده از میدان هوائی را به علت عدم موجودیت امکانات تأمین مصئونیت پرواز
طیاره یا ایجابات امنیت عامه در هر زمان ممنوع یا به شرایط خاص مقید سازد.
۸) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند به منظور تأمین نظم بهتر و مصلحت عامه و فراهم آوری تسهیالت بیشتر، استفاده از
میدان های هوائی را برای پرواز طیاره ها به منظور تحقق اهداف خاص، تخصیص دهد.
تفتیش و کنترول
ماده سی و سوم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، به منظور تحقق اهداف مندرج این قانون، میدان های هوائی و ساحات مربوط، طیاره
ها و اسناد مورد ضرورت را در تمام حاالت تفتیش و کنترول نماید.
۸) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، به منظور تحقق اهداف مندرج این قانون، پرواز های آزمایشی مؤسسات حمل و نقل
هوائی ملکی را در تمام حاالت ارزیابی، تفتیش و کنترول نماید.
۹) ( مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی اعم از داخلی و خارجی مکلف اند، زمینه ارزیابی، تفتیش و کنترول مندرج فقره
۶های ) و ۸( این ماده را برای مؤظفین اداره هوانوردی ملکی بدون قید و شرط فراهم نمایند.
ACKU

12

نصب عالیم و چراغ ها باالی ساختمان ها
ماده سی و چهارم:
مالکین تأسیسات و ساختمان های بلند منزل که ملکیت شان در نزدیکی میدان هوائی و در حدود خط السیر پرواز طیاره
موقعیت دارد، جهت تأمین مصئونیت پرواز و جلوگیری از ایجاد خطر مکلف اند، مطابق طرزالعمل های اداره هوانوردی
ملکی، باالی ساختمان های مربوط چراغ ها و سایر عالیم مشخصه را به مصرف خود نصب و شب و روز فعال
نگهدارند.
منع اعمار ساختمان ها
ماده سی و پنجم:
اعمار تأسیسات و ساختمان ها، تمدید لین های هوائی مخابرات و برق با ولتاژ بلند و قوی در اطراف میدان های هوائی که
باعث ایجاد خطر در برابر مصئونیت پرواز طیاره ها گردد، مجاز نیست.
رعایت شرایط میدانهای هوائی حین طرح پالنهای شهری
ماده سی و ششم:
ادارات ذیربط مکلف اند، حین طرح و تطبیق پالن های شهری و ایجاد سایر تأسیسات پر نفوس در اطراف میدان هوائی،
شرایط تأمین مصئونیت پرواز طیاره ها و امکانات توسعه میدان هوائی را در تفاهم با اداره هوانوردی ملکی مد نظر
بگیرند.
نصب وسایط وآالت خاص باالی ملکیت ها
ماده سی و هفتم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند به منظور تأمین مصئونیت پرواز طیاره ها، جهت نصب وسایط و آالت هوانوردی
زمینی از هر نوع ملکیت های ارضی یا ساختمانی شخصی و عامه طبق احکام قانون، استفاده نماید.
۸) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، خساره وارده ناشی از تطبیق حکم مندرج فقره )۶( این ماده را جبران نماید.
استمالک ساحه
ماده سی و هشتم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، زمین مورد ضرورت احداث میدان هوائی و ساختمان های مربوط یا توسعه آن را که
در ساحه ملکیت غیر قرار داشته باشد، طبق احکام قانون، استمالک نماید.

ACKU

13

ایجاد دفاتر مربوط
ماده سی و نهم:
ادارات ذیربط کنترول سرحدی )اجرای امور گمرکی، صحی، قرنطین، ویزه و پاسپورت( می توانند، در میدانهای هوائی،
حسب ضرورت، دفاتر مربوط را ایجاد نمایند.
حق االجرت خدمات
ماده چهلم:
اداره هوانوردی ملکی، حق االجرت استفاده از میدان هوائی، تأسیسات و خدمات هوانوردی ملکی را در میدان های هوائی
طبق مقرره مربوط اخذ می نماید.

فصل ششم
پرواز طیاره

شرایط پرواز
ماده چهل و یکم:
پرواز طیاره وقتی مجاز می باشد که طیاره مذکور دارای تصدیقنامه قابلیت پرواز و عالمت مشخصه تابعیت بوده و به
ثبت رسیده باشد.
تصدیقنامه قابلیت پرواز
ماده چهل و دوم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، تصدیقنامه قابلیت پرواز را که حاوی معلومات در مورد مدت اعتبار، نوع خدمت،
مصئونیت پرواز و سایر شرایط و محدودیت ها می باشد، صادر نماید.

ACKU

14

تصدیقنامه خارجی
ماده چهل و سوم:
تصدیقنامه قابلیت پرواز که برای طیاره افغانی توسط مراجع ذیصالح کشور خارجی مطابق معیار ها و طرزالعمل های
بین المللی صادر شده باشد، بعد از کسب اطمینان مبنی بر اعتبار و صحت آن از طرف اداره هوانوردی ملکی، معتبر
شناخته می شود.
حاالت جلوگیری از پرواز
ماده چهل و چهارم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، در حاالت ذیل از پرواز طیاره جلوگیری نماید:
-۶ عدم داشتن تصدیقنامه قابلیت پرواز.
-۸ عدم داشتن تصدیقنامه اهلیت پرواز کپتان طیاره.
-۹ موجودیت خطر واضح به افراد و اشیاء.
-۶ عدم تأمین حفظ و مراقبت تخنیکی طیاره به وقت و زمان معین.
۸) ( هر گاه طیاره آماده پرواز، از احکام مندرج اسناد تقنینی مربوط، طرزالعمل های اداره هوانوردی ملکی تخطی نماید
و باالثر خطر جانی یا مالی به مسافرین، هیئت پرواز در داخل طیاره و یا سایر اشخاص در خارج آن متصور باشد، اداره
هوانوردی ملکی مکلف است، جهت تحقیقات و بازرسی، از پرواز طیاره جلوگیری نماید.
دهلیز هوائی
ماده چهل و پنجم:
۶) ( طیاره در دهلیز های هوائی معینه در قلمرو هوائی قابل پرواز با رعایت طرزالعمل های مربوط، پرواز می نماید.
۸) ( طیاره دارای تابعیت کشور خارجی می تواند، به موجب موافقتنامه منعقده یا کنوانسیون بین المللی یا داشتن اجازه نامه
خاص موقت از دهلیز های هوائی معینه باالی قلمرو هوائی قابل پرواز کشور، عبور نماید.
۹) ( عبور طیاره مندرج فقره )۸( این ماده از دهلیز های هوائی معینه باالی قلمرو هوائی قابل پرواز کشور، تابع پرداخت
حق العبور می باشد. اندازه و چگونگی پرداخت آن توسط سند تقنینی مربوط، تعیین می گردد.
ACKU

15

تعقیب دهلیز هوائی معینه
ماده چهل و ششم:
۶) ( هر گاه طیاره حین پرواز از دهلیز هوائی معینه یا خط السیر مشخصه خارج گردد، کپتان طیاره مکلف است، به مجرد
آگاهی بدون تأخیر سمت پرواز را اصالح و طیاره را بداخل دهلیز هوائی معینه، توجیه و پرواز دهد.
۸) ( طیاره ایکه مصروف پرواز بین المللی می باشد، جهت عبور از سرحد، مکلف است، دهلیز هوائی معینه را تعقیب
نماید.
معافیت از پرداخت مالیه و محصول
ماده چهل و هفتم:
طیاره دارای تابعیت خارجی که مواد سوخت، روغنیات، سامان آالت، پرزه جات احتیاطی طیاره، مواد خوراکه،
مشروبات و دخانیات مورد ضرورت پرواز به داخل آن حمل شده باشد، حین ورود و خروج از میدان هوائی، از پرداخت
مالیه و محصول گمرکی، معاف می باشد.
پرواز باالی منطقه ممنوعه
ماده چهل و هشتم:
۶) ( پرواز طیاره بر فراز مناطقی که به مالحظات نظامی یا ایجابات امنیتی از طرف مراجع مربوط، مشخص شده باشد،
بعد از کسب موافقه اداره هوانوردی ملکی ممنوع یا مقید به شرایط خاص شده می تواند.
۸) ( هر گاه طیاره برفراز منطقه ممنوعه ظاهر گردد، در این صورت کپتان طیاره مکلف است، به مجرد آگاهی از
موضوع با پخش اشاره یا مخابره پیغام، در نزدیکترین میدان هوائی خارج از منطقه ممنوعه، نشست نماید.
پرواز برفراز شهر ها
ماده چهل و نهم:
پرواز طیاره برفراز شهرها یا مناطق پرنفوس در حدود ارتفاعی مجاز می باشد که در صورت توقف قوه محرکه، فرود
آمدن آن به میدان هوائی یا ساحه خارج شهر یا منطقه پرنفوس، ممکن باشد.
ممنوعیت پرتاب اشیاء از هوا
ماده پنجاهم:
۶) ( پرتاب اموال و اشیاء از طیاره در هوا ممنوع می باشد، مگر اینکه حاالت غیر مترقبه ایجاب نماید.
ACKU

16
اوراق و نشریه های تبلیغاتی مجاز از این حکم مستثنی اند.
۸) ( هر گاه در حالت غیر مترقبه، اموال و اشیاء به خارج از طیاره پرتاب و به اثر آن، خساره جانی یا مالی به شخص
وارد گردد، در این صورت مالک مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی، مکلف به پرداخت جبران خساره وارده طبق معیار ها
و طرزالعمل های بین المللی می باشد.
موانع طبیعی و مصنوعی مسیر پرواز
ماده پنجاه و یکم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، موانع طبیعی در مسیر پرواز طیاره که مصئونیت پرواز را تهدید می نماید، با
نصب عالیم و چراغ های تنویری، مشخص نماید.
۸) ( هر گاه ایجاد موانع مصنوعی در مسیر پرواز طیاره، مصئونیت پرواز را تهدید نماید، مراجع ذیربط یا مالک، مکلف
است تدابیر مندرج فقره )۶( این ماده را اتخاذ نماید.

فصل هفتم
عملیات تفحص و نجات

طیاره مواجه به خطر
ماده پنجاه و دوم:
هر گاه طیاره، هیئت پرواز و مسافرین طیاره در حال پرواز را خطری تهدید نماید که توسط هیئت پرواز رفع شده نتواند،
در این صورت کپتان طیاره مکلف است، مطابق طرزالعمل های هوانوردی، عالیم خطر را در فریکونسی های که دستگاه
های مخابره زمینی فعالیت می نمایند، پخش کند.
فراهم آوری کمک عاجل
ماده پنجاه و سوم:
اداره هوانوردی ملکی و مسئولین نزدیکترین میدان هوائی مکلف اند، به طیاره مواجه به خطر، اعم از طیاره داخلی یا
خارجی کمک های عاجل و فوری را فراهم نمایند و در صورت امکان از وسایط رادیوئی متعلق به سایر ادارات و
مؤسساتی که در نواحی خطوط پرواز و نزدیک میدان هوائی قرار دارند، استفاده نمایند.
ACKU

17

مشاهده خطر و آسیب
ماده پنجاه و چهارم:
کپتان طیاره در حال پرواز در صورتی که از طیاره دیگر عالیم خطر دریافت نماید یا طیاره و اشخاص آسیب دیده را
کشف نماید، مکلف است، خطر یا محل آسیب را روی نقشه تثبیت و به نزدیک ترین مرجع خدمات ترافیک هوائی مخابره
نماید، مشروط براینکه مصئونیت پرواز طیاره مربوط را به خطر مواجه نسازد.
مسئولیت سایر اشخاص در برابر سانحه هوائی
ماده پنجاه و پنجم:
۶) ( شخصی که از طیاره آسیب دیده یا مفقود شده، اثری را مشاهده یا کشف می نماید، مکلف است به زودترین فرصت و
وسایل ممکنه به مقامات محلی اطالع دهد.
۸) ( مقامات محلی، مؤسسات، ادارات و اشخاصی که طیاره آسیب دیده را مشاهده می کنند، مکلف اند تا زمان مواصلت
مؤظفین اداره هوانوردی ملکی، اقدامات عاجل را جهت نجات مسافرین، کمک های اولیه طبی و سایر معاونت های الزمه
به عمل آورده، امنیت مسافرین حفاظت طیاره، اسناد و اموال را تأمین نمایند.
عملیات تفحص و نجات طیاره مفقود االثر
ماده پنجاه و ششم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، عملیات تفحص و نجات طیاره آسیب دیده یا مفقود شده را بدون تأخیر آغاز نماید.
۸) ( هر گاه عملیات تفحص و نجات طی مدت سه ماه بعد از تاریخ آخرین اطالعیه مربوط به طیاره مفقود شده منتج به
کشف طیاره نگردد، در این صورت اداره هوانوردی ملکی می تواند، عملیات تفخص و نجات را خاتمه بخشیده و طیاره
را مفقود االثر اعالم نماید.
سانحه هوائی
ماده پنجاه و هفتم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، به منظور کشف حقایق و عواملی که باالثر آن طیاره خارجی در داخل قلمرو کشور
دچار سانحه گردیده، طبق تعهدات بین المللی عمل نموده وبه اسرع وقت ممکن کشور ثبت کننده و موسسه حمل و نقل
هوائی مربوط را مطلع ساخته و در صورتی که طیاره دارای تابعیت افغانی در خارج از قلمرو کشور، دچار سانحه گردد،
مطابق قرارداد ها و موافقتنامه های منعقده، خود یا از طریق اشخاص ثالث تدابیر الزم را اتخاذ نماید.
ACKU

18
فصل هشتم
حمل و نقل هوائی

تصدیقنامه
ماده پنجاه و هشتم:
( اداره ۶) هوانوردی ملکی می تواند، تصدیقنامه حمل و نقل هوائی را با نظرداشت موارد ذیل به مؤسسه حمل و نقل
هوائی ملکی اعم از داخلی و خارجی صادر نماید:
-۶ داشتن توانائی در بخش حمل و نقل هوائی بین المللی با نظرداشت منافع عامه.
-۸ مشخص بودن امتیازات مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی و تذکر تغییرات در شرایط و حاالت محدودیت ها با
نظرداشت منافع عامه.
-۹ مشخص بودن نقاط نهائی و وسطی پرواز )خط الیسر عمومی پرواز(.
۸) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، با نظرداشت احکام این قانون و دالیل مؤجه، تصدیقنامه مندرح فقره ) ( این ماده را ۶
حسب احوال تعدیل، تعلیق یا لغو نماید.
۹) ( اداره هوانوردی ملکی می تواند، صدور تصدیقنامه مندرج فقره )۶( این را به اشخاص خارجی ممنوع یا مقید به
شرایط خاص، نماید.
کنترول جوازنامه فعالیت هوائی و تصدیقنامه ها
ماده پنجاه و نهم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی مکلف است، جوازنامه فعالیت هوائی و تصدیقنامه های صادره مندرج این قانون را وقتاً فوقتاً
کنترول نماید.
۸) ( هر گاه در نتیجه کنترول معلوم گردد که مصئونیت پرواز و حمل و نقل هوائی به خطر مواجه بوده یا می گردد، اداره
هوانوردی ملکی می تواند، جوازنامه فعالیت و تصدیقنامه های مندرج این قانون را حسب احوال تعدیل، تعلیق یا لغو نماید.
۹) ( هر گاه متضرر اعم از شخص حقیقی یا حکمی به تصمیم اداره هوانوردی ملکی قناعت نداشته باشد، موضوع ابتدأ
طبق احکام قوانین میانجیگری )مصالحه( تجارتی و حکمیت تجارتی حل و فصل می گردد، در غیر آن موضوع به محکمه
ذیصالح احاله می شود.

ACKU

19

رعایت احکام اسناد تقنینی
ماده شصتم:
مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی دارنده جوازنامه فعالیت هوائی مکلف است در انجام کلیه فعالیت های مربوط، احکام این
قانون، سایر اسناد تقنینی و مقررات اداره هوانوردی ملکی را رعایت نماید.
قرار داد حمل و نقل هوائی
ماده شصت و یکم:
۶) ( مسافرین، میت، لوازم سفر،اموال )کارگو(، پست، طیور و حیوانات توسط مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی با در
نظرداشت معیار ها و طرزالعمل های بین المللی بر اساس قرار داد حمل و نقل هوائی به رویت تکت مسافرت هوائی یا
بارنامه هوائی، حمل و نقل می شوند.
( مؤسسه ۸) حمل و نقل هوائی مکلف است قیمت، شکل و محتویات تکت مسافرت هوائی، بارنامه هوائی و نرخنامه حمل
و نقل هوائی اموال )کارگو( را تعیین، تثبیت و ترتیب نموده و بعد از تائید اداره هوانوردی ملکی تطبیق نماید.
مکلفیت های مؤسسه حمل و نقل هوائی
ماده شصت و دوم:
( مؤسسه حم۶) ل و نقل هوائی ملکی مکلف است به رویت تکت مسافرت هوائی، مسافرین و لوازم سفر مربوط آنها را به
اسرع وقت ممکن به نقاط مورد نظر انتقال و اموال )کارگو(، پُست، طیور و حیوانات را که به موجب بارنامه هوائی تسلیم
می شود، در مدت معینه به آدرس مورد نظر رسانیده و به اسرع وقت ممکن از تسلیمی اموال، به مرسل اطالع دهد.
۸) ( مدت حمل و نقل هوائی اموال شامل بارنامه هوائی، توسط اداره هوانوردی ملکی تعیین و کنترول می گردد.
تخفیف و ارایه خدمات رایگان
ماده شصت و سوم:
۶) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی، امتیازات و خدمات ذیل را به مسافرین تأمین و عرضه می نماید:
-۶ تخفیف در کرایه اطفال متناسب به سن و سال آنها.
-۸ حمل و نقل رایگان لوازم سفر.
-۹ حمل و نقل رایگان لوازم ضروری و بکس دستی در داخل طیاره.
-۶ استفاده رایگان از تسهیالت و خدمات مربوط به مسافرین در میدان های هوائی.

ACKU

20

۸) ( حد نهائی معیار تخفیف در کرایه اطفال، اندازه حداقل وزن لوازم سفر، تعداد و مقدار لوازم ضروری و بکس دستی
مندرج اجزای )،۶ ۸و ۶( فقره )۹ ( این ماده از طرف اداره هوانوردی ملکی تعیین می گردد.
انصراف از مسافرت و قطع پرواز
ماده شصت و چهارم:
۶) ( مسافر می تواند، قبل از وقت معینه پرواز طیاره از مسافرت هوائی صرف نظر نموده و مبلغی را که جهت کرایه
حمل و نقل هوائی در بدل اخذ تکت مسافرت هوائی پرداخته، طبق طرزالعمل مربوط اخذ نماید.
۸) ( هر گاه مسافر بعد از وقت معینه پرواز طیاره از مسافرت هوائی صرف نظر نموده باشد، مؤسسه حمل و نقل هوائی
ملکی، می تواند فیصدی معین از مبلغ کرایه حمل و نقل هوائی را طبق طرزالعمل مربوط وضع و متباقی مبلغ کرایه
مسافر را تأدیه نماید.
مبلغ وضع شده از بیست فیصد )۸۱۲( کرایه حمل ونقل یکطرفه مسافرت بیشتر بوده نمی تواند.
۹) ( هر گاه پرواز طیاره در طول راه از اثر نشست اجباری یا باالثر سایر عوامل قطع گردد یا این که مسافر بر اثر
مریضی به مسافرت هوائی ادامه داده نتواند، در این صورت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی مکلف است، مبلغ کرایه
متناسب به آن قسمت حمل و نقل مسافر را که انجام نگردیده، طبق طرزالعمل مربوط سنجش و اعاده نماید.
جبران خساره جانی
ماده شصت و پنجم:
( هر۶) گاه حادثه در طیاره در حال پرواز یا در جریان عملیات سوار شدن یا پیاده شدن باعث مرگ، جراحت شدید یا سایر
صدمات جسمی مسافر گردد، در این صورت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی، حسب احوال ذیالً مکلف به پرداخت جبران
خساره می باشد:
-۶ در پرواز های بین المللی، در برابر هر مسافر مطابق پروتوکول ها گ منعقده ۸۲ سپتامبر .۶۳۱۱
-۸ در پرواز های داخلی در برابر هر مسافر به پرداخت دیت یا ارش یا حکومت عدل )خساره مناسب طبق نظر اهل
خبره(.
۸) ( جبران خساره مندرج جزء )۸( فقره اول این ماده، در صورت عدم موافقه طرفین، از طرف محکمه تعیین می گردد.
۹) ( حوادث ناشی از ارتکاب جرایم اختطاف و تروریستی از حکم مندرج فقره )۶( این ماده مستثنی می باشد.
ACKU

21

جبران خساره مالی
ماده شصت و ششم:
۶) ( مسئولیت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در رابطه به جبران خساره لوازم سفر یا اموالیکه به ثبت رسیده و در خالل
مدت حمل و نقل هوائی در پرواز بین المللی خساره مند، تلف یا مفقود می شود، مطابق پروتوکول هاگ منعقده ۸۲ سپتمبر
۶۳۱۱ سنجش می گردد.
۸) ( مسئولیت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در رابطه به خسارات بگاژ و اموالی که در خالل مدت حمل و نقل هوائی
در پرواز های داخلی مفقود می گردند، مبلغ هزار )۶۱۱۱ ( افغانی یا معادل آڼ به دالر امریکائی در فی کیلو گرام وزن
اموال مفقود شده، می باشد.
۹) ( مسئولیت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در پرواز های بین المللی برای جبران خساره اموالی که به تصرف مالک
آن در داخل طیاره می باشد، مطابق پروتوکول هاگ منعقده ۸۲ ۶۳۱۱سپتمبر سنجش می گردد. در پرواز های داخلی،
جبران خساره اموال در برابر هر مسافر، مبلغ بیست هزار )۸۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی، سنجش می
گردد.
حمل و نقل اشیای قیمتی
ماده شصت و هفتم:
۶) ( در صورتی که ارزش حقیقی لوازم سفر یا اموال بیشتر از حدود جبران خساره مندرج ماده شصت و ششم این قانون
باشد، در این صورت مسافر یا مرسل مکلف است، حین سپردن لوازم سفر یا اموال به مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی،
موارد ذیل را رعایت نماید:
-۶ قیمت آنرا اعالم نماید.
-۸ قیمت آنرا در قرار داد حمل و نقل هوائی درج نماید.
-۹ اظهارنامه خاص در باره ارزش اموال ترتیب نماید.
-۶ در صورتی که بیمه حمل و نقل هوائی اموال ایجاب کند، پرداخت مبلغ تکس اضافی را تعهد نماید.
۸) ( هر گاه موارد مندرج فقره )۶( این ماده از جانب مسافر یا مرسل رعایت گردیده باشد، در این صورت مؤسسه حمل و
نقل هوائی ملکی مکلف است، عالوه بر جبران خساره وارده، مبلغ معینه مندرج اظهارنامه خاص را نیز به مالک بپردازد،
مگر اینکه مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی ثابت نماید که مبلغ مندرج اظهارنامه خاص از ارزش حقیقی لوازم سفر یا
اموال بیشتر است، در این صورت مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی، صرف مکلف به تأدیه قیمت حقیقی لوازم سفر و
اموال می باشد.

ACKU

22

۹) ( هر گاه مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی ثابت نماید که خساره یا تلف شدن لوازم سفر یا اموال )کارگو( ناشی از
جنسیت و نقص ذاتی لوازم سفر و اموال یا عیب در بسته بندی آڼ بوده، در این صورت از پرداخت جبران خساره معاف
می باشد.
۶) ( در صورت عدم قناعت متضرر مندرج فقره های )۸و ۹( این ماده، موضوع طبق احکام مندرج قوانین میانجیگری
)مصالحه( و حکمیت تجارتی حل و فصل گردیده در غیر آن موضوع به محکمه ذیصالح احاله می گردد.
مرور زمان ادعای جبران خساره
ماده شصت و هشتم:
ادعای جبران خساره لوازم سفر یا اموال )کارگو( علیه مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در خالل مدت دو سال از تاریخ
مواصلت طیاره به مقصد، اقامه شده می تواند. بعد از انقضای مدت مذکور ادعا تحت مرور زمان قرار گرفته و قابل سمع
نمی باشد.
حمل و نقل اموال خطرناک مجاز
ماده شصت و نهم:
شخص حامل اموال خطرناک مجاز، مکلف است، حین انتقال اموال مذکور در پرواز های داخلی یا بین المللی، طرزالعمل
های اداره هوانوردی ملکی را رعایت نماید.
حمل و نقل اموال ممنوعه
ماده هفتادم:
۶) ( حمل و نقل اسلحه و مهمات آن، توسط طیاره ملکی، بدون اجازه نامه خاص وزارت امور داخله و اداره هوانوردی
ملکی، ممنوع می باشد.
۸) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی مکلف است، اسلحه و مهمات مندرج فقره )۶( این ماده را از نزد مسافر اخذ و طور
مصئون انتقال نماید.
دخول در مناطق ممنوعه
ماده هفتاد و یکم:
دخول در حریم میدان های هوائی که با عالیم و نشانه های مخصوص عالمه گذاری شده است، ممنوع می باشد.

ACKU

23

حمل و نقل هوائی داخلی
ماده هفتاد و دوم:
خدمات حمل و نقل هوائی در داخل قلمرو فضائی کشور، توسط طیاره که دارای تابعیت افغانی باشد، عرضه می گردد.
حمل و نقل هوائی بین المللی
ماده هفتاد و سوم:
حمل ونقل هوائی بین المللی به موجب موافقتنامه های خدمات هوائی دوجانبه یا بر اساس میثاق ها و قراردادهای بین
المللی که افغانستان به آنها متعهد باشد، تنظیم و عملی می گردد.

فصل نهم
مؤیدات

تصرف غیر قانونی
ماده هفتادو چهارم:
شخصی که در داخل طیاره در حال پرواز، به اثر استعمال قوه یا تهدید به استعمال قوه یا توسل به سایر اشکال تهدید،
طیاره را تصرف نموده یا کنترول آنرا بدست گیرد یا جهت انحراف و اختطاف طیاره، کوشش نماید، مجرم شناخته شده و
طبق احکام قانون مجازات می شود.
تخلف مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی
ماده هفتاد و پنجم:
۶) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در برابر هریک از تخلفات ذیل مکلف به پرداخت جریمه نقدی مبلغ دو میلیون و
پنجصد هزار )۸۱۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی می باشد:
-۶ در صورتی که طیاره مربوط را بدون سند ثبت، تصدیقنامه قابلیت پرواز به خدمت هوائی گماشته باشد.
-۸ در صورتی که طیاره مربوط را بدون عالمت مشخصه تابعیت به خدمت هوائی گماشته باشد.
-۹ در صورتی که طیاره مربوط را که تصدیقنامه قابلیت پرواز آن از اعتبار ساقط شده، به خدمت هوائی گماشته باشد.

ACKU

24

۸) ( مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی در صورت تخلف از حکم مندرج ماده هشتاد و ششم این قانون، مکلف به پرداخت
جریمه نقدی مبلغ یکصد هزار )۶۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی می باشد.
تخلفات هیئت پرواز
ماده هفتادو ششم:
۶) ( کپتان طیاره در موارد ذیل حسب احوال مکلف به پرداخت مبلغ پنجصد هزار )۱۱۱۱۱۱ ( افغانی یا معادل آن به دالر
امریکائی می باشد:
-۶ در صورت که طیاره را بدون تصدیقنامه اهلیت پرواز، پرواز دهد.
-۸ در صورتی که طیاره را بدون تصدیقنامه قابلیت پرواز، پرواز دهد.
-۹ در صورت تخلف از حکم مندرج ماده چهل و هشتم این قانون، قصداً باالی مناطق ممنوعه پرواز نماید.
۸) ( کپتان طیاره در احوال ذیل مکلف به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه هزار )۶۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر
امریکائی می باشد:
-۶ در صورتی که طیاره را با تصدیقنامه اهلیت پرواز که میعاد اعتبار آن منقضی شده باشد، پرواز دهد.
-۸ در صورتی که در کتابچه سیر و سفر طیاره که اصوالً بداخل طیاره نگهداری می شود، توضیحات یا گزارشات غلط
را درج نماید.
-۹ در صورتی که حین پرواز طیاره از هدایات و طرزالعمل های هوائی مربوط عملیات و مصئونیت پرواز تخلف ورزد.
۹) ( درصورتی که یکی از اعضای هیئت پرواز )به استثنای کپتان طیاره( با تصدیقنامه اهلیت پرواز که میعاد اعتبار آن
منقضی شده باشد، پرواز نماید، مکلف به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه هزار )۶۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر
امریکائی می باشد.
تخلف سایر اشخاص
ماده هفتاد و هفتم:
شخص متخلف از احکام مندرج مواد پنجاه و یکم و شصت و نهم این قانون مکلف به پرداخت جریمه نقدی مبلغ یکصد
هزار )۶۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی می باشد.

ACKU

25

تعقیب عدلی
ماده هفتاد و هشتم:
اشخاص ذیل جهت تعقیب عدلی به مراجع ذیربط معرفی می گردند:
-۶ شخصی که سند تزویری را به منظور تطبیق حکم مندرج فقره )۸( ماده شانزدهم این قانون ارایه یا استعمال نماید.
-۸ شخصی که با تصدیقنامه اهلیت تزویری طیاره را پرواز دهد.
-۹ شخصی که از حکم مندرج فقره )۶( ماده هفتادم و حکم ماده هفتاد و یکم این قانون تخلف ورزد.
امتناع از ایفای مکلفیت های مالی
ماده هفتاد و نهم:
۶) ( هر گاه شخص، مرجع یا مؤسسه حمل و نقل هوائی، مکلفیت های مالی مندرج این قانون را در خالل مدت )۶۱( روز
ایفا ننماید، در برابر هر روز تأخیر بیشتر از پانزده روز، مکلف به پرداخت جریمه نقدی معادل )۱( فیصد مبلغ قابل
پرداخت، می باشد.
۸) ( هر گاه مؤسسه حمل و نقل هوائی بعد از ختم مدت مندرج فقره ۶) ( این ماده مکلفیت های مالی مربوط را ایفأ ننماید،
عالوه بر پرداخت جریمه نقدی، پرواز طیاره های مربوط الی )۶۱( روز، به حالت تعلیق در می آید.
۹) ( هر گاه مؤسسه حمل و نقل هوائی بعد از ختم مدت مندرج فقره )۸( این ماده مکلفیت مالی و جریمه های نقدی مربوط
را ایفأ ننماید، جوازنامه فعالیت هوائی مربوط، بعد از )۹۱( روز لغو می گردد.
صالحیت تطبیق مؤیدات
ماده هشتادم:
تطبیق مؤیدات مندرج این فصل الی یک میلیون و پنجصد هزار )۶۱۱۱۱۱۱( افغانی یا معادل آن به دالر امریکائی از
صالحیت اداره هوانوردی ملکی بوده و بیشتر از آن طبق احکام قانون توسط مراجع ذیصالح صورت می گیرد.

ACKU

26
فصل دهم
احکام متفرقه

معافیت از تأدیه محصول و عوارض گمرکی
ماده هشتاد و یکم:
تورید طیاره، انجن ها و پرره جات فالتوی آن، ماشین آالت حفظ و مراقبت تخنیکی و ترمیم طیاره، تمام وسایط زمینی
مربوط به خدمات حمل و نقل هوائی )زینه های طیاره، وسایط انتقال لوازم سفر و اموال به مقصد بارگیری و تخلیه طیاره،
ترازو های مخصوص وزن لوازم سفر و اموال، وسایط اطفائیه هوانوردی، دستگاه های کشف مواد منفجره و اسلحه به
منظور تأمین مصئونیت پرواز در میدان های هوائی( اسناد مؤسسات حمل و نقل هوائی ملکی )تکت های مسافرت هوائی،
بارنامه های هوائی، اوراق تقسیم اوقات پرواز طیاره ها و نشرات سازمان بین المللی هوانوردی ملکی (ICAo(، سازمان
بین المللی هواشناسی (WMO(، انجمن بین المللی ترانسپورت هوائی (IATA(، از عوارض و محصوالت گمرکی معاف
می باشد.
خدمات هواشناسی رایگان
ماده هشتاد و دوم:
خدمات هواشناسی جهت پرواز طیاره ها در قلمرو فضائی کشور طور رایگان عرضه می شود.
فعالیت های اختصاصی
ماده هشتاد و سوم:
فعالیت های اختصاصی هوانوردی ملکی در ساحات مربوط به رشد اقتصاد ملی مانند خدمات زراعتی، صحی و
عکسبرداری هوائی و امثال آن با رعایت احکام این قانون، توسط طیاره های داخلی و در صورت لزوم توسط طیاره های
خارجی بعد از کسب اجازه مراجع ذیصالح مربوط، انجام شده می تواند.
مراکز آموزشی
ماده هشتاد و چهارم:
۶) ( اداره هوانوردی ملکی به مقصد تعلیم و آموزش مسلکی پرسونل فنی مورد احتیاج و ارتقای سطح دانش کارکنان در
رشته های مختلف هوانوردی ملکی مراکز آموزشی را ایجاد می نماید.
۸) ( امور مربوط به مراکز آموزشی مندرج فقره )۶( این ماده توسط سند تقنینی جداگانه تنظیم می شود.
ACKU

27

قیمت اسناد هوانوردی
ماده هشتاد و پنجم:
۶) ( تصدیقنامه قابلیت پرواز طیاره، تصدیقنامه های اهلیت پرواز هیئت پرواز، تصدیقنامه حمل و نقل هوائی و سند ثبت
طیاره در بدل قیمت معینه، طبق طرزالعمل مربوط از طرف اداره هوانوردی ملکی، اعطاء می گردد.
۸) ( مدت اعتبار تصدیقنامه های مندرج فقره )۶( این ماده از تاریخ صدور یکسال می باشد.
ارایه گزارش
ماده هشتاد و ششم:
مؤسسه حمل و نقل هوائی ملکی مکلف است، گزارش فعالیت های خود را طور ربعوار یا در صورت تقاضا قبل از موعد
معینه به اداره هوانوردی ملکی ارایه نماید.
تحویلی عواید
ماده هشتاد و هفتم:
اداره هوانوردی ملکی مکلف است، مبالغ حاصله مندرج این قانون را به حساب واردات دولت، تحویل بانک نماید.
وضع مقرره ها و طرزالعمل ها
ماده هشتاد و هشتم:
اداره هوانوردی ملکی می تواند، جهت تطبیق بهتر احکام این قانون، مقرره ها را پیشنهاد و طرزالعمل ها را وضع نماید.
انفاذ
ماده هشتاد و نهم:
این قانون از تاریخ نشر در جریده رسمی نافذ می گردد و با انفاذ آن قانون هوانوردی ملکی منتشره جریده رسمی شماره
)۲۱۳( مؤرخ ۹۶ /۶/۶۹۲۸ ه.ش ملغی شمرده می شود.