قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف | ۱۳۸۷

د افغانستان اسالمي جمهوریت
د عدلیې وزارت

رسمي جریده

قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف

تاریخ نشر: )۵( اسد سال ۱۳۸۷ هـ . ش نمبر مسلسل: )۹۵۶(
ACKU

-۲ فرمان شماره )۶۴( مؤرخ ۱۳۸۷/۴/۳۱ ٔ رئیس ج.ا.ا در باره توشیح قانون حمایت حقوق
مخترع و مکتشف.
قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف.

ACKU

فرمان

رئیس جمهوری اسالمی افغانستان دربارۀ توشیح قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف

شماره: )۶۴(
تاریخ: ۱۳۸۷/۴/۳۱
مادۀ اول:
به تأسی از حکم مادۀ هفتاد و نهم قانون اساسی افغانستان، قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف را که به اساس
مصوبۀ شماره )۱۹( مؤرخ ۱۳۸۷/۴/۲۴ شورای وزیران بداخل )۶( فصل و )۵۰( ماده تائید گردیده است، توشیح می
دارم.
مادۀ دوم:
وزیر عدلیه و وزیر دولت در امور پارلمانی مؤظف اند، این فرمان را در خالل )۳۰( روز از تاریخ انعقاد نخستین
جلسۀ شورای ملی، به آن شورا تقدیم نمایند.
مادۀ سوم:
این فرمان از تاریخ توشیح نافذ و همراه با قانون در جریدۀ رسمی نشر گردد.

"کرزی"حامد

افغانستان

ACKU

رئیس جمهوری اسالمی

فهرست مندرجات
قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف

فصل اول
احکام عمومی

ماده عنوان صفحه
مادۀ اول: مبنی ۱...............................................................................
مادۀ دوم: اهداف ۱.............................................................................
مادۀ سوم: اصطالحات ۱........................................................................
مادۀ چهارم: حق انحصاری ۲....................................................................
مادۀ پنجم: تطبیق کنندۀ قانون ۲...............................................................

فصل دوم
ثبت اختراعات و اکتشافات

مادۀ ششم: شرایط ثبت ۲.......................................................................
مادۀ هفتم: عدم ثبت ۲..........................................................................
مادۀ هشتم: درخواست ثبت ۳...................................................................
مادۀ نهم: ضمایم درخواست ثبت ۳..........................................................
مادۀ دهم: بررسی درخواست ۳..............................................................
مادۀ یازدهم: ثبت اختراع یا اکتشاف ۴.........................................................
مادۀ دوازدهم: فورمۀ اختراع یا اکتشاف ثبت شده ۵...........................................
مادۀ سیزدهم: میعاد اعتبار فورمه ۵.............................................................
مادۀ چهاردهم: نشر اختراع یا اکتشاف ۵.........................................................
مادۀ پانزدهم: حق ادعا علیه ثبت اختراع یا اکتشاف ۶........................................

ACKU

مادۀ شانزدهم: اختراع یا اکتشاف جدید ۶........................................................
مادۀ هفدهم: انتقال حق اختراع یا اکتشاف ۶..................................................
مادۀ هجدهم: تسلیمی اجازه نامۀ استفاده از اختراع یا اکتشاف ۷............................
مادۀ نزدهم: استفاده اختراع یا اکتشاف تکمیلی به عوض اختراع یا اکتشاف اصلی ۷....
مادۀ بیستم: انتقال به اشخاص ثالث ۷.........................................................
مادۀ بیست و یکم: مراجعه به اسناد ثبت ۷...........................................................
مادۀ بیست و دوم: ثبت تغییر در اختراع یا اکتشاف ۷...............................................
مادۀ بیست و سوم: موضوع اصلی اختراع یا اکتشاف ۸.............................................
مادۀ بیست و چهارم: تشریح اختراع یا اکتشاف ۸......................................................

فصل سوم

تغییر یا تکمیل در اختراع یا اکتشاف

مادۀ بیست و پنجم: تغییر یا تکمیل ۹...................................................................
مادۀ بیست و ششم: تقاضای فورمۀ اصلی به عوض فورمه تکمیلی ۹.............................
مادۀ بیست و هفتم: اسناد انتقال و ضمایم آن ۹.......................................................
مادۀ بیست و هشتم: رد درخواست و ضمایم آن ۹.....................................................

فصل چهارم

ثبت اختراع یا اکتشاف اشخاص خارجی

مادۀ بیست و نهم: شرایط ثبت ۱۰.......................................................................
مادۀ سی ام: آدرس ۱۰............................................................................
مادۀ سی و یکم: ثبت حق انتقال یا واگذاری ۱۰.....................................................
مادۀ سی و دوم: بررسی حق انحصاری اختراع یا اکتشاف ۱۱.....................................
مادۀ سی و سوم: تصدیق حق انحصاری اختراع یا اکتشاف ۱۱....................................

ACKU

مادۀ سی و چهارم: آغاز و استمرار حقوق ۱۱..........................................................
مادۀ سی و پنجم: شرایط کاری ۱۲......................................................................
مادۀ سی و ششم: ضمیمۀ درخواست ۱۲...............................................................
مادۀ سی و هفتم: نشر درخواست ۱۲..................................................................

فصل پنجم
تصامیم قضائی

مادۀ سی و هشتم: اعتراض ۱۳..........................................................................
مادۀ سی و نهم: رسیدگی به اعتراض ۱۳............................................................
مادۀ چهلم: اعتراض قبل از ثبت ۱۳............................................................
مادۀ چهل و یکم: اعتراض بعد از ثبت ۱۴............................................................
مادۀ چهل و دوم: ابالغ اعتراض ۱۴..................................................................
مادۀ چهل و سوم: جواب رد ۱۴........................................................................
مادۀ چهل و چهارم: انقضای مدت ۱۵...................................................................
مادۀ چهل و پنجم: مهلت ۱۵............................................................................
مادۀ چهل و ششم: رجوع به محکمه ۱۵..............................................................
مادۀ چهل و هفتم: تدابیر احتیاطی ۱۶.................................................................

فصل ششم
احکام نهائی

مادۀ چهل و هشتم: اندازه حق الثبت ۱۷................................................................
مادۀ چهل و نهم: وضع مقرره ها و طرزالعمل ها ۱۷...............................................
مادۀ پنجاهم: تاریخ انفاذ ۱۷......................................................................

ACKU

1
بسم هللا الرحمن الرحیم
قانون حمایت حقوق مخترع و مکتشف

فصل اول
احکام عمومی

مبنی
مادۀ اول:
این قانون در روشنی حکم مادۀ چهل و هفتم قانون اساسی افغانستان به منظور تأمین حمایت حقوق مادی و معنوی
مخترع و مکتشف و تنظیم سایر امور مربوط به آن وضع گردیده است.
اهداف
مادۀ دوم:
اهداف این قانون عبارت اند از:
-۱ حمایت و تضمین حقوق مالکیت های فکری مخترع و مکتشف.
-۲ حمایت و تشویق تحقیقات علمی در عرصه های علم و تخنیک )اختراع و اکتشاف(.
-۳ ثبت حقوق انحصاری مخترع و مکتشف داخلی و خارجی.
اصطالحات
مادۀ سوم:
اصطالحات آتی درین قانون مفاهیم ذیل را افاده می نماید:
-۱ اختراع: ایجاد پدیدۀ جدید یا استفاده از وسایل موجود به طریق جدید، جهت حصول یک نتیجه یا محصول صنعتی،
زراعتی و یا خدماتی می باشد که قبل از آن مثل نداشته باشد.
-۲ اکتشاف: آشکار ساختن پدیدۀ موجودی است که قبل از آن پنهان بوده و ب ه دسترس قرار نداشته باشد.
-۳ حق مخترع و مکتشف: امتیازی است که مطابق احکام این قانون به مخترع و مکتشف تعلق می گیرد.
-۴ فورمۀ اختراع یا اکتشاف: سندی است که بحیث معرف اختراع یا اکتشاف، از طرف دفتر ملکیت های فکری به
مخترع یا مکتشف داده می شود.

ACKU

2

-۵ صنعت: فعالیت اقتصادی بشری است که باالثر آن مواد طبیعی به تولید اجناس و خدمات تبدیل می گردد.
-۶ )الیسنس(: جواز اجباری سندی کتبی است که از طرف دفتر ثبت صادر و به اساس آن شخص دیگر، اختراع یا
اکتشاف را بدون موافقۀ مالک حق انحصاری آن، مورد استفاده قرار می دهد.
حق انحصاری
مادۀ چهارم:
اختراع یا اکتشاف، حق انحصاری مخترع یا مکتشف آن بوده و مورد حمایت قرار می گیرد، مشروط بر اینکه مطابق
احکام این قانون به ثبت رسیده باشد.
تطبیق کنندۀ قانون
مادۀ پنجم:
وزارت تجارت و صنایع مرجع اصلی تطبیق کنندۀ این قانون می باشد.
فصل دوم
ثبت اختراعات و اکتشافات

شرایط ثبت
مادۀ ششم:
)۱( مخترع، مکتشف یا وکیل قانونی آنها می تواند، درخواست ثبت اختراع و اکتشاف خویش را به دفتر ملکیت های
فکری وزارت تجارت و صنایع ارایه نماید.
)۲( مخترع، مکتشف یا وکیل قانونی آنها مکلف است، بعد از تائید درخواست ثبت، مبلغی را به عنوان حق الثبت به
حساب واردات دولت تحویل بانک نماید. این مبلغ قابل استرداد نمی باشد.
عدم ثبت
مادۀ هفتم:
اختراعات و اکتشافات ذیل قابل ثبت نمی باشد:
-۱ نقشۀ مالی.
-۲ اختراع یا اکتشاف تکمیلی اختراع یا اکتشاف، که منافی عفت، نظم عامه یا مخالف حفظ الصحه یا محیط زیست
باشد.

ACKU

3

-۳ فورمول های ادویه جات.
درخواست ثبت
مادۀ هشتم:
)۱( درخواست ثبت اختراع یا اکتشاف حاوی نکات ذیل می باشد:
-۱ شهرت مکلمه، تابعیت، شغل و آدرس مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها.
-۲ خالصۀ موضوع اختراع یا اکتشاف.
-۳ ذکر مدت اعتبار درخواست با نظر داشت میعاد اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف.
-۴ ذکر تاریخ، محل صدور و شمارۀ ثبت اختراع یا اکتشاف در خارج در صورتی که برای آن اختراع یا اکتشاف در
خارج از افغانستان فورمۀ ثبت، صادر شده باشد.
-۵ شهرت مکمله و آدرس شخص که مقیم افغانستان بوده و جهت دریافت کلیه اطالعات مربوط به اختراع یا اکتشاف
که درخواست ثبت آن ارائه گردیده، صالحیت داشته باشد.
)۲( درخواست ثبت به یکی از زبانهای رسمی کشور ارایه و دارای امضاء و تاریخ می باشد.
ضمایم درخواست ثبت
مادۀ نهم:
درخواست ثبت حاوی ضمایم ذیل می باشد:
-۱ تشریح اختراع یا اکتشاف در سه نقل.
-۲ اسناد یا نقشه ها جهت فهم تشریح اختراع یا اکتشاف در سه نقل.
-۳ سند ثبت دفتر ملکیت های فکری، مبنی بر پرداخت حق الثبت.
-۴ وکالت نامه، در صورتی که درخواست ثبت توسط نمایندۀ قانونی آنها ارائه شده باشد.
بررسی درخواست
مادۀ دهم:
)۱( دفتر مربوط، بعد از دریافت درخواست، صحت اسناد آنرا با نظرداشت حکم مندرج مادۀ بیست و چهارم این
قانون بررسی نموده، کاپی آنرا بعد از امضاء و مهر دفتر با قید تاریخ، ساعت، روز، ماه و سال وصول آن با شرح
حروف به درخواست دهنده، مسترد می نماید.

ACKU

4

)۲( دفتر ثبت مکلف است، از تاریخ وصول درخواست و ضمایم آن در خالل مدت پانزده روز، مطابقت آنرا با قانون
و مقررۀ مربوط بررسی نموده، تصمیم اتخاذ نماید، هرگاه نواقص در آن بمالحظه رسد، موضوع را کتباً به درخواست
دهنده اطالع دهد.
)۳( هر گاه درخواست دهنده، تبعۀ افغانی باشد، مکلف است، در خالل مدت دو ماه و اگر تبعۀ خارجی باشد، در خالل
مدت شش ماه جهت رفع نواقص آن تصمیم اتخاذ نماید، در صورت ارائه دالیل، این مدت برای یک دوره دیگر تمدید
شده می تواند.
)۴( هر گاه درخواست دهندگان در میعاد مندرج فقرۀ )۲( این ماده به رفع نواقص اقدام نه نمایند، دفتر مربوط با ارایۀ
دالیل آنرا مسترد و موضوع را کتبا درخواست دهندگان می ً به درخواست دهندگان اطالع می دهد. در اینصورت
توانند، با نظرداشت حکم مندرج فقرۀ )۲( این ماده به محکمۀ ذیصالح مراجعه نمایند.
ثبت اختراع یا اکتشاف
مادۀ یازدهم:
)۱( اختراع یا اکتشاف با نظر داشت نکات ذیل به ثبت می رسد:
-۱ شمارۀ ثبت درخواست.
-۲ شمارۀ دوسیه درخواست.
-۳ تاریخ وصول درخواست با ذکر ساعت، روز، ماه و سال.
-۴ شهرت مکمله و آدرس مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها.
-۵ موضوع اختراع یا اکتشاف.
-۶ مدت اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف.
-۷ شماره ثبت و مدت اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف در خارج.
-۸ تاریخ ثبت اختراع یا اکتشاف.
-۹ امضای مسؤول دفتر.
-۱۰ امضای مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها.
)۲( هر نوع تغییر و تکمیل در اختراع یا اکتشاف، واگذاری یا انتقال کلی یا قسمی آن با رعایت حکم مندرج فقرۀ )۱(
این ماده نیز در دفتر مربوط به ثبت می رسد.

ACKU

5

فورمۀ اختراع یا اکتشاف ثبت شده
مادۀ دوازدهم:
)۱( فورمۀ اختراع یا اکتشاف، بعد از ثبت آن به مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها که دارای نکات ذیل می باشد،
ارائه می گردد:
-۱ تاریخ اختراع یا اکتشاف.
-۲ شماره و تاریخ ثبت اختراع یا اکتشاف.
-۳ شمارۀ دوسیۀ مخترع یا مکتشف.
-۴ موضوع اختراع یا اکتشاف.
-۵ تاریخ ت سلیمی درخواست.
-۶ شهرت مکمله و آدرس مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها.
-۷ مدت اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف.
-۸ شمارۀ ثبت و مدت اعتبار اختراع یا اکتشاف در خارج از افغانستان.
-۹ امضای مسؤول دفتر.
-۱۰ شماره و تاریخ صدور فورمۀ اختراع یا اکتشاف.
)۲( نقل خالصۀ تشریح اختراع یا اکتشاف و نقشه های مربوط مهر و به فورمۀ اختراع یا اکتشاف ضم می گردد.
میعاد اعتبار فورمه
مادۀ سیزدهم:
)۱( میعاد اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف، حسب تقاضای مخترع یا مکتشف الی )۲۰( سال می باشد.
)۲( مخترع، مکتشف یا وکیل قانونی آنها در میعاد مندرج فقرۀ )۱( این ماده، حق انحصاری استفاده، تولید و یا فروش
اختراع یا اکتشاف خویشرا دارا می باشد.
نشر اختراع یا اکتشاف
مادۀ چهاردهم:
دفتر مربوط مکلف است، بعد از ثبت اختراع یا اکتشاف، حد اکثر در خالل مدت یک ماه اطالعیۀ را که شامل نکات
ذیل می باشد، به مصرف مخترع یا مکتشف، در جریدۀ رسمی به نشر برساند:

ACKU

6

-۱ موضوع اختراع یا اکتشاف.
-۲ شهرت مکمله و آدرس مخترع یا مکتشف.
-۳ شمارۀ ثبت اختراع یا اکتشاف.
-۴ مدت اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف.
حق ادعا علیه ثبت اختراع یا اکتشاف
مادۀ پانزدهم:
ثبت اختراع یا اکتشاف مندرج مادۀ ششم این قانون مانع ادعای اشخاص ذینفع مبنی بر جدید بودن، حقیقی بودن، قابل
استفاده بودن اختراع یا اکتشاف و امثال آن، به پیشگاه محکمۀ با صالحیت شده نمی تواند.
اختراع یا اکتشاف جدید
مادۀ شانزدهم:
هر نوع اختراع یا اکتشاف یا تکمیل اختراع یا اکتشاف موجودی که قبل از تاریخ درخواست ثبت، در افغانستان یا
خارج از آن در رسانه های همگانی نشر و یا مورد استفاده قرار گرفته باشد، اختراع یا اکتشاف جدید محسوب می
گردد.
انتقال حق اختراع یا اکتشاف
مادۀ هفدهم:
)۱( مخترع یا مکتشف می تواند، حق انحصاری اختراع یا اکتشاف خویشرا که در افغانستان به ثبت رسیده باشد، طبق
احکام این قانون طور کلی یا قسمی به شخص دیگری انتقال دهد.
)۲( هر گاه فورمۀ اختراع یا اکتشاف از طریق وراثت منتقل گردد، مالک جدید، در صورتی می تواند از حقوق آن
طبق احکام این قانون مستفید گردد که مجدداً آنرا به ثبت برساند، دفتر، ثبت متذکره را در صفحۀ مربوط اختراع یا
اکتشاف درج و در جریدۀ رسمی نشر می نماید.
)۳( هر گاه اختراع یا اکتشاف مطابق احکام این قانون انتقال گردیده باشد، درخواست ثبت مجدد، حاوی نکات ذیل می
باشد:
-۱ شمارۀ ثبت قبلی در افغانستان.
-۲ شهرت مکمله و آدرس و تابعیت منتقل الیه.
-۳ شهرت مکمله و آدرس نمایندۀ قانونی آنها در افغانستان.

ACKU

7

)۴( هر گاه انتقال اختراع یا اکتشاف از خارج صورت گرفته باشد، دفتر محل، انتقال متذکره را ثبت نموده، این سند به
حیث سند انتقال پذیرفته می شود.
تسلیمی اجازه نامۀ استفاده از اختراع یا اکتشاف
مادۀ هجدهم:
دفتر مربوط، بعد از غور و رسیدگی درخواست ثبت و کسب اطمینان از مطابقت آن با احکام این قانون و مقررۀ
مربوط، به ثبت آن اقدام نموده، معلومات حاوی نام مخترع یا مکتشف، استفاده کنندۀ آن، شمارۀ ثبت اختراع یا اکتشاف
و خالصۀ مندرجات اجازه نامه را به نشر رسانیده و سند آن را به منتقل الیه تسلیم می نماید.
استفادۀ اختراع یا اکتشاف تکمیلی به عوض اختراع یا اکتشاف اصلی
مادۀ نزدهم:
هر گاه درخواست دهندۀ اختراع یا اکتشاف تکمیلی، غیر از مخترع یا مکتشف، شخص دیگری باشد، نمی تواند فورمۀ
اختراع یا اکتشاف تکمیلی را جهت استفاده از اختراع یا اکتشاف اصلی به ثبت برساند.
انتقال به اشخاص ثالث
مادۀ بیستم:
حق انحصاری مخترع یا مکتشف که به اساس سند رسمی انتقال گردیده، در دفتر مربوط به ثبت می رسد، در غیر آن
به شخص ثالث قابل اعتبار نمی باشد.
مراجعه به اسناد ثبت
مادۀ بیست و یکم:
هر شخص می تواند، نقل مصدقۀ اسناد مربوط به اختراع یا اکتشاف یا انتقال و یا واگذاری آنرا بعد از ثبت، در بدل
پرداخت مبلغ معینه بدست آورد.
ثبت تغییر در اختراع یا اکتشاف
مادۀ بیست و دوم:
)۱( مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها می تواند، تغییر را در میعاد اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف خویش وارد
نماید و مکلف است آنرا مطابق احکام این قانون با پرداخت حق الثبت معینه به ثبت برساند.
)۲( تغییر شهرت مکمله، آدرس و تابعیت نمایندۀ مخترع یا مکتشف در افغانستان جواز ندارد، مگر اینکه به ثبت
رسیده باشد.

ACKU

8

ثبت تغییرات وارده به اساس درخواست کتبی مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها در سه نقل ترتیب و مطابق احکام
این قانون صورت می گیرد.
موضوع اصلی اختراع یا اکتشاف
مادۀ بیست و سوم:
هر گاه اختراع یا اکتشاف قبالً در خارج از افغانستان به ثبت رسیده باشد، مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها می
تواند بر اساس فورمۀ اختراع یا اکتشاف اصلی و اختراع یا اکتشاف تکمیلی آن، درخواست ثبت واحد را به دفتر
مربوط ارایه نماید.
تشریح اختراع یا اکتشاف
مادۀ بیست و چهارم:
)۱( تشریح اختراع یا اکتشاف با رعایت حکم مندرج مادۀ بیست و سوم این قانون ضمیمۀ درخواست بوده و به یکی از
زبانهای رسمی کشور تهیه و در آخر آن خالصۀ اختراع یا اکتشاف و نحوۀ استفادۀ آن اضافه می گردد.
هر گاه تشریح اختراع یا اکتشاف به زبانهای رسمی کشور میسر نباشد، تشریح کامل آن به زبان انگلیسی ترتیب و
خالصۀ آن به یکی از زبانهای رسمی، ضمیمه می گردد.
)۲( تشریح اختراع یا اکتشاف خوانا و طوری تنظیم گردد که شخص مسلکی یا فنی با مطالعۀ آن بتواند، تازه گی آنرا
درک نماید.
تشریح اختراع یا اکتشاف عاری از گل و تراش بوده و نوشتۀ کلمات در بین سطور آن ممنوع است.
)۳( صفحات تشریح اختراع یا اکتشاف از طرف مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها امضاء و نشانی گردیده و زیر
هر جمله خط کشیده و تعداد جمالت در آخر آن معین گردد.
)۴( تشریح اختراع یا اکتشاف و ضمایم آن، نقشه ها و سایر اسناد، در یک صفحه کاغذ ستندرد )A۴- )به نحوی تهیه
گردد، که عقب آن سفید و دارای امضاء یا مهر مخترع، مکتشف یا نمایندۀ قانونی آنها باشد.
)۵( صفحات تشریح اختراع یا اکتشاف، دوخته شده و دارای شمارۀ مسلسل بوده و نقشه ها نیز روی کاغذ مخصوص
نقشه تهیه، دوخته شده و دارای شمارۀ مسلسل باشد.

ACKU

9
فصل سوم

تغییر یا تکمیل در اختراع یا اکتشاف

تغییر یا تکمیل
مادۀ بیست و پنجم:
)۱( هر تغییر یا تکمیلی که در اختراع یا اکتشاف در میعاد اعتبار فورمۀ اختراع یا اکتشاف صورت می گیرد، تابع
احکام مواد دهم و بیست و چهارم این قانون می باشد.
)۲( برای تغییر یا تکمیل اختراع یا اکتشاف، فورمۀ اختراع یا اکتشاف در تکمیل فورمۀ اصلی صادر می گردد،
فورمۀ اختراع تکمیلی تابع احکام مواد پیشبینی شدۀ فورمه اصلی بوده، ولی مدت اعتبار فورمۀ تکمیلی از مدت اعتبار
فورمۀ اصلی بیشتر بوده نمی تواند.
تقاضای فورمۀ اصلی به عوض فورمۀ تکمیلی
مادۀ بیست و ششم:
هر گاه مالک فورمۀ اختراع یا اکتشاف جهت تغییر یا تکمیل، به عوض فورمۀ تکمیلی، فورمۀ اصلی جداگانه را ارائه
نماید، مطابق احکام این قانون مکلف به پرداخت حق الثبت و سایر مصارف معینه، می باشد.
اسناد انتقال و ضمایم آن
مادۀ بیست و هفتم:
اسناد انتقال، وکالت نامه و فورمۀ ثبت اختراع یا اکتشاف، به درخواست ضمیمه می شود.
فورمۀ اختراع یا اکتشاف بعد از ثبت انتقال به مالک آن مسترد می گردد.
رد درخواست و ضمایم آن
مادۀ بیست و هشتم:
هر گاه درخواست ثبت اختراع یا اکتشاف رد گردد، اسناد ذیل نیز به آن ضمیمه می گردد:
-۱ اصل ی ا نقل تصمیمی که درخواست ثبت بموجب آن رد گردیده.
-۲ اعتراضات که درخواست دهندۀ ثبت، مبنی به رد آن ارائه نموده.
-۳ وکالت نامه، در صورتی که درخواست توسط نمایندۀ قانونی مخترع یا مکتشف، ارائه شده باشد.
ACKU

10
فصل چهارم

ثبت اختراع یا اکتشاف اشخاص خارجی

شرایط ثبت
مادۀ بیست و نهم:
مخترع یا مکتشف خارجی می تواند، برای مدت باقیماندۀ اختراع یا اکتشاف خویش طبق احکام این قانون، درخواست
ثبت را در افغانستان ارائه نماید، مشروط بر اینکه میعاد فورمۀ اختراع یا اکتشاف آن در کشور متبوع اش منقضی
باشد.نگردیده
هر گاه اختراع یا اکتشاف از طرف شخص یا مؤسسۀ دیگر قبل از درخواست ثبت در افغانستان طور کلی یا جزئی
مورد استفاده قرار گرفته و یا زمینۀ استفاده آن آماده شده باشد، مخترع یا مکتشف نمی تواند، از اقدام شخص یا
مؤسسه جلوگیری نماید.
آدرس
مادۀ سی ام:
)۱( هر گاه شخص درخواست دهندۀ ثبت اختراع یا اکتشاف در افغانستان مقیم نباشد، مکلف است آدرس مشخص خود
را در افغانستان تعیین و یا شخص با صالحیت دیگری را که تبعۀ افغانستان باشد، جهت ارائه اطالعات و اسناد
مربوط به اختراع یا اکتشاف، معرفی نماید.
)۲( حکم مندرج فقره )۱( این ماده باالی شخص اعتراض کنندۀ فورمه اختراع یا اکتشاف نیز قابل تطبیق می باشد.
ثبت حق انتقال یا واگذاری
مادۀ سی و یکم:
)۱( هرگاه انتقال گیرنده حق انحصاری اختراع یا اکتشاف شخص خارجی باشد یا اشخاص حقیقی یا حکمی که از
طریق واگذاری، یا به حکم قانون، حق را از انتقال گیرنده حاصل می نماید، منحیث مالک یا دارنده جواز انحصاری،
می تواند ثبت حق انحصاری اختراع یا اکتشاف خارجی را در افغانستان درخواست نماید. درخواست ثبت در خالل
مدت دو سال بعد از اعطای حق انحصاری اختراع یا اکتشاف به کشور اصلی، ارائه می گردد.
)۲( درخواست ثبت مندرج فقرۀ )۱( این ماده حاوی نکات ذیل می باشد:
-۱ شهرت مکمله و آدرس درخواست دهنده.
-۲ موضوع اختراع یا اکتشاف.

ACKU

11

-۳ شماره و تاریخ ثبت قبلی.
-۴ نام کشوریکه اختراع یا اکتشاف قبالً در آنجا به ثبت رسیده باشد.
بررسی حق انحصاری اختراع یا اکتشاف
مادۀ سی و دوم:
حق انحصاری اختراع یا اکتشاف که ثبت آن درخواست می گردد، بدون بازرسی به مسؤولیت درخواست دهنده و عدم
تضمین با تصریح اینکه بدون بازرسی ثبت گردیده است، ثبت می گردد مشروط بر اینکه موجب تحدید حقوق اشخاص
ثالث نگردد.
تصدیق حق انحصاری اختراع یا اکتشاف
مادۀ سی و سوم:
)۱( درخواست دهندۀ ثبت، مالک حق انحصاری اختراع یا اکتشاف ثبت شده محسوب می گردد، مگر اینکه مالکیت
حق انحصاری، طبق احکام این قانون به شخص دیگری واگذار یا انتقال یافته و یا به اساس حکم محکمه تشخیص
گردد که مالک، بغیر از درخواست دهنده شخص دیگری می باشد.
)۲( مالک حق انحصاری مندرج فقرۀ )۱( این ماده بعد از ثبت، دارای حقوق انحصاری ذیل نیز می باشد:
-۱ هر گاه موضوع حق انحصاری اختراع یا اکتشاف، تولید باشد، استعمال، عرضه، فروش و تورید آن ممنوع می
باشد، مگر اینکه موافقۀ قبلی مالک آن کتبا کسب گردیده باشد. ً
-۲ هر گاه موضوع حق انحصا ری اختراع یا اکتشاف، روش یا طرزالعمل باشد، استعمال، عرضه، فروش یا تورید آن
ممنوع می باشد، مگر اینکه موافقۀ قبلی مالک آن کتباً کسب گردیده باشد.
)۳( استفاده از پرزه جات طیارات، وسایط زمینی یا کشتی های سایر کشور های که مؤقتاً یا حسب تصادف داخل
قلمرو فضائی یا دریائی افغانستان می شوند، از حکم مندرج فقرۀ )۲( این ماده مستثنی اند.
آغاز و استمرار حقوق
مادۀ سی و چهارم:
حقوق مندرج فقرۀ )۲( مادۀ سی و سوم این قانون از تاریخ ارائه درخواست ثبت حق انحصاری اختراع یا اکتشاف در
افغانستان آغاز و الی مدت بیست سال از تاریخ ثبت حق انحصاری اصلی اختراع یا اکتشاف، قابل اعتبار می باشد.

ACKU

12

شرایط کاری
مادۀ سی و پنجم:
)۱( هر گاه اختراع یا اکتشاف ثبت شده با طرز کار آن در محل یا با تورید آن در افغانستان بطور کلی یا قسمی مورد
بهره برداری قرار نگیرد، دفتر مربوط می تواند بعد از انقضای مدت چهار سال از تاریخ ارائۀ درخواست ثبت یا
انقضای مدت سه سال از تاریخ ثبت، جواز اجباری را صادر نماید.
)۲( جواز اجباری با رعایت شرایط ذیل صادر می گردد:
-۱ تعیین حدود استعمال جواز.
-۲ تعیین مدت که دارندۀ جواز در خالل آن به بهره برداری اختراع یا اکتشاف ثبت شده آغاز نماید.
-۳ تعیین مبلغ قابل پرداخت به مالک حق انحصاری و شرایط پرداخت آن.
)۳( هر گاه مالک حق انحصاری اختراع یا اکتشاف، دفتر مربوط را با ارائه دالیل مبنی بر عدم بهره برداری یا بهره
برداری غیر مکفی اختراع یا اکتشاف ثبت شده در افغانستان متقاعد سازد، در اینصورت جواز اجباری صادر نمی
گردد.
)۴( استفاده کنندۀ جواز اجباری، حق بهره برداری از اختراع یا اکتشاف ثبت شده را در افغانستان طبق شرایط جواز
دارا می باشد.
)۵( جواز اجباری مندرج فقرۀ )۲( این ماده در بدل فیس معین صادر می گردد.
ضمیمۀ درخواست
مادۀ سی و ششم:
نقل مصدقۀ حق انحصاری اختراع یا اکتشاف و مشخصات مربوط به آن با رعایت حکم مندرج مادۀ نهم این قانون به
درخواست ثبت ضمیمه می گردد، هر گاه نقل مصدقه به لسان خارجی باشد ترجمۀ دقیق آن به یکی از زبان های
رسمی کشور بعد از تصدیق نیز ضمیمه می گردد.
نشر درخواست
مادۀ سی و هفتم:
دفتر مربوط مکلف است، بعد از تأیید درخواست ثبت حق انحصاری اختراع خارجی، معلومات مربوط به حق
انحصاری را قبل از ثبت آن در رسانه ها به نشر برساند.

ACKU

13
فصل پنجم
تصامیم قضائی

اعتراض
مادۀ سی و هشتم:
اعتراض مبنی بر حق مالکیت در مورد درخواست ثبت اختراع یا اکتشاف زمانی پذیرفته می شود که معترض، ثبت
اختراع یا اکتشاف را بنام خود مطابق احکام این قانون نیز درخواست نماید.
رسیدگی به اعتراض
مادۀ سی و نهم:
هر گاه اعتراض در مورد فورمۀ اختراع یا اکتشاف قبل از ثبت یا بعد از آن صورت گیرد، اعتراض کننده مکلف
است، مبلغ معین را به عنوان تضمین به حساب مخصوص که اندازۀ آن از طرف محکمۀ ذیصالح مشخص می گردد،
تحویل بانک نموده و سند آنرا ضم درخواست اعتراض نماید.
هر گاه معترض، حق خود را ثابت کرده نتواند، خسارۀ وارده از مبلغ تضمین جبران و در غیر آن به اساس حکم
محکمه مکلف به پرداخت کل جبران خسارۀ جانب مقابل می باشد. هرگاه اعتراض ثابت گردد، معترض مستحق
جبران خسارۀ وارده می باشد.
اعتراض قبل از ثبت
مادۀ چهلم:
)۱( اعتراض مربوط به اختراع یا اکتشاف که ثبت نگردیده، با نظرداشت نکات ذیل طور کتبی به دفتر مربوط، ارائه
می گردد:
-۱ شهرت مکمله و آدرس معترض در کشور.
-۲ ذکر دالیل و مدارک که معترض به استناد آن، خود را مستحق می داند.
-۳ نقل اسناد که ادعای معترض را به اثبات می رساند.
)۲( دفتر مربوط مکلف است، در مقابل اعتراض، رسیدی که حاوی تاریخ وصول اعتراض می باشد، به معترض
ارایه نماید.

ACKU

14

اعتراض بعد از ثبت
مادۀ چهل و یکم:
درخواست مبنی بر ابطال فورمۀ اختراع یا اکتشاف ثبت شدۀ که حاوی ضمایم ذیل می باشد، به دفتر مربوط ارایه می
گردد:
-۱ سند مصدقۀ دفتر، مبنی بر فورمۀ اختراع یا اکتشاف که ابطال آن تقاضا می گردد.
-۲ اصل یا نقل اسناد مثبتۀ ادعای معترض.
-۳ وکالت نامه، در صورتی که صورت دعوی از طرف نمایندۀ قانونی مخترع یا مکتشف ارایه شده باشد.
ابالغ اعتراض
مادۀ چهل و دوم:
)۱( دفتر مربوط مکلف است، از تاریخ وصول اعتراض، حد اکثر در خالل مدت )۱۰( روز آنرا به آدرس درخواست
دهندۀ ثبت یا نمایندۀ قانونی آن ابالغ نماید، هرگاه اعتراض ثابت گردد، درخواست ثبت اختراع یا اکتشاف رد می
گردد.
)۲( در حالت مندرج فقرۀ )۱ ثبت گردیده باشد، در این صورت، ثبت قبلی

( این ماده، هر گاه اختراع یا اکتشاف قبالً

باطل و اختراع یا اکتشاف بنام معترض ثبت می گردد.
جواب رد
مادۀ چهل و سوم:
)۱( هر گاه درخواست دهندۀ ثبت، اعتراض معترض را مؤجه داند، موضوع را کتباً به معترض ابالغ و درخواست
وی رد می گردد.
بالً داشت درخواست، مطابق حکم مندرج مادۀ )۲( هر گاه اختراع یا اکتشاف مورد ادعا ق به ثبت نرسیده باشد، با نظر
چهلم این قانون که حین اعتراض ارایه نموده، به ثبت آن اقدام می گردد.
( هر گاه اختراع یا اکتشاف مورد ادعا قبالً ۱( این ماده )۳ به ثبت رسیده باشد، درین صورت طبق حکم مندرج فقرۀ )
اجراآت صورت می گیرد.

ACKU

15

انقضای مدت
مادۀ چهل و چهارم:
)۱( معترض می تواند، در خالل مدت شصت روز از تاریخ ابالغ اعتراض علیه درخواست دهنده ثبت، به محکمه
مراجعه نماید، مگر اینکه قبل از انقضای این مدت، درخواست دهندۀ ثبت طبق حکم مندرج مادۀ چهل و سوم این قانون
به اعتراض وی جواب رد ارائه نموده باشد.
)۲( هر گاه معترض در میعاد مندرج فقرۀ )۱( این ماده به محکمه مراجعه نه نماید، دفتر مربوط به درخواست شخص
که درخواست ثبت اختراع یا اکتشاف را نموده، با نظرداشت تصمیم محکمه، اختراع یا اکتشاف را به نام معترض
الیه، ثبت می نماید.
درین صورت مبلغی را که جهت ثبت اختراع یا اکتشاف تادیه نموده، بحساب واردات دولت تحویل بانک می گردد.
مهلت
مادۀ چهل و پنجم:
)۱( هر گاه معترض نتواند، اسناد و مدارک خود را به صورت دعوی ضمیمه نماید، محکمه می تواند، به اساس
تقاضای وی بعد از رسیدگی و در صورت لزوم مهلت را که بیش از سه ماه نباشد به وی اعطای نماید.
)۲( مهلت مندرج فقرۀ )۱( این ماده جهت ارائۀ اسناد الزم دفاعیه، به درخواست دهندۀ ثبت نیز اعطاء شده می تواند.
رجوع به محکمه
مادۀ چهل و ششم:
هر شخص ذینفع می تواند، درخواست صدور حکم بطالن فورمۀ اختراع یا اکتشاف را در موارد آتی به محکمۀ
ذیصالح ارائه نماید:
-۱ در صورتی که اختراع یا اکتشاف جدید نباشد.
-۲ در صورتی که فورمۀ اختراع یا اکتشاف مطابق حکم مندرج مادۀ هفتم این قانون صادر نشده باشد.
-۳ در صورتی که هدف اختراع یا اکتشاف صرف تحقیقات علمی بوده و عمالً مورد استفادۀ مقاصد صنعتی، زراعتی
و یا خدماتی نباشد.
-۴ در صورتی که از تاریخ صدور فورمۀ اختراع یا اکتشاف، پنج سال سپری و مورد استفادۀ عملی قرار نگرفته
باشد.

ACKU

16

تدابیر احتیاطی
مادۀ چهل و هفتم:
)۱( معترض می تواند، در مورد حق انحصاری اختراع یا اکتشاف خویش در هر موقع از محکمۀ ذیصالح صدور
حکم ضبط محصوالت تقلبی یا تقلیدی یا تقاضای صدور حکم مؤقت مبنی بر عدم تولید، فروش یا ورود اجناس تقلبی
یا تقلیدی را نماید.
)۲( محکمه به منظور جبران خسارۀ جانب مقابل، قبل از صدور حکم مؤقت در مورد ضبط محصوالت یا مبنی بر

ئه تضمین مناسب نماید.

عدم تولید، فروش یا ورود اجناس، معترض را مکلف به ارا
)۳( هر گاه معترض در خالل مدت ده روز از تاریخ صدور حکم محکمه، اقامۀ دعوی نه نماید، در اینصورت
معترض مکلف به پرداخت جبران خساره به جانب مقابل می باشد.
فصل ششم
احکام نهائی

اندازۀ حق الثبت
مادۀ چهل و هشتم:
اندازۀ حق الثبت، انتقال یا واگذاری و فیس جواز اجباری اختراع یا اکتشاف در مقررۀ جداگانه تعیین می گردد.
وضع مقرره ها و طرزالعمل ها
مادۀ چهل و نهم:
وزارت تجارت و صنایع می تواند، به منظور تطبیق بهتر احکام این قانون، مقرره ها را طی مراحل و لوایح و
طرزالعمل ها را وضع نماید.
تاریخ انفاذ
مادۀ پنجاهم:
این قانون از تاریخ توشیح نافذ و در جریدۀ رسمی نشر گردد.