اساسنامۀ تصدی تجارتی پرچون فروشی | ۱۳۶۶

د افغانستان جمهوریت
د عدلیی وزارت

رسمی جریده

) چهارمشماره ۳۱( ثور ۱۳۶۶
مسلسل ) نمبر ۶۳۶(

اساسنامه تصدی تجارتی پرچون فروشی

ACKU

مصوبه شورای وزیران جمهوری دموکراتیک افغانستان

کابل شهر
) شماره ۱۲۳(
۱۳۶۴/۵/۱۹

پیرامون اساسنامه تصدی تجارتی پرچون فروشی وزارت تجارت

شورای وزیران جمهوری دموکراتیک افغانستان تصویب مینماید:
اساسنامه تصدی تجارتی پرچون فروشی وزارت تجارت منظور است، در جریده رسمی نشر گردد.

سلطانعلی کشتمند
رئیس شورای وزیران جمهوری
دموکراتیک افغانستان

ACKU

اساسنامه تصدی تجارتی پرچون فروشی

فصل اول
احکام عمومی

ماده اول:
این اساسنامه باساس حکم ماده ) ۸( قانون تصدی های دولت وضع گردیده است.
تصدی تجارتی پرچون فروشی در این اساسنامه بنام تصدی یاد میشود.
ماده دوم:
تصدی با داشتن شخصیت حقوقی بحیث تصدی انتفاعی در چوکات وزارت تجارت تشکیل و بر اساس قانون تصدی
های دولت و این اساسنامه فعالیت میکند.
ماده سوم:
مرکز تصدی تجارتی پرچون فروشی در کابل بوده و شهر نمایندگی های آن عندالضرورت در نقاط مختلف کشور
تشکیل شده میتواند.
ماده چهارم:
اهداف تصدی عبارت اند از:
-۱ تاسیس و توسعه مغازه ها و فروشگاه های دولتی فروش اموال استهالکی در والیات شهرها وسایر کابل و شهر
کشور.
-۲ تنظیم امور پرچون فروشی اموال از طریق فروشگاه ها و مغازه های دولتی به مستهلکین در جهت استقرارقیم-
رقابت با مارکیت ) پرچون فروشان آزاد( فروش عرضه و امر تامین نظم در سالم اموال پرچون به مقصد حمت زرفاه
کشان کشور و تطبیق پالن های پرچون فروشی دولتی.
-۳ خریداری اموال وارداتی تصدی ها، شرکت ها ی دولتی و مختلط وزارت تجارت طور عمده مطابق به فیصله های
کمیسیون تجارتی وزارت تجارت.
-۴ خریداری اموال وارداتی از شرکتهای خصوصی و تجار انفرادی به اساس موافقه جانبین.
-۵ خریداری اموال تولیدی موسسات صنعتی دولتی مطابق تجویز مقامات ذیصالح.
-۶ خریداری اموال موسسات صنعتی خصوصی به موافقه جانبین.

ACKU

-۷ انحصار پرچون فروشی اموال وارداتی تصدی ها و شرکت های مختلط وزارت تجارت و پرچون فروشی سایر
اموال توریدی و تولیدی موسسات دولتی و مختلط .
ماده پنجم:
تصدی تجارتی پرچون فروشی در فعالیت خود بر اساس قانون تصدی های دولت و سایر قوانین جمهوری دموکراتیک
افغانستان و اساسنامه هذا عمل نموده و در فعالیت خویش تطبیق قطعی آنرا بعهده دارد.
ماده ششم:
تصدی در مقابل تعهدات خود به ارتباط انعقاد موافقتنامه ها، قرارداد ها به تضمین سرمایه اعطاء شده و سایر دارایی
ها مسوول میباشد.

فصل دوم
مالی امور سرمایه و

ماده هفتم:
سرمایه تصدی متعلق بدولت بوده و از سرمایه اعطاء شده مطابق به احتیاجات اقتصاد ملی باال بردن سطح تولید،
مفیدیت و موثریت تولید در جهت انکشاف و تامین منافع کارکنان تصدی استفاده می نماید.
ماده هشتم:
سرمایه ثابت ) تصدی مبلغ ۵۹( ملیون افغانی و سرمایه دورانی آن مبلغ )۹۰( ملیون افغانی میباشد.
حجم سرمایه دورانی به اساس رشد اقتصادی شاخصهای پالن مالی سالهای مابعد قابل تغییر میباشد.
ماده نهم:
تصدی سرمایه خود را از مدرک بودجه انکشافی بانکی و ، قروض منابع داخلی مطابق به پ شده تمویل الن منظور
میکند.
ماده دهم:
سرمایه ثابت از درک مبالغ استهالکات وضع شده دارایی اساسی، بودجه انکشافی فند تولیدی توسعوی و ، قرضه های
طویل المدت بانکی جهت امور ساختمانی، منابع مالی اخذ کمک های بالعوض و سایر منابع که نظر به قوانین و
مقررات مد نظر گرفته شده است تزئید و همچنین درصورت انتقال دارایی اساسی بشکل کمک های بالعوض و یا
جایداد فروش های اساسی بنابر فیصله مقامات ذیصالح تقلیل می یابد.

ACKU

ماده یازدهم:
سرمایه دورانی به ارتباط نتایج فعالیت مالی تصدی و از درک اخذ کمک بالعوض، قیمت مواد فروش جایدا های د
اساسی، قیمت گذاری مجدد دارایی ها و امثال آن می تواند باساس پیشنهاد وزارت تجارت تایید وزارت مالیه و
منظوری شورای وزیران تزئید یا تنقیص گردد.
ماده دوازدهم:
تصدی نمیتواند بدون موافقه وزارت مالیه از سرمایه دورانی در امور توسعه ساختمانی استفاده نماید.
ماده سیزدهم:
تصدی نمیتواند در سایر تصدیهای دولت سرمایه گذاری نماید.
ماده چهاردهم:
تصدی میتواند بموافقه وزارت مربوط و منظوری شورای وزیران در سکتور خصوصی سرمایه گذاری نماید. در این
صورت سهم تصدی در سکتور خصوصی کمتر از ۵۱ فیصد بوده نمیتواند.
ماده پانزدهم:
تصدی به مقصد احیای مجدد و ترمیم دارایی اساسی مطابق قانون وضع استهالک پالنگذاری و ذخیره استفاده از
استهالک در اقتصاد ملی جمهوری دموکراتیک افغانستان استهالک وضع مینماید.
ماده شانزدهم:
ذخایر استهالکاتیکه جهت احیای مجدد دارایی اساسی پیشبینی شده توسط تصدی در همان سال برای تهیه دارایی جدید
و مدرن ساختن دارایی اساسی موجود بعد از موافقه وزارت مالیه مورد استفاده قرارگرفته میتواند.
ماده هفدهم:
تصدی مکلف است استهالک دارایی اساسی را به اندازه وجوه استهالکی که بمنظور احیای مجدد آن وضع شده در
سرمایه ثابت تصدی منعکس نماید.
ماده هجدهم:
پالن مالی ساالنه تصدی مطابق به الیحه ای که از طرف وزارت مالیه منظور میگردد ترتیب و بعد از بررسی از
طرف وزارت منظور و یک کاپی آن بوزارت مالیه ارسال میشود.

ACKU

ماده نزدهم:
تصدی مکلف است مصارفی را که غرض تولید محصوالت یا انجام خدمات اجراء شده است جبران و مفاد مفاد نماید،
حاصله تصدی نباید کمتر از ده فیصد قیمت تمام شد باشد.
ماده بیستم:
مفاد ربعوار تصدی بعد از انجام وجایب مالیاتی و وضع ذخیره ها به حساب واردات دولت انتقال مییابد.
یکم ماده بیست و :
تصدی بعد از موافقه وزارت مالیه از مجموع مفاد خالص ساالنه ذخایر ذیل را اختصاص می دهد:
-۱ ذخیره توسعوی حد اکثر سی فیصد.
-۲ ذخیره تشویقی کارکنان اعم از کارگران ، اجیران و ماموران حد اکثر بیست فیصد.
دوم ماده بیست و :
مبلغ تشویقی ساالنه کارکنان تصدی نباید از مبلغ معاش سه ماهه آنها تجاوز نماید .
سوم ماده بیست و :
تصدی برای تطبیق پالن و تامین مفیدیت و مثمریت تولید روشهای مختلف تشویقی اجتماعی و ذیل قرار معنوی را نیز
اتخاذ مینماید:
-۱ اموید ت تشویقی پیشبینی شده در اسناد تقنینی مربوط به ساحه کار.
-۲ نشر فعالیت های بهتر به کارکنان در اخبار ، امثال آن تلویزیون و رادیو، .
چهارم ماده بیست و :
مورد خریداری مواد ضرورت تصدی مطابق به پالن فعالیت آن با در نظر داشت نورم های منظور شده ذخایر مواد
صورت میگیرد.
تصدی میتواند در حاالت استثنایی به تشخیص شورای تصدی ذخایر اضافی مواد مورد ضرورت خود را الی شش ماه
از مدرک منابع داخلی و قروض بانکی تامین نماید.

ACKU

فصل سوم
ارگانهای اداری

پنجم ماده بیست و :
تصدی دارای یک رئیس رتبه اول معاونان، شورای تصدی و کارکنان اداری میباشد.
رئیس مسوول امور اداره و ممثل تصدی میباشد.
ششم ماده بیست و :
شورای تصدی مرکب است از:
-۱ رئیس تصدی بحیث رئیس.
-۲ معاونان، آمران دستگاه های تولیدی و اداری تصدی نمایندگان سازمانهای اجتماعی تصدی، نماینده ریاست
تصدیهای وزارت مالیه بحیث اعضا.
ترکیب و تعداد اعضای شورای تصدی به پیشنهاد رئیس توسط وزیر تجارت منظور میگردد.
هفتم ماده بیست و :
رئیس، ومعاونان سایر کارکنان تصدی مطابق به قانون و مقررات مقرر میگردند.
هشتم ماده بیست و :
رئیس تصدی دارای وظایف و صالحیت های ذیل میباشد:
-۱ سازمان دهی فعالیت تصدی.
-۲ نمایندگی از تصدی در اداره و موسسات .
-۳ اداره دارایی های تصدی مطابق به احکام قانون و مقررات .
-۴ امضای قرارداد ها و موافقتنامه ها یا تفویضی این صالحیت به شخص دیگر.
-۵ افتتاح حسابات بانکی برای تصدی.
-۶ تقرر و تبدل کارکنان تصدی مطابق به احکام قانون و مقررات .
-۷ اصدار احکام و هدایاتیکه اجرای آن برای کارکنان تصدی حتمی میباشد در صالحیت حدود .
-۸ تطبیق مویدات تشویقی و تادیبی درمورد کارکنان تصدی.

ACKU

ماده بیست نهم:
) ۱( وظایف و صالحیت های معاونان، آمرین و سایر کارکنان تصدی توسط لوایحی که از طرف وزیر تجارت
منظور میگردد تنظیم میشود.
) ۲( امور داخلی تصدی توسط لوایح داخلی تنظیم میگردد.
ماده سی ام:
رمحاسب وس معاونان، سایر کارکنان تصدی در ساحه کار خود نزد رئیس مسوول می باشند.
یکم ماده سی و :
شورای تصدی موضوعات ذیل را مورد بحث و مطالعه قرارداده تصمیم اتخاذ میکند:
-۱ مطالعه و بررسی راپور فعالیت امور تولیدی و مالی .
-۲ مطالعه و بررسی مسوده پالن های دورنما و جاری .
-۳ مطالعه موضوعات مربوط به باال بردن مفیدیت تولیدی و کیفیت محصوالت تولیدی و استفاده مثمر از ظرفیت های
تولیدی منابع مادی، مالی قوای بشری و .
-۴ مطالعه موضوعات مربوط به روابط اقتصادی و تامین اجرای قرارداد ها.
-۵ مطالعه طرح تثبیت قیم محصوالت تولیدی و موضوعات مربوط به تغییر قیم.
-۶ مطالعه تشکیل و ذخایر تصدی استفاده از .
-۷ مطالعه پیشنهاد درمورد خریداری مواد نیم ساخته مواد خام، ، تجهیزات و پرزه جات فالتو باالتر از ) ۵۰۰( هزار
افغانی طور پرچون و عمده از داخل و خارج کشور مطابق به پالن مالی.
-۸ بررسی طرح و لوایح داخلی تصدی.
دوم ماده سی و :
جلسه شورای تصدی به اشتراک حد اقل دو ثلث اعضای آن دایر میگردد.
سوم ماده سی و :
تصاویب شورای تصدی به اکثریت اعضای حاضر مجلس اتخاذ و بعد از منظوری رئیس تصدی مورد اجراء قرارداده
میشود.

ACKU

درصورت بروز اختالف نظر بین رئیس تصدی و اعضای شوراء راجع به موضوعات تحت مطالعه اعضای شورای
تصدی حق دارند نظر خود را به وزارت تجارت تقدیم نماید.
چهارم ماده سی و :
وزیر تجارت میتواند تصویب شورای تصدی را لغو نماید.
فصل چهارم
وظایف و صالحیت های تصدی

پنجم ماده سی و :
در ساحه پالنگذاری:
-۱ طرح پالن انکشافی و ساالنه تولیدی و تقدیم آن جهت اخذ منظوری.
-۲ با رعایت پالن ساالنه منظور شده تنظیم پالن های ماهوار تولیدی.
-۳ تطبیق و اجرای پالن منظور شده.
ششم ماده سی و :
در ساحه انکشاف تولید و ساختمان :
-۱ ترتیب پیشنهاد درمورد تجدید ساختمان و انکشاف بعدی تصدی و تقدیم آن بوزارت تجارت.
-۲ تامین تدویر و بهره برداری بموقع از ظرفیت تولیدی و دارائی اساسی تصدی و استفاده اعظمی از ظرفیت تولیدی
در میعاد کوتاه .
-۳ تامین ترمیم دارایی اساسی مدرن ساختن و باال بردن سطح تخنیکی و مولدیت تجهیزات و همچنان ماشین آالت و
بهبود سویه تخنیکی و بهره برداری از تاسیسات تعمیرات و .
-۴ روی دست گرفتن امور ساختمانی پروژه های تولیدی و منازل رهایشی مطابق به پالن انکشافی.
هفتم ماده سی و :
در ساحه تامینات مادی، فروشات تخنیکی و :
-۱ خام محروقات تقاضا به مواد تعیین احتیاج و ، موادسایر تجهیزات و .
-۲ سازماندهی امور خریداری پرچون و عمده و اقدام بدریافت بموقع موادیکه توزیع آن ذریعه پالن پیشبینی شده
است.

ACKU

-۳ فروش مواد مازاد و ضروری از غیر قبیل تجهیزات وسایط ترانسپورت دستگاه های تخنیکی مواد نیمساخته باجازه
وزارت تجارت و موافقه وزارت مالیه مطابق به قانون.
مبلغ حاصله از درک فروشی مواد و اجناس مطابق به ماده ) ۶۰( قانون تصدی ها در دسترس تصدی قرار میگیرد.
-۴ طرح نورم مصارف و تولید و نیمساخته در مواد خام و موادضایعات تقدیم آن جهت اخذ منظوری به وزارت
تجارت.
-۵ اتخاذ تدابیر بمنظور صرفه جویی در خام موادمصارف ، مواد نیمساخته محروقات و تقلیل ضایعات در پروسس
تولید.
-۶ اتخاذ تدابیر در جهت استفاده مثمر از فاضله های تولید و امثال آن .
-۷ فروش تولیدات تصدی با مطالعه بازاریابی و تزئید در فروش ذریعه اعالنات و اشتهارات .
هشتم ماده سی و :
در کریدت ساحه مالی و :
-۱ استفاده مثمر از سرمایه دورانی و سایر وجوه دست داشته جهت تطبیق فعالیت تولیدی و اقتصادی باساس پالن
منظور شده به مقصد دریافت حداکثر مفاد.
-۲ انتقال وجوه ذخیره توسعوی به حساب واردات دولت درصورتیکه در ظرف پنجسال به اساس پالن از آن استفاده
نگردد.
-۳ افتتاح حس اب در دافغانستان بانک یا یکی از نمایندگی های آن بمنظور نگهداری داد پولی و ستد و نگهداری وجوه
محدود به موافقه بانک معامله دار در کسه تصدی .
-۴ اخذ قرضه های قصیر المدت و متوسط المدت و قرضه طویل المدت از بانک .
-۵ ارزیابی وضع اقتصادی و تامین نگهداری وجوه پولی و دارائی های تصدی.
-۶ موجودی داراییها، وجوه پولی و حسابات جاری طبق مقررات.
-۷ ترتیب مسوده قیم و نرخ محصوالت تولید شده و خدمات قابل عرضه مطابق به الیحه منظور شده و تقدیم آن
بوزارت تجارت.
-۸ اتخاذ تصمیم در مورد مجرایی ماشین آالت داغمه و مستعمل فاضله تعمیرات و تولیدات، تاسیسات مستعمل و غیر
قابل استفاده مطابق به تعدیل ماده ) ۷۳( قانون تصدیها منتشره شماره )۵۲۲( مورخ۳۰ قوس ۱۳۶۱ جریده رسمی در
دفاتر مربوط.

ACKU

نهم ماده سی و :
در ساحه کدر، کار معاش و :
-۱ تربیه کدر در بردن سطح ها جهت باال اعزام کدر ساحه تولید و مهارتی و آگاهی به سایر تصدیها و موسسات
تعلیمی مربوط.
-۲ تشکیل کمیسیون جهت اخذ امتحان بمنظور تعیین درجه کارگران ساحه مطابق باحکام قانون.
اعضای کمیسیون به پیشنهاد رئیس تصدی و منظوری وزیر تجارت تعیین میگردد.
-۳ اتخاذ تدابیر جهت بهبود وضع صحی و شرایط کار بهمکاری اتحادیه صنفی و رعایت مقررات امنیت تخنیکی و
حفظ الصحه تولیدی.
-۴ تامین تطبیق صحیح اجرای معاشات، تشویقی و مزد استفاده صحیح ذخیره معاشات و ذخیره تشویقی .
-۵ تقرر و تبدل کارکنان تصدی مطابق باحکام قانون.
-۶ تبدیل مزد یک عده کارگران از معاش ماهانه به مزد ) فی واحد تولید به سیستم اکورد( در صورت مساعد بودن
شرایط.
-۷ بهبود شرایط معیشت، رهایشی و کلتور حفظ الصحه کارگران به همکاری اتحادیه صنفی.
ماده چهلم:
در تخنیک ساحه علم و :
-۱ تطبیق طرح محصوالت جدید در تولیدات که به مقتضای تحوالت علم و تخنیک عصری و ملی تصادتقاضای اق
سازگار باشد.
-۲ اتخاذ تدابیر الزم درمورد میکانیزه و اتوماتیک ساختن دستگاه های تولیدی و استفاده بیشتر از خام با مواد در نظر
داشت صرفه جویی آن.
-۳ انکشاف و توسعه اختراعات و بهتر ساختن امور موجوده تصدی بهمکاری اتحادیه صنفی.
-۴ استفاده از تجارب پیشرفته تصدی های مماثل.

ACKU

فصل پنجم

بیالنس دهی و راپور حسابی، امور

یکم ماده چهل و :
امور حسابی تصدی مطابق پالن حسابی نمونوی ستندرد و فورمه های حسابی که از طرف وزارت مالیه بموافقه اداره
مرکزی احصائیه منظور میگردد انجام می یابد.
دوم ماده چهل و :
فعالیت و راپور بیالنس ربعوار تصدی به وزارت تجارت وزارت مالیه اداره مرکزی احصاییه و بانک معامله دار
قرار ذیل ارائه میگردد:
-۱ راپور فعالیت و بیالنس ربع اول الی اول اسد.
-۲ راپور فعالیت و بیالنس ربع دوم سال الی اول عقرب.
-۳ راپور فعالیت و بیالنس ربع سوم سال الی اول دلو.
-۴ راپور فعالیت و بیالنس ربع چهارم شامل راپور فعالیت و بیالنس ساالنه میگردد.
سوم ماده چهل و :
راپور فعالیت و بیالنس ساالنه به وزارت تجارت وزارت مالیه، اداره مرکزی احصائیه، مستوفیت و بانک معامله دار
در جریان سه ماه بعد از ختم سال مالی ارائه میگردد.
چارم ماده چهل و :

ACKU

سال مالی تصدی از اول حمل سال شروع و ختم آن اخیر حوت همان سال است.

فصل ششم
سازمان تجدید ، تصفیه انحالل و

پنجم ماده چهل و :
تجدید سازمان و انحالل تصدی به اثر پیشنهاد وزارت تجارت موافقه وزارت مالیه و منظوری شورای وزیران
صورت گرفته و به نشر میرسد .
ششم ماده چهل و :
تجدید سازمان تصدی در اثر یکی از عوامل ذیل صورت میگیرد:
-۱ الحاق تصدی با تصدی دیگر.
-۲ ادغام تصدی در تصدی دیگر.
-۳ انقسام تصدی .
-۴ تجزیه تصدی .
هفتم ماده چهل و :
تصدی بیکی از عوامل ذیل منحل میگردد:
-۱ عدم امکان پیشبرد وظایف محوله و اهداف مندرج این اساسنامه.
-۲ درصورتیکه حکومت به انحالل آن تصمیم گرفته باشد.
هشتم ماده چهل و :
تصفیه تصدی توسط هیئتی که از طرف وزارت تجارت تعیین میگردد صورت میگیرد.
نهم ماده چهل و :
موعد تکمیل امور تصفیه از ۴ ماه تجاوز کرده نمیتواند.
درصورتیکه تصفیه زمان بیشتر را ایجاب کند این موعد به موافقه وزارت مالیه از طرف وزارت تجارت تمدید شده
میتواند.
ماده پنجاهم:

بموسسه و اشخاص طرف معامله ابالغ می

هیئت تصفیه چگونگی تصفیه تصدی را به نشر سپرده موضوع را کتبا
نماید.

ACKU

یکم ماده پنجاه و :
ادعای دائنین تصدی بعد از تاریخ نشر تا سه ماه شنیده شده میتواند.
فصل هفتم
احکام نهایی

دوم ماده پنجاه و :
ماموران و اجیران تصدی واجد کلیه حقوق و تابع جمیع مکلفیت های قانونی مامورین و اجیران دولت و کارگران
تصدی واجد کلیه حقوق و تابع جمیع مکلفیت های اصولنامه کار و کارگران موسسات صناعتی ملی افغانستان میباشند.
سوم ماده پنجاه و :
دیون تصدی منحل شده از دارایی تصدی طبق قانون پرداخت شده و دارایی مازاد بحساب واردات دولت انتقال مییابد.
ماده پنجاه و چارم:
تصدی دارایی مهر مشخص می باشد.
پنجم ماده پنجاه و :
اساسنامه ازاین تاریخ تصویب شورای وزیران جمهوری دموکراتیک افغانستان نافذ است در جریده رسمی نشر گردد.

ACKU