МУАСССИСА ВА МАЅОМОТИ ИЇРОКУНАНДАИ ЇАЗО ВА НАЗОРАТИ ФАЪОЛИЯТИ ОНІОМУАСССИСА ВА МАЅОМОТИ ИЇРОКУНАНДАИ ЇАЗО ВА НАЗОРАТИ ФАЪОЛИЯТИ ОНІО | 1994

Моддаи 23. Муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо
1. Їазо дар намуди їарима ва мусодираи молу мулк аз їониби
иїрочии маѕомоти иїро дар маіалли їойгиршавии молу мулк, їои кор ва ё
маіалли истиѕомати маікумшуда иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз
20.03.2008 № 371, аз 29.12.2010 № 648, аз 18.03.2022 № 1854).
2. Їазо дар намуди маірум кардан аз іуѕуѕи ишљоли мансабіои муайян ё
машљул шудан бо фаъолияти муайян аз їониби нозироти (инспексия) коріои
ислоіии маіалли истиѕомати маікумшуда, муассисаіои ислоіњ ё ѕисміои
іарбии интизомњ иїро карда мешавад. Талаботи іукм дар мавриди маірум
кардан аз іуѕуѕи ишљоли мансабіои муайян ё машљул шудан ба фаъолияти
муайян аз їониби маъмурияти їои кори маікумшуда, инчунин маѕомоте, ки
мутобиѕи ѕонун іуѕуѕ доранд иїозати машљул шудан ба навъіои фаъолиятіои
дахлдорро беэътибор созанд, иїро карда мешавад.
3. Їазо дар намуди маірум кардан аз рутбаіои іарбњ, дипломатњ, рутбаіо,
унвоніои махсус, мукофотіои давлатњ ва унвоніои ифтихории Тоїикистон аз
їониби иїрочии маѕомоти иїро иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 20.03.2008
№ 371). Талаботи іукм оид ба маірум кардан аз рутбаіои іарбњ, дипломатњ,
рутбаіо, унвоніои махсус, мукофотіои давлатњ ва унвоніои ифтихории
Тоїикистон аз їониби шахси мансабдор ё маѕоме, ки ин рутбаіои іарбњ,
дипломатњ, рутбаіо, унвоніои махсус, мукофотіои давлатњ ва унвоніои
ифтихории Тоїикистонро додааст, иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз
15.07.2004 № 48, аз 18.03.2022 № 1854).
4. Їазо дар намуди коріои іатмњ ва коріои ислоіњ аз їониби нозироти
(инспексияи) Сарраёсати иїрои їазои їиноятии Вазорати адлияи Їуміурии
Тоїикистон иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 8.12.2003 № 55, аз 15.07.2004
№ 48, аз 16.04.2012 № 805).
5. Їазо дар намуди маідуд кардани озодњ, маірум сохтан аз озодњ, якумра аз
озодњ маірум сохтан ва їазои ѕатл аз їониби муассисаіои системаи иїрои
їазои їиноятњ иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48, аз
29.12.2011 № 648).
6. Їазо нисбат ба хизматчиёни іарбњ дар намуди маідуд кардан дар хизмати
іарбњ ё нигоі доштан дар ѕисми іарбии интизомњ аз їониби Вазорати
мудофиаи Їуміурии Тоїикистон иїро карда мешавад. Талаботи іукм дар
бораи маідуд кардан дар хизмати іарбњ аз їониби фармондеіии ѕисміои
іарбњ, муассиса, маѕомот ва воіидіои низомњ, ки дар оніо хизматчиёни
іарбии маікумшуда хизматро адо мекунанд, иїро карда мешавад; їазои нигоі
доштан дар ѕисми іарбии интизомњ бошад, аз їониби ѕисміои іарбии махсуси
Вазорати мудофиаи Їуміурии Тоїикистон иїро карда мешавад (Ѕонуни ЇТ
аз15.07.2004 № 48).
7. Маікумшудагони бо шартан татбиѕ накардани їазо ва оніое, ки нисбаташон
иїрои іукм мавѕуф гузошта шудааст таіти назорати нозироти коріои ислоіњ
ѕарор доранд. Назорати хизматчиёни іарбии бо шартан татбиѕ накардани їазо
маікумшударо фармондеіии іарбњ анїом медиіад (Ѕонуни ЇТ аз 29.12.2010
№ 648).
Моддаи 24. Истифодаи чораіои маїбурии дорои хусусияти тиббњ
1. Муассисаіои иїрокунандаи їазо дар намуди маідуд кардани озодњ, ё
маірум сохтан аз озодњ иїрои ѕарори судро дар мавриди истифодаи чораіои
маїбурии муолиїаи ашхоси мубталои бемориіои сил, майзадагњ, нашъамандњ
ё заірмандњ, инчунин бемории рўіиро, ки мукаллафиро истисно намекунад,
таъмин менамоянд (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48, аз 23.11.2015 № 1230).
2. Агар іангоми адои намуди їазоіои дар ѕисми 1 іамин модда зикргардида
муайян карда шавад, ки маікумшуда ба бемориіои сил, майзадагњ ё
нашъамандњ ё заірмандњ мубтало мебошад, муассисаи иїрокунандаи їазо
нисбати чунин шахс дар бораи истифода бурдани чораи маїбурии дорои
хусусияти тиббњ ба суд пешниіод мефиристад (Ѕонуни ЇТ аз 23.11.2015 №
1230, аз 14.05.2016 № 1307).
3. Шарт ва тартиби таъин, иїро ва ѕатъи чораіои маїбурии дорои хусусияти
тиббњ нисбат ба ашхоси дар ѕисми 1 іамин модда зикргардида, инчунин
нисбат ба ашхоси ба дигар навъи їазо маікумшударо санадіои меъёрии
іуѕуѕии Їуміурии Тоїикистон муѕаррар менамояд (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004
№ 48, аз 14.05.2016 № 1307).
4. Нисбат ба ашхоси гирифтори вируси норасоии масунияти одам ва бемории
пайдошудаи норасоии масуният, инчунин ашхосе, ки курси пурраи муолиїаи
касалиіои зўіравиро нагузаштаанд ва ба їазоіои дар ѕисми 1 іамин модда
зикршуда маікум гардидаанд, муассисаи иїрокунандаи їазо мувофиѕи ѕарори
комиссияи тиббњ муолиїаи маїбуриро истифода мебарад (Ѕонуни ЇТ
аз 23.11.2015 № 1231, аз 14.05.2016 № 1307).
5. Дар іолатіое, ки іангоми озодшавии маікумшуда муолиїа хотима
наёфтааст, маъмурияти муассисаи ислоіњ дар сурати мавїуд будани хулосаи
тиббњ, барои идома додани муолиїаи маїбурии чунин шахс дар муассисаи
тиббии дорои низоми махсус, ба суд пешниіод мефиристад.
Моддаи 25. Назорати судњ
1. Муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо судеро, ки іукм баровардааст,
дар бораи ољоз ва їои адои їазо аз тарафи шахси ба маідуд кардани озодњ,
нигоі доштан дар ѕисми іарбии интизомњ, маірум сохтан аз озодњ, якумра аз
озодњ маірум сохтани маікумшуда ва инчунин оиди иїрои їазо дар намуди
коріои іатмњ, їарима, маірум кардан аз іуѕуѕи ишљоли мансабіои муайян ё
машљул шудан бо фаъолияти муайян, маірум кардан аз рутбаіои іарбњ,
дипломатњ, рутбаіо, унвоніои махсус, мукофотіои давлатњ ва унвоніои
ифтихории Тоїикистон, коріои ислоіњ, маідуд кардан дар хизмати іарбњ,
мусодираи молу мулк ва їазои ѕатл огоі месозанд (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004
№ 48, аз 29.12.2010 № 648).
2. Суд иїрои їазоро іангоми іалли масъалаіои шартан пеш аз мўілат аз адои
їазо озод кардан, дар бораи ба намуди їазои сабуктар иваз кардани ѕисми
адонашудаи їазо, бо сабаби беморњ аз їазо озод кардан, аз їазо дар натиїаи
іолатіои фавѕулодда озод кардан, аз адои їазо озод кардани занони іомила ва
заноне, ки кўдаки то іаштсола доранд, инчунин іангоми таљйир додани
намуди муассисаи ислоіњ назорат мекунад (Ѕонуни ЇТ аз29.12.2010 № 648).
3. Тибѕи іолат ва тартиби муѕаррарнамудаи ѕонунгузории Їуміурии
Тоїикистон суд шикоятіои маікумшудагон ва дигар ашхосро дар хусуси
амали маъмурияти муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо мавриди баррасњ
ѕарор медиіад.
Моддаи 26. Назорати прокурорњ аз болои иїрои їазо
Назорати риояи даѕиѕ ва иїрои якхелаи ѕонуніо іангоми иїро ва адои їазо аз
їониби Прокурори генералии Їуміурии Тоїикистон ва прокуророни тобеи ў
мутобиѕи Ѕонуни конститутсионии Їуміурии Тоїикистон "Дар бораи
маѕомоти прокуратураи Їуміурии Тоїикистон" ба амал бароварда мешавад.
Моддаи 27. Назорати идоравњ
1. Назорати бевоситаи (мустаѕими) фаъолияти муассиса ва маѕомоти
иїрокунандаи їазо аз їониби маѕомоти болоии идоравњ ва ашхоси
мансабдори он анїом дода мешавад. Тартиби татбиѕи назорати идоравиро
санадіои меъёрию іуѕуѕњ муайян менамоянд.
2. Дар іолати ошкор намудани іуѕуѕвайронкуниіо дар фаъолияти
кормандони муассиса ва маѕомоти иїрокукандаи їазо аз їониби маѕомоти
болоии идоравњ, ки андешидани чораіои ѕонунњ оид ба ин масъалаіо ба
ваколати оніо дохил намешавад, маводи санїиши хизматњ барои баррасњ ва
ѕабули ѕарори дахлдор ба прокурор пешниіод карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз
28.06.2011 № 732).
Моддаи 27(1). Санїиши фаъолияти муассисаіои иїрои їазои їиноятњ оид
ба масъалаіои іуѕуѕи инсон іангоми баррасии шикоят ё бо ташаббуси
Ваколатдор оид ба іуѕуѕи инсон дар Їуміурии Тоїикистон ва
Ваколатдор оид ба іуѕуѕи кўдак дар Їуміурии Тоїикистон
(Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 № 732, аз 15.03.2016 № 1276)
1. Ваколатдор оид ба іуѕуѕи инсон дар Їуміурии Тоїикистон барои санїиши
шикоят бо ташаббуси худ ё іангоми гирифтани маълумот оид ба вайронкунии
оммавњ ва їиддии іуѕуѕу озодиіои инсон ва шаірванд ё дар іолатіои
аіамияти махсуси їамъиятњ доштани амаліо оид ба вайрон кардани іуѕуѕи
инсон метавонад мустаѕилона ё якїоя бо шахсони мансабдори маѕомоти
ваколатдори давлатњ санїиши фаъолияти муассисаіои иїрои їазои їиноятиро
оид ба масъалаіои іуѕуѕи инсон гузаронад.
2. Ваколатдор оид ба іуѕуѕи инсон дар Їуміурии Тоїикистон іуѕуѕи бо
маікумшудагон дар таніоњ мулоѕот карданро дорад.
3. Мукотиба байни Ваколатдор оид ба іуѕуѕи инсон дар Їуміурии
Тоїикистон ва маікумшудагон таіти назорат (сензура) ѕарор дода намешавад
(Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 № 732).
4. Ваколатдор оид ба іуѕуѕи кўдак дар Їуміурии Тоїикистон бо маѕсади
іимояи іуѕуѕ ва манфиатіои ѕонунии кўдак аз іуѕуѕу имкониятіои
муѕаррарнамудаи іамин модда истифода мебарад (Ѕонуни ЇТ аз 15.03.2016
№ 1276).
Моддаи 28. Ёрњ ва иштироки иттиіодияіои їамъиятњ дар кори муассиса
ва маѕомоти иїрокунандаи їазо
Тибѕи асос ва тартиби пешбининамудаи ѕонунгузории Їуміурии Тоїикистон
иттиіодияіои їамъиятњ метавонанд ба фаъолияти муассиса ва маѕомоти
иїрокунандаи їазо ёрии амалњ расонанд.
Моддаи 29. Ташриф ба муассисаіои иїрокунандаи їазо
1. Іангоми иїрои вазифаи хизматњ бидуни иїозати махсус иніо метавонанд
ба муассисаіои иїрокунандаи їазо ташриф оваранд:
а) Президенти Їуміурии Тоїикистон, Сарвазири Їуміурии Тоїикистон,
аъзои Маїлиси миллњ ва вакили Маїлиси намояндагони Маїлиси Олии
Їуміурии Тоїикистон, Ваколатдор оид ба іуѕуѕи инсон дар Їуміурии
Тоїикистон, Ваколатдор оид ба іуѕуѕи кўдак дар Їуміурии Тоїикистон ва
судяіо (Ѕонуни ЇТ аз 29.12.2010 № 648, аз 15.03.2016 № 1276);
б) Прокурори генералњ, инчунин прокурори ваколатдорнамудаи ў ва
прокуророне, ки бевосита иїрои їазоро дар ѕаламрави мазкур назорат
мекунанд;
в) сардорони маѕомоти идораи болоии муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи
їазо.
г) вакил ва аъзои комиссияи ба амал баровардаи назорат аз болои фаъолияти
муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо-дар доираи іудуди дахлдор.
2. Намояндагони воситаіои ахбори омма ва дигар ашхос іуѕуѕ доранд
мувофиѕи иїозати махсуси маъмурияти муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи
їазо ё маѕомоти идораи болоии муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо ба
муассиса ва маѕомоти иїрокунандаи їазо ташриф оваранд (Ѕонуни ЇТ аз
14.05.2016 № 1307).
3. Ба навор гирифтани кино, суратгирњ ва сабти видеои маікумшудагон,
мусоіиба бо оніо, аз їумла бо истифодаи техникии аудио ва видео бо розигии
хаттии худи маікумшудагон иїозат дода мешавад.
4. Ба навор гирифтани кино, суратгирњ, сабти видеои иншоотіое, ки амният ва
іифзи маікумшудагонро таъмин менамояд, бо иїозати хаттии маъмурияти
муассиса ё маѕомоти иїрокунандаи їазо ба амал бароварда мешавад.
ЅИСМИ МАХСУС
ФАСЛИ II.ИЇРОИ ЇАЗОЕ, КИ БО ЇУДО НИГОІ ДОШТАНИ
МАІКУМШУДА АЗ ЇОМЕА ВОБАСТА НАМЕБОШАД
БОБИ 3(1) ИЇРОИ ЇАЗО ДАР НАМУДИ КОРІОИ ІАТМЊ
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
Моддаи 29 (1). Тартиби иїрои їазо дар намуди коріои іатмњ
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
1. Иїрои їазо дар намуди коріои іатмњ аз їониби нозироти коріои ислоіии
маіалли истиѕомати маікумшуда дар їойіое, ки маѕомоти маіаллии
іокимияти давлатњ бо розигии нозироти коріои ислоіњ муайян менамоянд, ба
амал бароварда мешавад.
2. Ба їазои коріои іатмњ маікумшудагон дар мўілати на дертар аз 15 рўзи ба
нозироти коріои ислоіњ расидани фармоиши дахлдори суд бо нусхаи іукм
(таъинот, ѕарор) барои адо кардани їазо їалб карда мешаванд.
3. Нозироти коріои ислоіњ баіисобгирии маікумшудагонро анїом медиіанд;
тартиб ва шартіои адои їазоро тавзеі медиіанд; бо маѕомоти маіаллии
іокимияти давлатњ феіристи їойіое, ки маікумшудагон їазои коріои
іатмиро адо менамоянд, мувофиѕа мекунанд; рафтори маікумшудагонро
назорат менамоянд; ваѕти коркарди умумии маікумшудагонро ба іисоб
мегиранд (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48).
Моддаи 29 (2). Шартіои иїро ва адои їазо дар намуди коріои іатмњ
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
1. Ба коріои іатмњ маікумшудагон вазифадоранд: ѕоидаіои тартиботи
дохилаи ташкилотеро, ки дар он їо коріои іатмиро адо менамоянд, риоя
намуда, ба меінат софдилона муносибат кунанд; дар їойіои барои оніо
муайяншуда кор карда, мўілати іатмиро, ки суд муѕаррар намудааст, иїро
кунанд; нозироти коріои ислоіиро оиди таљйир додани їои истиѕоматашон
хабардор намоянд.
2. Ба маікумшудагон додани рухсатии іарсолаи навбатњ аз їои кори асоси
иїрои їазоро дар намуди коріои іатмњ бознамедорад.
3. Дар давраи адои їазо дар намуди коріои іатмњ іангоми маъюби гурўіи
якум ё дуюм эътироф гардидан, расидан ба синни нафаѕа, бо сабаби
нигоіубини кўдак дар рухсатњ будан ва ё іомиладор гардидани маікумшуда
нозироти коріои ислоіњ дар хусуси озод намудан аз адои їазо ба суд
пешниіод мефиристад (Ѕонуни ЇТ аз 29.12.2010 № 648).
Моддаи 29 (3) Баіисобгирии мўілати їазо дар намуди коріои іатмњ
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
1. Мўілати адои їазои коріои іатмњ ба соатіое, ки дар давоми он маікумшуда
адои їазо намудааст, ба іисоб гирифта мешавад.
2. Ваѕти коріои іатмњ дар рўзіои истироіат ва рўзіое, ки маікумшуда ба
коріои асосњ, хизмат ё таълим машљул нест, аз чор соат зиёд буда
наметавонад, дар рўзіои кори ду соат пас аз адои кор, хизмат ё таълим, дар
іолати рози будани маікумшуда чор соат муѕаррар шуданаш мумкин аст.
Ваѕти коріои іатмњ дар давоми як іафта аз 12 соат кам буда наметавонад.
Іангоми мавїуд будани сабабіои узрнок нозироти коріои ислоіи іуѕуѕ
доранд ба маікумшуда як іафта коркарди миѕдори соатіои камтарро иїозат
диіад (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48).
Моддаи 29 (4) Вазифаіои маъмурияти ташкилоте, ки дар он їо
маікумшуда їазои коріои іатмиро адо мекунад
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
1. Ба зиммаи маъмурияти ташкилоте, ки дар он їо маікумшуда їазои коріои
іатмиро адо мекунад, вазифаіои зерин гузошта мешаванд: назорат аз болои
иїрои коріое, ки барои маікумшудагон муайян гардидааст, огоі намудани
нозироти коріои ислоіњ оиди миѕдори соатіои коркард ё саркашњ намудани
маікумшудагон аз адои їазо.
2. Пардохт намудани товони зарар ба саломатии маікумшуда, ки вобаста ба
иїрои коріои іатми расонида шудааст, тибѕи ѕонунгузории Їуміурии
Тоїикистон оид ба меінат ба амал бароварда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз
15.07.2004 № 48).
Моддаи 29 (5) Ашаддњ саркашњ намудан аз адои їазои коріои іатмњ
(Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004 № 48)
1. Саркашњ кардан аз адои їазои коріои іатмњ іамон ваѕт ашаддњ іисобида
мешавад, ки агар маікумшуда:
а) зиёда аз ду маротиба дар давоми як моі барои адои їазои коріои іатмњ бе
сабабіои узрнок набаромада бошад;
б) зиёда аз ду маротиба дар давоми як іафта интизоми меінатро вайрон карда
бошад;
в) бо маѕсади саркашњ намудан аз адои їазо пиніон шавад,
2. Нисбати маікумшудагоне, ки аз адои їазои коріои іатмњ ашаддњ саркашњ
менамоянд, нозироти коріои ислоіњ оиди иваз намудани їазои коріои іатмњ
бо дигар намуди їазо тибѕи талаботи ѕисми 5 моддаи 48 (1) Кодекси їиноятии
Їуміурии Тоїикистон ба суд пешниіод мефиристад (Ѕонуни ЇТ аз 15.07.2004
№ 48, аз 29.12.2010 № 648, аз 14.05.2016 № 1307).