.ШАРОИТІОИ АДОИ ЇАЗО ДАР МУАССИСАІОИ ИСЛОІЊ | 1994

Моддаи 88. Шароитіои адои їазо барои ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ
маікумшуда
1. Дар доираи як муассисаи ислоіњ шароити адои їазо ба маікумшудагон
метавонад вобаста ба рафтори оніо ва муносибаташон ба меінат таљйир дода
шавад. Ба маірум сохтан аз озодњ маікумшудагон дар шароити муѕаррарњ ва
беібудгардонидашудаи адои їазо, ки навъи низоми іамин муассисаи ислоіњ
пешбинњ намудааст, ѕарор дошта метавонанд.
2. Таљйир додани шароити адои їазо боиси іамзамон фароіам овардани
шароити беібудгардонидашудаи нигаідошти пешбининамудаи моддаіои 128,
130, 132, 134, 140 ва 141 іамин Кодекс шуда іамзамон бекор кардани іамаи
шароитіои беібудгардондашудаи нигаідошт дар іолатіои пешбининамудаи
моддаи 120 іамин Кодекс мегардад.
3. Аз як шароит ба шароити дигар гузаронидани маікумшудагон бо ѕарори
комиссияи муассисаи ислоіњ анїом дода мешавад. Комиссияи муассисаи
ислоіњ инчунин масъалаи аз низоми умумњ ба низоми сахт ва аз низоми сахт
ба низоми умумњ гузаронидани маікумшудагонро, ки дар маібас мебошанд,
низ іал мекунад.
4. Дар сурате, ки агар маікумшуда оиди бекор кардани шароитіои
беібудгардонидашудаи нигоідошт ва ё ба гузаронидан ба низоми сахт дар
маібас розњ набошад, ў метавонад тибѕи тартиби муѕаррарнамудаи ѕонун аз
болои ѕарори комиссия ба прокурор ва ё суд шикоят намояд (Ѕонуни ЇТ аз
28.06.2011 № 732).
Моддаи 89. Аз їониби ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
харидорњ намудани озуѕаворњ ва маводи мавриди ниёз
1. Ба маікумшудагон иїозат дода мешавад, ки бидуни маідудият тибѕи
іисобу китоби љайринаѕдњ бо маблаљи дар іисобномаи шахсњ доштаашон, аз
он їумла аз іисоби нафаѕа ва кўмакпулиіои иїтимоњ озуѕаворњ ва маводи
мавриди ниёзро харидорњ кунанд.
2. Номгўњ озуѕаворњ ва маводи мавриди ниёз, ки фурўши оніо ба
маікумшудагон манъ аст, тибѕи Коидаіои тартиботи дохилии муассисаи
ислоіњ муѕаррар карда мешавад.
Моддаи 90. Аз їониби ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда ба
даст овардани адабиёт ва асбобіои хатнависњ
1. Ба маікумшудагон иїозат дода мешавад, ки дар фиристаіо, дастовезіо ва
баста адабиёт ва асбобіои хатнависиро гиранд, бидуни маідудият аз нуѕтаіои
савдо онро бо маблаљи хеш харидорњ кунанд, ба рўзномаву маїаллаіо обуна
шаванд.
2. Ба маікумшудагон гирифтан, харидан, нигоі доштан ва паін намудани
нашрияіое, ки їанг, барафрўхтани низои миллњ ва динњ, парастиши зўроварњ
ё бераімиро тарљиб менамоянд, нашрияіои дорои хусусияти порнографњ,
инчунин обунаи оніо манъ карда мешавад.
Моддаи 91. Мулоѕоти ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
1. Ба маікумшудагон мулоѕот иїозат дода мешавад: кўтоімуддат - бо
давомнокии чор соат ва дарозмуддат дар іудуди муассисаи ислоіњ ва ё берун
аз он - вобаста ба рафтори маікумшуда бо давомнокии то се шабонарўз.
Пешниіоди мулоѕот дар муассисаіои муолиїавњ бо тавсияи духтур таніо ба
намуди кўтоімуддати давомнокиаш то 2 соат мувофиѕи тартиби адои їазо
муѕаррар карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 28.12.2013 № 1036).
2. Мулоѕоти кўтоімуддат бо хешу аѕрабо ё дигар ашхос дар іузури намояндаи
муассисаи ислоіњ дода мешавад. Мулоѕоти дарозмуддат бо іуѕуѕи зиндагии
якїоя бо хешу аѕрабои наздик, дода мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 №
732).
3. Дар сурати бемории вазнини маікумшуда, ки іаёти ў зери хавф мебошад,
сардори муассисаи ислоіњ хешу аѕрабои наздики ўро огоі намуда, барои
боздиди оніо шароит фароіам меорад.
4. Бо хоіиши маікумшудагон иїозат дода мешавад, ки мулоѕоти дарозмуддат
ба мулоѕоти кўтоімуддат иваз карда шавад. Тартиб ва їои мулоѕот, инчунин
иваз намудани як намуди мулоѕот ба намуди дигар тибѕи Ѕоидаіои тартиботи
дохилии муассисаи ислоіњ муѕаррар карда мешавад.
5. Барои гирифтани кўмаки іуѕуѕњ бо адвокат тибѕи аризаи маікумшудагон
мулоѕот фароіам оварда мешавад. Мувофиѕи хоіиши маікумшуда ва ашхоси
зикргардида ин мулоѕот дар таніоњ сурат мегирад (Ѕонуни ЇТ аз 23.11.2015
№ 1231).
Моддаи 92. Гуфтугўи телефонии ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ
маікумшуда
1. Ба маікумшудагон барои гуфтугўи телефонњ аз нуѕтаи телефонии дар
іуїраи алоіида муайянкардаи маъмурияти муассисаи ислоіњ иїозат дода
мешавад. Гуфтугўи телефонњ аз іисоби шахсии маікумшуда ё хешу аѕрабои
наздики ў пардохта мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 № 732).
2. Ба маікумшудагоне, ки чораи муїозотиро дар изоляторіои (тавѕифгоііои)
їаримавњ ё интизомњ, биноіои навъи камера ва камераіои яккаса адо
мекунанд, ба гуфтугўи телефонњ дар іолатіои мустаснои шахсњ иїозат дода
мешавад.
3. Гуфтугўіои телефонњ байни маікумшудагоне, ки дар муассисаіои ислоіњ
мебошанд, манъ аст.
4. Гуфтугўіои телефонии маікумшудагон аз їониби кормандони муассисаи
ислоіњ назорат карда мешавад.
Моддаи 93. Аз їониби ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
гирифтани фириста, дастовез ва баста
1. Миѕдори фириста, дастовез ва бастае, ки маікумшудагон мегиранд,
бемаідуд аст.
2. Маводи доруворњ ва маснуоти таъиноти тиббњ дошта, ки маікумшудагон
тибѕи хулосаи тиббњ мегиранд, ба ѕисми тиббии муассисаи ислоіњ барои
муолиїаи іамин маікумшудагон супурда мешаванд.
3. Фириста, дастовез ва бастаіо аз назар гузаронида мешаванд.
4. Тартиби ѕабул ва супурдани фириста, дастовез ва баста, инчунин номгўи
чизу чораіое, ки гирифтанашон барои маікумшудагон манъ аст, тибѕи
Ѕоидаіои тартиботи дохилии муассисаіои ислоіњ муѕаррар карда мешаванд.
5. Бо иїозати маъмурияти муассисаи ислоіњ маікумшудагон метавонанд
фириста ва баста фиристанд.
Моддаи 94. Гирифтан ва фиристодани муросилоти пулњ аз їониби ашхоси
ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
1. Ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда іуѕуѕ доранд муросилоти
пулњ гиранд, инчунин ба хешовандони наздик ва бо иїозати маъмурияти
муассисаи ислоіњ инчунин ба дигар ашхос пул ирсол намоянд.
2. Маблаљіои пулии расида ба іисобномаи шахсии маікумшуда гузаронида
мешаванд.
Моддаи 95. Мукотибаи ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
1. Ба маікумшудагон иїозат дода мешавад, ки аз іисоби худ бе маідудияти
миѕдор мактуб ва барѕия гиранд ё фиристанд.
2. Мукотиботи фиристода ё гирифташаванда таіти назорат (сензура) ѕарор
дода мешавад.
3. Мукотиба байни маікумшудагоне, ки дар маіалли маірум сохтан аз озодњ
нигоі дошта мешаванд ва хешованд нестанд, бо иїозати маъмурияти
муассисаи ислоіњ сурат мегирад.
4. Супурдани мактубіои ба номи маікумшуда расида, инчунин фиристодани
оніо тибѕи суроља аз їониби маъмурияти муассисаи ислоіњ дар муддати на
дертар аз се рўзи дохил шудани он ба муассисаи ислоіњ ё супурдани он аз
тарафи маікумшуда анїом дода мешавад. Супоридани барѕия ба
маікумшудагон аз їониби маъмурияти муассисаи ислоіњ фавран анїом дода
мешавад.
Моддаи 96. Тамошои кинофилміо, намоишіои телевизион ва шунидани
барномаіои радио аз їониби ашхосе, ки ба маірум сохтан аз озодњ маікум
шудаанд
1. Барои ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда на камтар аз як
маротиба дар як іафта кинофилміо намоиш дода мешавад. Намоиши
кинофилміо ба маікумоне, ки їазоро дар маібас адо мекунанд, маібусоне, ки
ба изоляторіои (тавѕифгоііои) їаримавњ, биноіои навъи камера ва камераіои
яккаса гузаронида шудаанд, манъ мебошад.
2. Ба маікумшудагон, ба истиснои оніое, ки ба изоляторіои (тавѕифгоііои)
їаримавњ, биноіои навъи камера ва камераіои яккаса гузаронида шудаанд,
дар соатіои фориљ аз кор, ба истиснои ваѕте, ки тибѕи тартиби рўз барои
истироіати шабона їудо гардидааст, тамошои барномаіои телевизион иїозат
дода мешавад.
3. Маікумшудагон ё гурўіи маікумшудагон метавонанд аз іисоби маблаљіои
шахсњ аз нуѕтаіои савдо телевизор ва радио харанд ё аз хешу аѕрабо ва дигар
ашхос онро ба даст оранд. Ба маікумшудагон иїозат дода мешавад, ки дар
соатіои фориљ аз кор, ба истиснои ваѕте, ки тибѕи тартиби рўз барои
истироіати шабона їудо карда шудааст, барномаіои радиоро шунаванд.
Биноіои истиѕоматњ, утоѕіои коріои тарбиявњ, утоѕіои истироіатњ, биноіои
корњ, камераіои изоляторіои (тавѕифгоііои) їаримавњ, биноіои навъи
камера, камераіои яккаса аз іисоби маблаљіои муассиса бо нуѕтаіои
радиошунавонњ їиіозонида мешаванд.
Моддаи 97. Гаштугузори ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
1. Маікумшудагоне, ки їазоро дар биноіои ѕулфшаванда, изоляторіои
(тавѕифгоііои) їаримавњ, изоляторіои (тавѕифгоііои) интизомњ, биноіои
навъи камера ва камераіои яккаса адо мекунанд, агар оніо дар фазои кушод
кор накунанд, ба гаштугузоре, ки давомнокии онро моддаіои 123, 134, 136
іамин Кодекс муѕаррар намудааст, іуѕуѕ доранд.
2. Гаштугузори маікумшудагон мувофиѕи іар як камера алоіида, рўзона, дар
ѕисми махсус муїаііазгардонидашудаи муассисаи ислоіњ анїом дода
мешавад. Гаштугузор дар сурати аз їониби маікумшуда вайрон кардани
ѕоидаіои муайяншуда пеш аз мўілат ѕатъ гардиданаш мумкин аст.
Моддаи 98. Сафари маікумшудагон берун аз маіалли маірум сохтан аз
озодњ
1. Ба маікумшудагоне, ки дар колонияіои ислоіњ ва колонияіои тарбиявњ
нигоі дошта мешаванд, инчунин барои коріои хизматрасонии хоїагњ дар
изоляторіои (тавѕифгоііои) тафтишотњ ва маібасіо мононда шудаанд, ба
истиснои маікумшудагони дар моддаи 100 іамин Кодекс зикргардида,
мумкин аст сафаріои зерин берун аз муассисаи ислоіњ иїозат дода шавад:
а) сафаріои кўтоімуддат ба мўілати на бештар аз 7 шабонарўз, бидуни
дарназардошти ваѕте, ки барои рафту омад (на бештар аз се шабонарўз) зарур
аст, вобаста ба іолатіои мустаснои шахсњ: фавт ё бемории вазнини хешу
аѕрабои наздик, ки ба іаёти бемор таідид мекунад, офати табињ, ки ба
маікумшуда ва аіли оилаи ў зиёни назарраси моддњ расонидааст, инчунин
барои іаллу фасли пешакии масъалаіои таъминоти меінатию маишии баъди
озодшавњ;
б) сафаріои дарозмуддат дар мавриди рухсатии пардохтшаванда нисбати
маікумшудагони дар ѕисми 2 моддаи 107 іамин Кодекс зикргардида ё ин ки
маікумшудагони бо сабабіои узрнок ба кор таъминнабуда бошад, ба мўілати
баробари рухсатии пардохтшавандаи іарсола (Ѕонуни ЇТ аз 14.05.2016 №
1307).
2. Сафаріои кўтоімуддат берун аз маіалли адои їазои маірум сохтан аз озодњ
ба занони маікумшуда, ки дар хонаіои кўдакони назди муассисаіои ислоіњ
фарзанд доранд, барои дар назди хешовандон, сарпарастон (васиён) ё хонаіои
кўдакон їойгир намудани оніо ба мўілати на бештар аз іафт шабонарўз,
бидуни дарназардошти ваѕти барои роі зарурњ ва ба заноне, ки кўдакони
ноболиљи маъюб доранд барои мулоѕот бо оніо - як сафари кўтоімуддат дар
давоми сол ба іамон мўілат иїозат дода шуданаш мумкин аст.
3. Ба маікумшудагони ноболиљ сафар бо іамроіии хешовандон ё дигар шахси
іамроіикунанда иїозат дода мешавад.
4. Аризаи маікумшуда дар мавриди сафари фаврњ вобаста ба іолатіои
мустаснои шахсњ бояд дар мўілати як шабонарўз баррасњ карда шавад.
5. Иїозати сафари кўтоімуддат аз їониби сардори муассисаи ислоіњ, бо
дарназардошти хусусият ва вазнинии їинояти содирнамуда, мўілати адои
їазо, шахсияти маікумшуда ва рафтори ў бо розигии прокурор дода мешавад.
Рад кардани иїозати сафари кўтоімуддат бояд асоснок карда шавад (Ѕонуни
ЇТ аз 14.11.2016 № 1360).
6. Мўілати берун аз муассисаи ислоіњ ѕарор доштани маікумшуда ба мўілати
адои їазо ба іисоб гирифта мешавад.
7. Хароїоти сафари маікумшуда шахсан аз їониби ў ё аз іисоби хешовандони
ў пардохта мешавад. Іангоми берун аз іудуди муассисаи ислоіњ ѕарор
доштани маікумшуда ба ў музди меінат дода намешавад.
8. Тартиби ба маікумшудагон фароіам овардани сафаріои берун аз маіалли
маірум сохтан аз озодњ мутобиѕи Ѕоидаіои тартиботи дохилии муассисаіои
ислоіњ муайян карда мешавад.
9. Дар сурати ба миён омадани іолатіои љайричашмдошт, ки дар мўілати
муайян баргаштани маікумшударо душвор мегардонад, бо ѕарори
асоснокшудаи сардори маѕомоти коріои дохилии маіалли исти маікумшуда,
бо фавран огоіонии іатмии маъмурияти муассисаи ислоіњ мўілати бозгашт
ба муассисаи ислоіњ то панї шабонарўз дароз карда шуданаш мумкин аст.
10. Іангоми дар мўілати муайяншуда аз баргаштан ба муассисаи ислоіњ
саркашњ кардани маікумшуда ў бояд аз їониби маѕомоти коріои дохилии
маіалли зисташ бо розигии прокурор ва ѕарори суд ба мўілати на бештар аз
сњ шабонарўз їиіати іалли масъала оиди таіти назорати посбонон ба маіалли
адои їазо фиристодан ё ба їавобгарии їиноятњ кашидан дастгир карда шавад
(Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 № 732).
11. Сафари маікумшуда ба ѕаламрави давлати дигар мувофиѕи тартибот ва
дар іолатіое, ки мутобиѕи шартномаіо бо давлатіои дахлдор пешбинњ
шудааст, иїозат дода мешавад.
Моддаи 99. Шарт ва тартиби аз як їо ба їои дигар іаракат кардани
ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда бидуни назорати посбонон
ва шахси іамроіикунанда
1. Дар колонияіои ислоіњ ба маікумшудагоне, ки ѕатъњ ба роіи ислоі ворид
шудаанд, инчунин ба маікумшудагоне, ки барои кор їиіати хизматрасонии
хоїагњ дар муассисаи муолиїавњ, изолятори (тавѕифгоіи) тафтишотњ ё маібас
мононда шудаанд, баъди адои на камтар аз сеяки мўілати їазо иїозати аз як
їо ба їои дигар іаракат кардан берун аз іудуди муассисаи ислоіњ бидуни
назорати посбонон ва шахси іамроіикунанда дода шуданаш мумкин аст, агар
ин вобаста ба хусусияти иїрои кори маікумшуда зарур бошад (Ѕонуни ЇТ аз
28.12.2013 № 1036).
2. Ба маікумшудагоне, ки дар колонияіои тарбиявњ нигоі дошта мешаванд ва
оніо ѕатъњ ба роіи ислоі ворид шудаанд ва мўілати на камтар аз шаш моіи
маірум сохтан аз озодиро адо кардаанд, мумкин аст барои аз як їо ба їои дигар
іаракат кардан берун аз іудуди колония бидуни назорати посбонон ва шахси
іамроіикунанда иїозат дода шавад, агар ин вобаста ба хусусияти иїрои кори
маікумшуда зарур бошад.
3. Іуѕуѕи бидуни посбонон ё бидуни іамроіикунандагон аз як їо ба їои дигар
іаракат кардани маікумшудагон берун аз іудуди муассисаи ислоіњ бо ѕарори
асосноки сардори муассисаи ислоіњ дода мешавад.
4. Маікумшудагоне, ки барои аз як їо ба їои дигар іаракат кардан бидуни
посбонон ё шахси іамроіикунанда іуѕуѕ доранд, бояд дар биноіои алоіидаи
истиѕоматњ їойгир карда шаванд. Ба оніо иїозат дода шуданаш мумкин аст,
ки дар хобгоііои умумии берун аз іудуди муассисаи ислоіњ, вале дар
ѕаламрави муѕаррарнамудаи маъмурияти муассисаи ислоіњ, ки бо маѕоми
худидораи маіаллњ мувофиѕа шудааст, истиѕомат кунанд.
5. Ѕоидаіои рафтори маікумшудагоне, ки барояшон іуѕуѕи аз як їо ба їои
дигар іаракат кардан берун аз іудуди муассисаи ислоіњ бидуни посбонон ё
шахси іамроіикунанда дода шудааст, тибѕи Ѕоидаіои тартиботи дохилии
муассисаіои ислоіњ муайян карда мешаванд.
6. Дар сурати аз їониби маікумшудагон вайрон кардани низом, ѕоидаіои
рафтор ё іангоми таљйир ёфтани хусусияти коре, ки маікумшуда анїом
медиіад, аз як їо ба їои дигар іаракат кардан бидуни посбонон ё шахси
іамроіикунанда бо фармони сардори муассисаи ислоіњ бекор карда мешавад.
Моддаи 100. Манъи аз як їо ба їои дигар іаракат кардан бидуни посбонон
ё шахси іамроіикунанда барои категорияіои алоіидаи маікумшудагон
1. Аз як їо ба їои дигар іаракат кардан бидуни посбонон ё іамроіикунандагон
берун аз муассисаи ислоіњ ба иніо иїозат дода намешавад:
а) ба маікумшудагоне, ки дар іолати ретсидиви махсусан хавфнок їиноят
содир намудаанд;
б) ба маікумшудагоне, ки їазо дар намуди якумра аз озодњ маірум сохтан
таъин гардидааст ё ѕатл тибѕи тартиби бахшиши їазо ба маірум сохтан аз
озодњ иваз карда шудааст (Ѕонуни ЇТ аз 1.03.2005 № 87);
в) ба маікумшудагоне, ки дар давраи адои їазои маірум сохтан аз озодњ
їинояти ѕасдона содир намудаанд ва ё ѕаблан їазоро дар намуди маірум
сохтан аз озодњ барои їиноятіои ѕасдона адо карда боз їинояти ѕасдона содир
кардаанд;
г) ба маікумшудагоне, ки аз іуѕуѕи аз як їо ба їои дигар іаракат карданро
бидуни посбонон ё бидуни іамроіикунандагон истифода намуда, вале вобаста
ба ѕонуншиканиіои содирнамудаашон аз он маірум карда шудаанд;
д) ба ашхосе, ки барои їинояти махсусан вазнин маікум шудаанд;
е) ба маікумшудагоне, ки муїозоти беэътибор донистанашуда ё
адокарданашуда доранд;
ж) ба маікумшудагоне, ки курсіои пурраи муолиїаро аз майзадагњ,
нашъамандњ, токсикоманњ, касалии сил ва касалиіои зўіравњ нагузаштаанд;
з) маікумони мубталои вируси норасоии масунияти одам ва бемории
пайдошудаи норасоии масуният (Ѕонуни ЇТ аз 23.11.2015 № 1231);
и) маікумони мукаллафи маідуд эътирофшуда.
2. Аз як їо ба їои дигар іаракат кардани маікумшудагон бидуни посбонон, ё
шахси іамроіикунанда дар шаіри Душанбе, маіаллаіои курортњ ва
минтаѕаіои саріадњ, инчунин маіаліои аіолинишин, ки Вазорати адлияи
Їуміурии Тоїикистон муѕаррар мекунад, манъ мебошад (Ѕонуни ЇТ аз
8.12.2003 № 55).
Моддаи 101. Хусусиятіои адои їазо дар намуди маірум сохтан аз озодњ аз
їониби занони іомила ва заноне, ки фарзанд доранд
1. Дар назди колонияіои ислоіњ дар сурати зарурат хонаіои кўдакон таъсис
дода шуданаш мумкин аст. Дар хонаіои кўдакон барои зисту зиндагњ ва рушди
мўътадили кўдакон шароити зарурњ фароіам оварда мешавад. Занони
маікумшуда іаѕ доранд фарзандони худро то синни сесолагњ ба хонаіои
кўдакон їойгир кунанд, дар ваѕтіои фориљ аз кор бидуни маідудият бо оніо
бошанд. Ба занони маікумшуда мумкин аст зиндагии якїоя бо кўдакашон
иїозат дода шавад.
2. Фарзандони занони маікумшуда бо розигии модар ба хешовандон ё бо
розигии модар ва тибѕи ѕарори маѕомоти васњ ва парасторњ мумкин аст ба
дигар ашхос супурда шаванд ё бо расидан ба синни сесолагњ ба муассисаіои
дахлдори кўдакон фиристода шаванд.
3. Агар мўілати адонакардаи їазои модари фарзанде, ки ба синни сесолагњ
расидааст аз як сол зиёд набошад ва ў вазифаи модарии худро софдилона ба
їо орад, пас мўілати исти кўдак дар хонаи кўдакон аз їониби маъмурияти
муассисаи ислоіњ мумкин аст то озод шудани модар дароз карда шавад. Дар
сурати аз тарафи модар вайрон кардани низоми нигоідорњ ѕарор оиди дароз
кардани мўілати исти кўдак дар хонаи кўдакон мумкин аст бекор карда шавад.
4. Занони іомила то таваллуд, іангоми таваллуд ва давраи баъди таваллуд ба
ёрии махсусгардонидашуда іуѕуѕ доранд.
Моддаи 102. Зиндагии занони маікумшуда берун аз колония
1. Ба занони маікумшуда, ки нисбат ба меінат софдилона муносибат
менамоянд ва низомро риоя мекунанд, тибѕи ѕарори асосноки сардори
муассисаи ислоіњ, барои зист берун аз іудуди муассисаи ислоіњ дар ваѕтіои
озод будан аз кор бо сабаби іомила ё таваллуд, инчунин то ба синни сесолагњ
расидани кўдак иїозат дода шуданаш мумкин аст.
2. Занони маікумшуда, ки барояшон иїозати зиндагњ берун аз іудуди
муассисаи ислоіњ дода шудааст:
а) дар наздикии ѕаламрави колония зиндагњ карда, таіти назорати доимии
маъмурияти муассисаи ислоіњ ѕарор мегиранд;
б) бо худ пул ва чизу чораи ѕиматнок дошта бошанд, онро метавонанд бе
маідудият истифода баранд;
в) метавонанд бе маідудият мактуб фиристанд, муросилоти пулњ гиранд,
мулоѕот гузаронанд, фириста, дастовез ва баста гиранд;
г) дар соатіои баъд аз хоб хестан то ваѕти хоб дар іудуде, ки ѕаламрави онро
сардори муассисаи ислоіњ муайян мекунад, іуѕуѕи озодона аз як їой ба їойи
дигар іаракат карданро доранд.
3. Дар сурати мунтазам ё ашадњ вайрон кардани низом ё ѕоидаіои рафтор
тибѕи ѕарори асосноки сардори муассисаи ислоіњ іуѕуѕи зиндагии берун аз
іудуди муассисаи ислоіњ бекор карда шуда, маікумшуда їиіати адои
минбаъдаи їазо ба колония гузаронида мешавад.
Моддаи 103. Суљуртаи иїтимоии іатмии давлатњ ва таъмини нафаѕаи
ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда
1. Ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда, ки ба меінат їалб карда
шудаанд, бояд ба суљуртаи іатмии давлатњ фаро гирифта шуда, занон бошанд
ба љайр аз ин вобаста ба іомила ва таваллуд дар асосіои умумњ бо
ёрдампулиіо таъмин карда шаванд.
2. Ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда дар асосіои умумњ ба
таъминоти нафаѕаи давлатњ вобаста ба пиронсолњ, маъюбњ, аз даст додани
сарпараст ва дар дигар іолатіои пешбининамудаи ѕонунгузории Їуміурии
Тоїикистон, аз он їумла дар іолатіое, ки ѕобилияти меінатиашонро дар
давраи адои їазо аз даст додаанд іуѕуѕ доранд.
3. Пардохти нафаѕа ба маікумшудагон аз їониби маѕомоти таъминоти
иїтимоии маіалли їойгиршавии муассисаи ислоіњ бо роіи гузаронидани
нафаѕа ба іисобномаи шахсии маікумшудагон анїом дода мешавад.
4. Аз нафаѕаи маікумшудагон маблаљ нигоі дошта мешавад. Асосіо, намуд ва
тартиби нигоі доштани маблаљ аз нафаѕа тибѕи моддаи 111 іамин Кодекс
муѕаррар карда мешавад.
Моддаи 104. Таъминоти моддњ-маишии ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ
маікумшуда
1. Барои ашхосе, ки їазоро дар маіалли маірум сохтан аз озодњ адо мекунанд,
шароити зарурии манзилию-маишњ, ки ба ѕоидаіои санитарњ ва гигиена
мувофиѕанд, фароіам оварда мешаванд. Меъёри майдони истиѕоматњ ба
іисоби іар як нафари ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда дар колонияіои
ислоіњ аз ду метри мураббаъ, дар маібасіо - аз дуним метри мураббаъ, дар
колонияіои барои занон таъингардида - аз се метри мураббаъ ва дар
колонияіои тарбиявњ - аз сеюним метри мураббаъ, дар муассисаіои
муолиїавии ислоіњ - аз се метри мураббаъ ва дар муассисаіои муолиїавњпрофилактикњ аз панї метри мураббаъ набояд камтар бошад.
2. Ба маікумшудагон їои инфиродии хоб ва лавозимоти хоб (бистар) дода
мешавад. Оніо вобаста ба мавсим бо дарназардошти синну сол, їинс ва
шароити иѕлимњ бо сару либос, либоси таг ва пойафзол таъмин карда
мешаванд.
3. Маікумшудагон он миѕдори озуѕавориеро мегиранд, ки фаъолияти
мўътадили вуїуди инсонро таъмин мекунад. Меъёри озуѕаворњ вобаста ба
вазъи саломатњ, синну сол, шароити иѕлимњ, мавѕеи їойгиршавии муассисаи
ислоіњ, хусусият ва вазнинии кори анїоммедодаи маікумшудагон
тафриѕабандњ (дифференсатсия ) карда мешавад. Аз іисоби маблаљіои
муассисае, ки маікумшударо ба кор їалб кардааст, ба оніо озуѕавории
иловагњ зиёда аз меъёри муѕарраршуда ташкил карда шуданаш мумкин аст.
Маікумшудагоне, ки ба іолатіои аз оніо вобаста набуда музди меінат
надоранд, инчунин ба дигар асосіо дар іисобномаіои шахсњ маблаљ надоранд,
аз іисоби бучети давлат бо хўрока ва маводи мавриди ниёзи аввалия таъмин
карда мешаванд.
4. Маікумшудагони ба балољатрасидаи ѕобили меінат, ки музди меінат
мегиранд ва маікумшудагони нафаѕагир арзиши озуѕаворњ, либос ва
хизматрасонии коммуналњ-маиширо ба истиснои арзиши озуѕаи махсус ва
либоси махсус, мепардозанд. Аз маікумшудагоне, ки аз кор саркашњ
мекунанд, ин хароїот аз маблаље, ки дар іисобномаіои шахсии оніо іаст
нигоі дошта мешавад. Пардохти арзиши озуѕаворњ, либос ва хизмати
коммуналњ-маишњ іар моі дар доираи хароїоти воѕеие, ки іамон моі їой
дошт, анїом дода мешавад.
5. Маікумшудагоне, ки вобаста ба беморњ аз кор озод шудаанд, занони іомила
ва модари фарзанди синамак дошта дар давраи аз кор озод карда шуданашон
бо озуѕаворњ ройгон таъмин карда мешаванд. Ба маікумшудагони ноболиљ ва
маъюбони гурўііои I ва II, мардони бекори аз синни 63-сола боло ва занони
аз синни 58 боло озуѕаворњ ва сару либос ройгон дода мешавад.
6. Ба занони іомила, занони синамакон, ноболиљон, инчунин беморон ва
маъюбони гурўііои I ва II шароитіои беібудгардонидашудаи манзилиюмаишњ фароіам оварда шуда, меъёри зиёдкардашудаи озуѕа муѕаррар
мегардад.
7. Меъёри озуѕаворњ ва дигар таъминоти моддию маишии ашхоси ба маірум
сохтан аз озодњ маікумшударо Іукумати Їуміурии Тоїикистон муѕаррар
мекунад.
8. Занони маікумшуда, ки фарзандонашон дар хонаіои кўдакони назди
муассисаи ислоіњ мебошанд, мувофиѕи ѕонунгузории Їуміурии Тоїикистон
вобаста ба нигоіубини кўдак ба гирифтани кўмакпулњ іуѕуѕ доранд.
Моддаи 105. Таъминоти тиббиву беідории ашхоси ба маірум сохтан аз
озодњ маікумшуда
1. Ёрии пешгириву табобатњ ва беідориву пешгирњ ба маікумшудагон дар
маіалли маірум сохтан аз озодњ мутобиѕи Ѕоидаіои тартиботи дохилии
муассисаіои ислоіњ ва ѕонунгузории Їуміурии Тоїикистон ташкил ва
гузаронида мешавад.
2. Барои хизматрасонии тиббии маікумшудагон муассисаіои пешгириву
табобатњ (шифохона, беморхонаіои махсуси психиатрњ ва сил, ѕисміои
тиббњ) ва барои таъминот ва муолиїаи амбулатории маікумшудагоне, ки
бемории сил, майзадагњ, нашъамандњ, беморони мубталои вируси норасоии
масунияти одам ва бемории пайдошудаи норасоии масуният муассисаіои
ислоіии тиббњ ташкил карда мешаванд (Ѕонуни ЇТ аз 23.11.2015 № 1231).
3. Маікумшудагон іуѕуѕ доранд їиіати машварат ва муолиїа ба соіаіои
хизматрасонии пулакии тиббњ муроїиат кунанд. Пардохти чунин
хизматрасониіо ва харидории дорувории зарурњ аз їониби худи
маікумшудагон ё хешовандони оніо аз іисоби маблаљи худашон анїом дода
мешавад. Дар чунин іолат машварат ва муолиїа дар ѕисміои тиббиву
беідории маіалли адои їазо таіти назорати кормандони тиббиву беідории
ѕисм сурат мегирад.
4. Маъмурияти маіалли маірум сохтан аз озодњ вазифадор аст талаботи
зарурии беідориву беідоштњ ва зиддисироятиро, ки іифзи саломатии
маікумшудагонро таъмин менамояд, ба їо орад. Ашхоси ба маірум сохтан аз
озодњ маікумшуда бошанд вазифадоранд талаботи беідоштњ ва беідории
нисбат ба оніо пешниіодшударо иїро кунанд.
5. Дар сурати аз ѕабули хўрока ва доруворњ тибѕи таъиноти духтур саркашњ
намудани маікумшуда ва ба миён омадани таідид ба іаёти ў тибѕи
нишондодіои тиббњ ўро ба истеъмоли хўрока ва доруворњ маїбур кардан
мумкин аст (Ѕонуни ЇТ аз 23.11.2015 № 1230).
6. Тартиби ба ашхоси аз озодњ маірумшуда расонидани ёрии тиббњ, ташкил ва
гузаронидани назорати беідорњ, истифодаи муассисаіои пешгириву табобатњ
ва беідорию пешгирии маѕомоти тандурустњ ва іифзи иїтимоии аіолњ ва
барои ин маѕсад їалб намудани кормандони тиб аз тарафи Вазорати адлияи
Їуміурии Тоїикистон ва Вазорати тандурустњ ва іифзи иїтимоии аіолии
Їуміурии Тоїикистон муѕаррар карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 8.12.2003 №
55, аз 23.11.2015 № 1231).
Моддаи 106. Їавобгарии моддии ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ
маікумшуда
1. Ашхоси ба маірум сохтан аз озодњ маікумшуда барои іангоми адои їазо
расонидани зарари моддњ ба давлат, шахсони воѕењ ва іуѕуѕњ масъулияти
моддиро ба ўіда доранд:
а) барои зараре, ки маікумшудагон іангоми иїрои ўідадориіои меінатњ
расонидаанд - дар іаїми муѕаррарнамудаи ѕонунгузории меінати Їуміурии
Тоїикистон;
б) барои зараре, ки бо кирдори дигар аз їониби маікумшудагон расонида
шудааст, дар іаїми муѕаррарнамудаи ѕонунгузории граждании Їуміурии
Тоїикистон .
2. Маікумшудагон вазифадоранд зарари ба муассисаи ислоіњ расонидаашон,
инчунин хароїоти иловагиро вобаста ба пешгирии фирори ў, инчунин вобаста
ба муолиїаи ў дар сурати ѕасдан расонидани зарар ба саломатии хеш пардохт
кунанд.
3. Рўёнидани товони зарари моддњ, ки маікумшуда іангоми адои їазо дар
маіалли маірум сохтан аз озодњ расонидааст ва аз пардохти ихтиёрии он
саркашњ менамояд, бо аризаи даъвогии сардори муассисаи ислоіњ ё прокурор
аз їониби суд баррасњ карда мешавад (Ѕонуни ЇТ аз 28.06.2011 № 732).
4. Аз болои ѕарори сардори муассисаи ислоіњ ба сардори болоњ ё суд шикоят
кардан мумкин аст.
5. Сардори болоњ іуѕуѕ дорад іаїми маблаљи ситонидашавандаро таљйир
диіад ё ѕарорро дар мавриди ситонидани зарар вобаста ба мавчуд набудани
гуноіи маікумшуда бекор кунад.
6. Маблаље, ки барои расонидани зарари моддњ нодуруст ситонида шудааст,
бояд ба маікумшуда баргардонида шавад ва он ба іисобномаи шахсии ў
гузаронида мешавад.
7. Баъди аз їазо озод шудан маікумшуда зарари іангоми адои їазо
пардохтнакардаи ў бо ѕарори суд, тибѕи тартиби муѕаррарнамудаи ѕонун
ситонда мешавад.